Cha mất sớm khi anh chị em chúng tôi đều còn nhỏ dại. Mình mẹ lo cáng đáng việc dạy dỗ, dưỡng nuôi sáu người con còn đang tuổi ăn, tuổi học. Vất vả trăm bề nhưng không khi nào thấy mẹ than thở. Nhà còn ruộng đất, trâu bò, chỉ khổ người làm không có.
Ngày cha còn sống, việc đồng áng nặng nhọc có cha gánh vác, mẹ chỉ phải lo những việc nhẹ dành cho phụ nữ như chợ búa cơm nước, gặt đập phơi phong. Giờ không còn cha, tất tật mọi việc chất chồng lên vai mẹ. Việc quen làm không tính, việc xưa giờ chưa quen mẹ cũng phải cố học mà làm! May, mẹ là người phụ nữ chịu khó chịu thương lại tháo vát nên “ôm” việc cũng tàm tạm. Vậy nhưng cực nhọc nhân đôi, nhân ba so với ngày cha còn sống là chuyện đương nhiên.
Biết vậy, chúng tôi không dám vòi vĩnh mè nheo gì mỗi dịp lễ, Tết. Những dịp ấy anh lớn hay lo xa, luôn miệng dặn: Mẹ cho gì ăn nấy, cho gì mặc nấy, nhớ chưa? Đứa nào mà mè nheo đòi này đòi nọ là anh cho… ăn đòn! Anh lo vậy thôi chứ nói một lần là chúng tôi hiểu. Thấy trẻ hàng xóm ăn ngon mặc đẹp có thèm cũng lặng yên không dám nói sợ mẹ buồn! Những năm mùa màng thất bát, Tết tới mẹ không may nổi cho con quần áo mới, đi chợ chỉ “lén” mua cho mỗi bé Út chiếc áo in hoa. Ai cũng nghĩ: cảnh nhà tới Tết Nguyên đán còn vậy thì làm gì có Tết Trung Thu…
Vậy mà, lạ chưa, Tết Trung Thu mẹ lại không quên!
Năm nào rằm tháng Tám đón trăng mẹ cũng nhớ chuẩn bị cho các con một “tiệc ngọt” nhỏ. Mỗi năm mỗi món. Có năm mẹ làm bánh sắn ngọt, năm đổ kẹo dừa, kẹo lạc hoặc nấu nồi chè đỗ đen. Năm nào khó khăn mẹ cũng dành tiền chợ mua ít hoa quả về bày lên đĩa, pha thêm ít nước chanh đường để các con quây quần cùng nhau. “Cỗ bàn” đơn sơ nhưng niềm vui phải nói “to đùng”. Vui do… được uống ăn là lẽ đương nhiên, nhưng cái chính là thấy mình cũng “có Tết” như ai, đâu kém cạnh hàng xóm?
Chuẩn bị Trung Thu cho con, mẹ còn giúp con làm lồng đèn.
Trung Thu không có lồng đèn sao gọi là Trung Thu! Ngày còn sống cha hay bảo vậy. Vậy nên Trung Thu năm nào cha cũng cặm cụi chặt tre vót nan đem buộc khung lồng đèn. Xong dán giấy màu để các con chơi. Dán giấy, làm tua rua thì chúng tôi có thể tự lo nhưng ghép buộc khung lồng đèn phải nhờ cha. Cha mất đồng nghĩa với việc thú chơi lồng đèn mỗi độ Trung Thu của anh em tôi bị “xóa sổ”. Buồn lắm. Nỗi buồn ấy chắc mẹ biết. Và Trung Thu năm sau, không hiểu bằng cách nào mẹ tự mày mò ra cách chặt, vót tre làm khung từ chiếc khung lồng đèn cũ. Không đẹp bằng cha nhưng coi cũng… tạm được. Khỏi nói, cầm chiếc khung lồng đèn đầu tiên mẹ làm, đứa nào cũng nhảy tưng tưng, vui như mở hội, quên để ý đôi bàn tay của mẹ bị xây xát, rướm máu nhiều nơi do không quen cầm rựa vót nan. Niềm vui của các con giúp mẹ quên đau, khuôn mặt mẹ rạng rỡ nụ cười…
Chúng tôi dần lớn lên, dần “đủ cánh, đủ lông” qua những mùa Trung Thu thiếu vắng cha nhưng lại được bù nhân đôi, nhân ba bằng tình yêu thương của mẹ. Mẹ giờ mắt mờ, tóc bạc, đi đứng khó khăn, chuyện quên, chuyện nhớ. Nhưng vẫn luôn nhớ, nhắc con mỗi độ rằm tháng Tám hằng năm nhớ tổ chức Trung Thu cho các cháu. … “Bận gì thì bận cũng đừng quên Trung Thu của lũ nhỏ. Tết trẻ con, đừng để trẻ buồn…”
Y Nguyên
