Mâu thuẫn từ việc cho vay, mượn tiền: Giải quyết kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc

TAND thành phố Hà Nội tuyên phạt Trần Văn Tuấn (trái) tử hình, Đinh Văn Trung 15 năm tù hành vi gây án mạng do mâu thuẫn trong việc cho vay, đòi nợ tiền.

Án mạng từ vay nợ

Hiện việc cho vay, mượn tiền giữa cá nhân diễn ra phổ biến, nhằm giúp người vay giải quyết những khó khăn hoặc sự cố đột xuất trong cuộc sống. Người cho vay và người vay có quen biết từ trước, thậm chí là người thân, bạn bè. Số tiền cho vay có thể từ vài trăm nghìn, vài triệu đồng cho đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, trong quá trình cho vay, mượn tiền nảy sinh một số vấn đề như: Người vay không có khả năng trả nợ, thoái thác bằng nhiều lý do hoặc thách thức người cho vay… Từ đó, dẫn đến nhiều vụ xô xát, thậm chí án mạng.

Như vụ án xảy ra tối 3-7, Trọng Văn Hiếu, 25 tuổi, trú ở xã An Hòa (huyện Vĩnh Bảo) và 14 thanh niên mang hung khí đến nhà anh Trần Tăng Quang, trú tại thôn Lô Đông, xã Vĩnh Long (huyện Vĩnh Bảo) để đòi nợ tiền. Anh Quang gọi em trai Trần Quang Vinh (trú cùng thôn) và người hàng xóm sang cùng giải quyết. Nhóm của Hiếu xông vào chửi bới, đe dọa hành hung khiến anh Quang bỏ chạy. Trong lúc xô xát, Hiếu dùng tuýp sắt đâm khiến anh Vinh tử vong. Sau đó, Hiếu đến cơ quan công an đầu thú và khai nhận, trước đó, anh Quang vay của Hiếu một số tiền nhưng nhiều lần khất nợ. Sợ bị “xù” nợ nên Hiếu dẫn người đến đe dọa, uy hiếp con nợ.

Cũng xuất phát từ mâu thuẫn do vay, mượn tiền, ngày 6-7, TAND thành phố Hà Nội tuyên phạt Vũ Đình Phúc, 24 tuổi, trú ở huyện Hoài Đức 16 năm tù về tội cố ý gây thương tích và phải bồi thường 200 triệu đồng cho bị hại. Theo cáo trạng, tháng 7-2020, Phúc vay 2 triệu đồng, không có lãi của anh Cao Văn Quân, bạn thân cùng làng nhưng không có giấy tờ xác nhận, chỉ giao kèo bằng lời nói. Đến ngày hẹn trả nợ, anh Quân nhiều lần đòi nhưng Phúc không có tiền trả nên hai bên xảy ra cãi vã. Tối 3- 8-2020, khi hai bên gặp nhau để giải quyết, Phúc rút dao đâm khiến anh Quân bị thương, giám định thương tích 61%.

Phát hiện, can thiệp giải quyết sớm mâu thuẫn

Thực tế cho thấy, nguyên nhân mâu thuẫn trong nhiều vụ việc cho vay, mượn xô xát, án mạng xuất phát từ việc giữa hai bên thực hiện vay, mượn tiền mà không có ràng buộc về pháp lý, chủ yếu thông qua giấy tờ viết tay, thậm chí giao kèo miệng. Do đó, khi nảy sinh trường hợp “con nợ” không có khả năng trả nợ, “quỵt nợ” và có thái độ thách thức, chủ nợ rất khó đòi vì không thể nhờ pháp luật can thiệp. Lúc này, giữa hai bên khó tránh khỏi cãi vã, dùng lời lẽ xúc phạm nhau hoặc dùng vũ lực đe dọa, có khi dẫn đến án mạng. Đối với một số vụ án, như vụ án xảy ra tại huyện Vĩnh Bảo đêm 3-7 vừa qua, còn thể hiện tính chất manh động, côn đồ của các đối tượng khi cho rằng “con nợ” có ý định “xù nợ” nên dùng hung khí đe dọa, đánh “dằn mặt” gia đình nạn nhân, gây hậu quả nghiêm trọng.

Do đó, để ngăn chặn mâu thuẫn phát sinh từ việc cho vay, mượn tiền, luật sư Trần Mỹ Long, Văn phòng Luật sư Sao Biển (Đoàn Luật sư thành phố) cho rằng: Bên vay và bên cho vay cần thực hiện việc vay, mượn tiền bằng giấy tờ có giá trị pháp lý, có sự chứng thực của cơ quan chức năng. Có thể nhờ sự hỗ trợ từ phía luật sư hoặc chuyên gia trong lĩnh vực tài chính nhằm tư vấn, hướng dẫn việc cho vay, mượn tiền theo quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi giữa các bên. Chính quyền địa phương phối hợp cơ quan chức năng làm tốt công tác quản lý địa bàn, nắm tình hình, phát hiện, tiếp nhận, giải quyết sớm, triệt để các mâu thuẫn phát sinh từ việc cho vay, mượn tiền trong nội bộ người dân ngay từ ban đầu. Khi xảy ra xô xát, lực lượng công an kịp thời có mặt tại hiện trường, có phương án phòng ngừa, ngăn chặn, bảo đảm an ninh, trật tự, không để xảy ra án mạng..., tránh gây hoang mang trong dư luận./.

Nếu bên vay không trả nợ do không có khả năng chi trả và không có dấu hiệu bỏ trốn hay dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản, để bảo vệ quyền lợi bản thân, bên cho vay có thể đến Tòa án dân sự để kiện đòi tài sản. Đối với trường hợp bên vay có thể trả nợ nhưng không trả mà cố tình dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo điều 175 Bộ luật Hình sự. Với giá trị tài sản từ 4 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm.