(HPĐT)- Thường vào dịp Tết Đoan Ngọ (5-5 âm lịch) là thời điểm vải thiều chín đỏ, các nhà vườn sẽ thu hoạch rộ đưa ra thị trường phục vụ người tiêu dùng. Nhưng năm nay, vải thiều khan hiếm vì mất mùa. Các nhà vườn, trong đó có vùng vải thiều chuyên canh tại xã Bát Trang (huyện An Lão) cũng không cho thu hoạch.
Được giá lại mất mùa
Từ cuối tháng 5, đầu tháng 6 đến nay, lác đác trên các đường phố, tại các cửa hàng nông sản, thực phẩm chỉ xuất hiện số lượng nhỏ vải thiều sớm gồm các giống vải u trứng, u hồng, tàu lai được bày bán. Giá bán sản phẩm cao hơn hẳn những năm trước, vào đầu vụ giá vải thiều được bán 70-80 nghìn đồng/kg, sau đó giảm xuống 40-50 nghìn đồng/kg. Mấy ngày nay, chuẩn bị đến Tết Đoan Ngọ, vải thiều sớm thưa thớt hẳn.
Theo thường lệ, thời điểm này là lúc vải thiều chính vụ chín rộ được các thương lái nhập từ nhiều vùng chuyên canh vải thiều về bán. Tuy nhiên, năm nay, vải thiều chính vụ vắng bóng hẳn trên thị trường. Anh Nguyễn Văn Hoạt ở xã An Hòa (huyện An Dương) cho biết, làm nghề buôn bán vải quả nhiều năm qua, chưa năm nào thấy vải thiều chính vụ khan hiếm như năm nay. Vào mùa vải, anh thường về các vùng chuyên canh vải thiều như: Thanh Hà (tỉnh Hải Dương), Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) để lấy hàng về bán, nhưng năm nay, tại các "vựa" vải thiều, nhiều vùng đồi bạt ngàn chỉ xanh màu lá.
Xã Bát Trang là một trong những vùng chuyên canh vải thiều có tiếng của Hải Phòng, nhưng vào dịp này tất cả nhà vườn đều không được thu hoạch vải thiều chính vụ. Trước đó, nông dân chỉ thu hoạch được vải sớm, nhưng sản lượng cũng giảm 60% so với vụ năm trước. Anh Trần Xuân Huy, ở thôn Quán Trang, xã Bát Trang chia sẻ, các hộ vùng bãi của thôn trông đợi vào vụ vải thiều năm nay. Tuy nhiên, hầu hết người trồng vải không thu hoạch được vải thiều chính vụ; sản lượng vải thiều sớm giảm đáng kể. Gia đình anh trồng 60 cây vải thiều sớm, năm nay chỉ thu được 1 tấn quả, trong khi những vụ trước được đến 3-4 tấn. Không chỉ ở thôn Quán Trang, diện tích vải thiều của xã còn tập trung nhiều ở thôn Trực Trang và rải rác ở 6 thôn khác. Năm nay các thôn đều không thu hoạch được vải thiều chính vụ.
Theo cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Trung tâm Khuyến nông thành phố, vải thiều ở vùng chuyên canh xã Bát Trang (huyện An Lão) và một số tỉnh, thành phố bạn đều giảm sản lượng, nhiều nơi mất mùa hẳn do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan. Vào cuối tháng 2, đầu tháng 3 có mưa phùn cùng sương muối khiến cây vải xuất hiện nấm và bệnh thán thư. Mặc dù người trồng vải mua vôi bột và sulfat đồng để phun cho cây, nhưng không cải thiện được tình trạng sâu bệnh, ảnh hưởng đến năng suất quả...
Chuẩn bị vụ mới sớm hơn
Do không thu hoạch được vải thiều chính vụ, nhiều bà con bắt đầu chuẩn bị vụ vải mới sớm hơn. Tại vùng vải thiều xã Bát Trang, trước Tết Đoan Ngọ vài ngày, nông dân cắt tỉa hết vườn vải, dọn vườn, chăm bón gốc cây bằng các loại phân bón tổng hợp để cây sinh trưởng và phát triển tốt. Một số hộ có xu hướng mở rộng diện tích trồng vải sớm để bán được giá hơn, đồng thời nâng cao chất lượng vải thiều sớm bằng cách cắt gốc vải cũ để ghép với những giống vải mới có chất lượng tốt. Anh Phạm Thanh Sơn, ở thôn Trực Trang cho biết, gia đình vừa gây lại vườn vải được vài năm, đến thời điểm này trồng hơn 100 cây vải thiều sớm. Loại vải này cây khỏe, chống chịu sâu bệnh và thời tiết cực đoan tốt hơn, nên ít gặp rủi ro về thời tiết, đặc biệt là cho thu hoạch quả sớm nên bao giờ cũng bán được giá.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Bát Trang Bùi Văn Tiến thông tin, nông dân rút kinh nghiệm từ vụ sản xuất bị thiệt hại để bắt đầu vụ mới. Hội tiếp tục phối hợp cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăm bón, phòng bệnh cho cây trồng, trong đó có cây vải thiều, vận động các hộ nông dân tham gia, áp dụng đúng hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Theo Trưởng Phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng) Bùi Cảnh Đức, để giảm bớt rủi ro, thiệt hại khách quan và chủ quan; nhất là không rơi vào tình trạng mất mùa được giá, được mùa mất giá, các hộ trồng vải chuyên canh ở xã Bát Trang cũng như một số địa phương khác cần áp dụng các biện pháp quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM); hướng đến vùng sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ...
Các địa phương cũng xác định rõ vải thiều vẫn là cây trồng có giá trị kinh tế, phù hợp đồng đất một số địa bàn, nhất là các vùng đất bãi ven sông, vùng có truyền thống trồng vải thiều. Thời gian tới, cần tiếp tục vận động nông dân tập trung sản xuất, mở rộng diện tích trồng vải thiều, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để hạn chế thiệt hại, rủi ro về thời tiết, tiến tới truy xuất nguồn gốc, mở rộng liên kết tiêu thụ sản phẩm.
BÀI: HƯƠNG AN
