Miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2029 - 2030

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Theo Nghị định, chính sách miễn phí sách giáo khoa áp dụng đối với học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, gồm chương trình giáo dục phổ thông, chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông và chương trình xóa mù chữ.

Nghị định quy định việc cấp sách giáo khoa miễn phí được thực hiện theo hình thức mượn - trả để tái sử dụng nhiều lần. Các cơ sở giáo dục ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách hiện có, đồng thời điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện trên cùng địa bàn trước khi mua sắm mới nhằm giảm áp lực ngân sách, bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.

Sách giáo khoa được miễn phí thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc, bao gồm cả sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.

Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục theo chương trình học tập và có trách nhiệm hoàn trả cho thư viện nhà trường sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ.

Đối với học sinh chuyển trường, học sinh phải hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước khi hoàn tất thủ tục chuyển trường. Cơ sở giáo dục tiếp nhận có trách nhiệm bố trí sách giáo khoa để học sinh mượn ngay từ thời điểm nhập học, bảo đảm không làm gián đoạn việc học.

Nghị định cũng quy định quy trình quản lý sách giáo khoa tại thư viện phải tuân thủ tiêu chuẩn thư viện cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Trước ngày 15/6 hằng năm, các cơ sở giáo dục phải hoàn thành việc tiếp nhận, nhập kho, kiểm kê số lượng sách giáo khoa theo nhu cầu năm học mới; cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện, dán nhãn, mã hóa và phân loại sách để sẵn sàng cho học sinh mượn.

Về điều chuyển sách giáo khoa, Chủ tịch UBND cấp tỉnh căn cứ dữ liệu từ các cơ sở giáo dục để chỉ đạo điều chuyển sách giữa các thư viện cùng cấp trên địa bàn nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng. Việc điều chuyển ưu tiên đối với sách còn đủ chất lượng sử dụng, bảo đảm nội dung đầy đủ, không rách nát hoặc hư hỏng ảnh hưởng đến việc học tập.

Việc điều chuyển phải bảo đảm nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thực tế; không thực hiện nếu chi phí vận chuyển, bảo quản, bàn giao và các chi phí liên quan lớn hơn hoặc kém hiệu quả so với phương án mua sắm bổ sung.

Học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện nhà trường vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng năm học mới hoặc đầu học kỳ. Việc bàn giao phải được ghi chép vào sổ theo dõi hoặc phần mềm quản lý, xác nhận số lượng và tình trạng của sách tại thời điểm bàn giao.

Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi kết thúc năm học hoặc khi học sinh chuyển trường, thôi học, học sinh có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ sách giáo khoa đã mượn, trừ trường hợp có nhu cầu tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học theo quy định.

Sau khi thu hồi, cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra, đánh giá tình trạng sách, phân loại sách tiếp tục sử dụng, sách cần bảo quản, sửa chữa và sách đề nghị thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.

Đối với cơ sở giáo dục tư thục, sách giáo khoa được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả và phục vụ trực tiếp hoạt động dạy học. Khi không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị phải bàn giao lại sách cho cơ quan quản lý để xem xét điều chuyển sang các cơ sở giáo dục khác.

Nghị định quy định Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, phục vụ học sinh mượn và trả theo quy định. Việc quản lý sách được thực hiện thông qua hệ thống số đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện; các cơ sở giáo dục có trách nhiệm kiểm kê định kỳ hằng năm để xác định số lượng sách còn sử dụng được và nhu cầu bổ sung.

Bên cạnh đó, Nhà nước khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người học tiếp cận tài liệu, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.

Theo lộ trình, từ năm học 2029 - 2030, tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc sẽ được miễn phí sách giáo khoa. Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa, Chính phủ khuyến khích triển khai chính sách sớm hơn, ưu tiên các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Đối với sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, thời điểm cung cấp miễn phí sẽ thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.