Tận dụng lợi thế từ vùng trồng táo muối, người dân Nam Đồ Sơn (Hải Phòng) phát triển nghề nuôi ong, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu mật ong đặc trưng.
Dưới cái nắng hanh hao cuối thu, những vườn táo muối Bàng La đã qua mùa hoa, nhường chỗ cho những chùm táo non sai trĩu cành. Đây cũng là thời điểm người dân thu hoạch mật từ những thùng ong đặt dưới tán cây. Từng khay mật vàng óng, sánh thơm là thành quả sau những ngày đàn ong miệt mài hút mật hoa táo, mang hương vị đặc trưng của vùng đất ven biển Nam Đồ Sơn.
Tại vườn táo muối rộng 2.000 m² của gia đình ông Phạm Văn Năm, ở tổ dân phố Đồng Tiến 1, phường Nam Đồ Sơn, những thùng ong được xếp thành từng dãy ngay ngắn dưới tán cây. Gia đình ông dành khoảng 600 m² vườn để đặt ong, hiện duy trì 220 đàn. Mùa hoa táo vừa qua cũng là thời điểm những đàn ong hoàn thành vụ lấy mật.
Ông Phạm Văn Năm, Tổ trưởng Tổ hợp tác nuôi ong phường Nam Đồ Sơn cho biết, nghề nuôi ong không cần nhiều diện tích, có thể kết hợp ngay trong vườn táo. Cách làm này vừa tận dụng hiệu quả đất canh tác, vừa tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Tổ hợp tác hiện có 6 thành viên, duy trì khoảng 1.000 đàn ong. Riêng mùa hoa táo năm nay, bình quân mỗi đàn cho khoảng 7 lít mật, mang lại nguồn thu khá cho các hộ. Không chỉ tạo sinh kế, đàn ong còn góp phần thụ phấn cho cây trồng, kết hợp phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường tự nhiên.
Hơn 20 năm gắn bó với nghề nuôi ong, ông Vương Nam Long, thành viên tổ hợp tác, hiện duy trì khoảng 220 đàn ong lấy mật. Theo ông Long, điều kiện tự nhiên ở Nam Đồ Sơn tạo nên lợi thế riêng mà không phải địa phương nào cũng có. Mật ong hoa táo Bàng La có màu vàng tươi, hương thơm dịu, vị ngọt thanh, mang nét đặc trưng riêng từ hoa táo muối.
Sau mùa hoa táo, người nuôi ong tiếp tục khai thác nguồn mật từ hoa sú, hoa bần trong những cánh rừng ngập mặn rộng hàng trăm ha của địa phương. Mỗi nguồn hoa tạo nên hương vị khác nhau, mang đặc trưng của vùng đất muối ven biển, khác với mật ong hoa nhãn, hoa vải.
Đây là lợi thế để Nam Đồ Sơn phát triển các dòng mật ong đặc trưng, gắn với vùng nguyên liệu và hệ sinh thái bản địa. Nhận thấy tiềm năng này, các hộ nuôi ong đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất.
Bên cạnh trao đổi kinh nghiệm, liên kết trong tổ hợp tác, nhiều hộ đầu tư máy hạ thủy phần để giảm hàm lượng nước trong mật, giúp chất lượng sản phẩm ổn định hơn, hạn chế nguy cơ lên men và kéo dài thời gian bảo quản. Đây là bước tiến so với phương thức khai thác, sơ chế mật ong thủ công trước đây.
Cùng với đầu tư thiết bị, địa phương quan tâm hỗ trợ người dân tiếp cận quy trình sản xuất an toàn. Tháng 5 vừa qua, Ban Quản lý rừng và Khuyến nông phối hợp với phường Nam Đồ Sơn tổ chức lớp tập huấn, có sự tham gia của các chuyên gia, hướng dẫn người dân sản xuất mật ong theo tiêu chuẩn VietGAHP.
Chị Nguyễn Thị Nhanh, kỹ sư nông nghiệp, cán bộ phụ trách khuyến nông thuộc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Nam Đồ Sơn cho biết, qua tập huấn, người nuôi ong được tiếp cận kiến thức, kỹ thuật mới, hướng tới sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng nhưng vẫn giữ hương vị tự nhiên của mật ong địa phương. Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành quy trình sản xuất thống nhất, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu.
Để mật ong mang hương vị riêng của vùng đất Nam Đồ Sơn trở thành sản phẩm hàng hóa có sức cạnh tranh, bên cạnh nâng cao sản lượng, cần chú trọng chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và định hình câu chuyện sản phẩm OCOP. Đây cũng là hướng đi mà chính quyền địa phương và các tổ chức hội đang tập trung hỗ trợ người dân.
Theo lãnh đạo UBND phường Nam Đồ Sơn, phát triển nghề nuôi ong lấy mật không chỉ tạo thêm sinh kế mà còn góp phần khai thác lợi thế nông nghiệp bản địa, phát triển kinh tế xanh gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm.
Trên nền tảng thương hiệu táo muối Bàng La đã được khẳng định, phường đang chủ động hỗ trợ các hộ nuôi ong liên kết sản xuất, chuyển giao kỹ thuật, chuẩn hóa chất lượng và hoàn thiện hồ sơ xây dựng sản phẩm OCOP. Qua đó, từng bước định vị thương hiệu mật ong hoa táo muối Bàng La với hương vị riêng của vùng biển.
Địa phương cũng định hướng kết nối hoạt động trồng táo, nuôi ong lấy mật với các tour tham quan vườn táo, trải nghiệm sản xuất nông nghiệp và giới thiệu đặc sản tại chỗ. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm, dịch vụ đặc trưng, góp phần đưa Nam Đồ Sơn trở thành điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn, phát triển bền vững.
Để mật ong Bàng La tạo được chỗ đứng trên thị trường, bên cạnh chất lượng sản phẩm, việc xây dựng bộ nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì, minh bạch nguồn gốc và phát triển kênh tiêu thụ cần được triển khai đồng bộ. Đặc biệt, câu chuyện sản phẩm cần trở thành điểm nhấn, tạo sự khác biệt và sức hấp dẫn riêng, gắn với vùng trồng táo Bàng La đã được chuẩn hóa tiêu chuẩn OCOP.
Khi được chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển theo chương trình OCOP, mật ong Bàng La sẽ có thêm cơ hội tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn. Sản phẩm không chỉ góp phần gia tăng giá trị cây táo muối mà còn làm phong phú hệ sinh thái đặc sản, tạo thêm sức hút cho du lịch trải nghiệm nông nghiệp tại Nam Đồ Sơn.
.jpg "Để táo muối Bàng La đơm hoa kết trái, thêm vụ")
