(HPĐT)- “Mắt biếc” là tác phẩm điện ảnh vừa được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch lựa chọn dự vòng sơ tuyển “Phim truyện quốc tế” giải Oscar lần thứ 93 do Viện Hàn lâm khoa học nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ tổ chức. Nhiều người đánh giá cao “Mắt biếc”, song bộ phim này có thể làm nên chuyện ở Oscar - giải thưởng điện ảnh lớn nhất thế giới, lại là chuyện khác.
Cảnh trong phim “Mắt biếc”.
Chọn “cột cờ”
Có thể nói, “Mắt biếc” của đạo diễn Victor Vũ được chọn tham dự vòng sơ tuyển giải thưởng “Phim truyện quốc tế” giải Oscars lần thứ 93 là xứng đáng, được nhiều người đồng tình vì soi vào phim Việt trong năm qua, tác phẩm điện ảnh của Victor Vũ để lại ấn tượng và có chất lượng cao nhất.
Sau đợt công chiếu vào cuối năm ngoái, phim điện ảnh “Mắt biếc” chuyển thể từ tác phẩm văn học cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đạt doanh thu 178 tỷ đồng, là phim ăn khách nhất trong năm 2019. Bộ phim thực sự tạo nên cơn “sốt” trên mạng xã hội và giới trẻ khi người xem ùn ùn kéo tới rạp. Nội dung phim "Mắt biếc" xoay quanh mối tình đơn phương của Ngạn với Hà Lan, cô bạn gái có cặp mắt hút hồn nhưng cá tính bướng bỉnh. Một chuyện tình nhiều cung bậc, từ ngộ nghĩnh trẻ con, rồi tình yêu thuở học trò trong sáng.
Bộ phim ăn khách vì nhà sản xuất tái hiện được không gian và thời gian của thập niên 60-70 của thế kỷ trước, các bối cảnh chính như trường học nữ sinh, làng Đo Đo, hội chợ dân gian, rừng sim, đường phố, nhà ga xe lửa đầy tính hoài niệm. Phim tạo được dư luận tốt và nhận về những nhận xét tích cực, được đánh giá là tác phẩm điện ảnh làm chỉn chu, tâm huyết. Rất nhiều người đánh giá “Mắt biếc” là bộ phim “đẹp, lãng mạn và tạo sự rung động trong tâm hồn”. Phim quay rất đẹp, nhạc phim hay, các diễn viên đóng rất nhập vai, nhiều tình tiết khiến người xem cảm động và đoạn kết tạo “thổn thức”, để lại dư âm sâu lắng.
Về tổng thể, phim vẫn giữ được cốt truyện và các tuyến nhân vật chính. Bộ phim này cũng “chiêu đãi” người xem những bối cảnh làng quê miền Trung đẹp ngất ngây. Cuộc sống trong những căn nhà tranh mộc mạc, phiên chợ quê ồn ào hay bối cảnh đồi sim, gốc đa đều chân thực và đẹp mắt. Phần âm nhạc trong phim cũng được đánh giá cao bởi xuyên suốt tác phẩm, việc sử dụng hòa âm bằng dàn nhạc giao hưởng tạo ra phần nhạc nền nhiều sắc thái, góp phần đẩy cảm xúc người xem lên cao trào.
Vẫn khó có cơ hội
Mặc dù được đánh giá cao, tuy nhiên cơ hội để “Mắt biếc” vượt qua sơ loại và vào vòng đề cử chính thức giải Oscar vẫn là “nhiệm vụ bất khả thi”. Bởi nhìn từ lịch sử phim Việt dự tranh giải Oscar, chưa có tác phẩm nào đi đến được đề cử của 5 phim chính thức tranh giải.
Tính đến nay, chúng ta có 15 bộ phim dự tranh Oscar. Năm 1993, phim “Mùi đu đủ xanh” của đạo diễn gốc Việt Trần Anh Hùng lọt vào vòng đề cử cuối cùng để tranh giải. Nhưng “Mùi đu đủ xanh” thực chất là của điện ảnh Pháp chứ không phải Việt Nam. Những năm qua, điện ảnh Việt cũng có những tên tuổi rất đình đám như “Hai Phượng” của đạo diễn Lê Văn Đạt, “Cô ba Sài Gòn” của Trần Bửu Lộc và Kay Nguyễn, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” của Victor Vũ... đem dự sơ tuyển Oscar nhưng cũng không thể vượt qua vòng sơ loại.
Thực tế phản ánh, phim Việt những năm gần đây dù có nhiều tác phẩm gây tiếng vang lớn, doanh thu phòng vé cao, nhưng chủ yếu là phim hài hoặc hành động, ít có sự mới mẻ cũng như tính nghệ thuật. Nhiều bộ phim ở nước ta thậm chí có doanh thu phòng vé cao, nhưng với giới chuyên môn chưa phải tác phẩm chỉn chu, nhiều tình tiết vô lý, khiên cưỡng. Trong khi đó, những bộ phim mang tính nghệ thuật, được giới chuyên môn đánh giá cao thì lại ít người xem. Do đó, phim Việt hiện nay phần nhiều chạy theo xu hướng thị trường để tìm kiếm doanh thu mà quên đi tính nghệ thuật của từng tác phẩm. Bởi vậy, hành trình vươn ra biển lớn Oscar đối với phim Việt thường bất khả thi.
Đạo diễn Phan Đăng Di phân tích, những bộ phim đoạt giải Oscar thường có kịch bản chặt chẽ, có cấu trúc, câu chuyện rõ ràng, dễ hiểu, đủ đơn giản nhưng đủ xúc động. Trong đó, nhân vật chính thường yếu thế, có sức vươn lên và có niềm tin vào giá trị căn bản. Tuy nhiên, giải Oscar lại mang màu sắc phương Tây nên những nước nói tiếng Anh sẽ có lợi thế hơn.
Nói về cơ hội cho phim Việt tại Oscar, đạo diễn Phan Đăng Di thẳng thắn, với cơ chế quản lý và ngoại giao điện ảnh như Việt Nam hiện nay thì Oscar ngoài tầm với. Chúng ta có những hạn chế về mặt tài năng, khâu duyệt phim và thiếu công bằng đối với các tài năng. Điều đó làm điện ảnh Việt vẫn ở nấc thang tương đối thấp so với thế giới. “Chính sách quản lý thiếu tầm nhìn, nhiều tài năng không được nhìn nhận đúng mức. Với cách vận hành như thế, khó hy vọng phim Việt với được tới Oscar hay tầm quốc tế”, đạo diễn Phan Đăng Di nhận định./.
Khôi Nguyên
