Lá lốt không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn người Việt mà còn được nhiều người dùng như mẹo dân gian hỗ trợ giảm một số vấn đề sức khỏe thường gặp.
Ở Việt Nam, lá lốt là một trong những loại rau quen thuộc và được sử dụng phổ biến trong các bữa ăn hằng ngày. Không chỉ là rau gia vị, lá lốt còn được xem như một vị thuốc dân gian với nhiều công dụng đối với sức khỏe.
Lá lốt có tên khoa học là Piper lolot C, thuộc họ Hồ tiêu. Đây là loại cây thân thảo sống lâu năm, thường phát triển ở nơi râm mát và có ánh nắng trực tiếp.
Cây có chiều cao trung bình khoảng 30 - 40cm, thân yếu và chia thành nhiều đốt nhỏ. Lá lốt là dạng lá đơn hình tim, mặt lá bóng, phiến lá rộng với 5 - 7 gân xanh nổi rõ và có mùi thơm đặc trưng.
Hoa lá lốt thường mọc thành cụm ở nách lá, có màu trắng và lâu tàn. Quả thuộc dạng quả mọng, bên trong chứa hạt.
Theo đặc tính y học cổ truyền, lá lốt có vị nồng, hơi cay và tính ấm.
Rễ lá lốt chứa benzyl axetat, còn lá và thân chứa alkaloid và beta-caryophylen. Trong 100g lá lốt có chứa nhiều dưỡng chất như năng lượng 39 kcal, nước 86,5g, protein 4,3g, chất xơ 2,5g, canxi 260mg, photpho 980mg, sắt 4,1mg và vitamin C 34mg.
Ở Việt Nam, lá lốt mọc nhiều tại các khu vực miền núi, ven sông suối, hàng rào hoặc vườn nhà. Đây là loại cây dễ sinh trưởng, không kén đất và thường được trồng để làm rau gia vị hoặc làm thuốc.
Trong ẩm thực Việt Nam, lá lốt được sử dụng trong nhiều món ăn nhằm tăng hương vị và hỗ trợ sức khỏe.
Trong y học cổ truyền, lá lốt cũng xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian. Theo kinh nghiệm dân gian, lá lốt có thể hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp, đặc biệt trong các trường hợp đau mỏi do thay đổi thời tiết.
Các hoạt chất có tính kháng viêm và giảm đau tự nhiên trong lá lốt giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm khớp mạn tính và thoái hóa khớp.
Lá lốt cũng được nhiều người sử dụng để hỗ trợ giảm tình trạng ra mồ hôi tay chân nhờ đặc tính kháng khuẩn và hỗ trợ làm khô vùng da khi dùng ngoài da.
Ngoài việc giúp tay chân khô ráo hơn, lá lốt còn được cho là có thể hỗ trợ ngăn ngừa viêm da, nấm kẽ tay chân.
Bên cạnh đó, lá lốt còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, giúp giảm đầy bụng, khó tiêu và rối loạn tiêu hóa nhẹ.
Các hợp chất trong lá lốt có khả năng giảm co thắt đường ruột và hỗ trợ quá trình hấp thu dưỡng chất.
Đối với phụ nữ, lá lốt được cho là có thể hỗ trợ giảm đau bụng kinh nhờ tính ấm, tác dụng tán hàn và điều hòa khí huyết.
Ngoài ra, loại lá này còn được sử dụng trong các trường hợp khí hư loãng do nhiễm hàn khí.
Nhờ chứa tinh dầu cùng các hoạt chất sinh học như piperidin và flavonoid, lá lốt còn có đặc tính kháng viêm, sát khuẩn.
Nhiều người sử dụng lá lốt để hỗ trợ điều trị mụn nhọt, viêm da nhẹ khi không muốn sử dụng kháng sinh tại chỗ thường xuyên.
Với tính ấm và khả năng tăng tuần hoàn máu, lá lốt cũng được dùng để hỗ trợ giảm triệu chứng cảm lạnh.
Khi bị cảm lạnh, người bệnh có thể dùng nước lá lốt tươi ấm hoặc xông hơi bằng lá lốt kết hợp gừng tươi để giúp toát mồ hôi, giảm cảm giác đau nhức và nghẹt mũi.
TT (tổng hợp)
