Nhờ công khai giá bán và minh bạch thông tin, nhiều gia đình tại thành phố Hải Phòng dần hiện thực hóa giấc mơ an cư, tránh rủi ro 'cò đất' và các chi phí chênh lệch không đáng có.
Công khai giá bán
Vợ chồng chị Phạm Thị Thu Hằng là nhân viên văn phòng, muốn ổn định tổ ấm riêng nên có nhu cầu mua căn nhà thuộc Dự án nhà ở xã hội Tân Phú Hưng mở rộng. Vì cần sớm ra ở riêng nên vợ chồng chị Hằng từng tìm hiểu qua nhiều người môi giới bất động sản, nhưng được báo giá mỗi nơi một khác.
Rất may, chồng chị Hằng tìm hiểu thông tin về giá nhà ở xã hội được niêm yết công khai trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng thành phố. Theo niêm yết, giá nhà ở của dự án này là 17.627.017 đồng/m2. Chị Hằng cho biết: “Công khai giá nhà ở xã hội trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý như thế này khiến những người mua nhà ở xã hội như chúng tôi yên tâm hơn, không lo “cò đất” thổi giá”.
Minh bạch giá bán nhà ở xã hội là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với các dự án nhà ở xã hội tại thành phố Hải Phòng. Để bảo đảm giá bán chính xác và hợp lý, Sở Xây dựng đưa ra yêu cầu nghiêm ngặt về việc kiểm toán đối với chủ đầu tư.
Cụ thể, trong thời gian 180 ngày kể từ ngày nghiệm thu hoàn thành công trình và đưa vào sử dụng, liên danh chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện kiểm toán nhà nước hoặc kiểm toán độc lập để quyết toán chi phí đầu tư xây dựng. Hồ sơ kiểm toán sau đó sẽ được gửi đến Sở Xây dựng để kiểm tra và xác định giá bán chính thức.
Quy định nêu rõ nguyên tắc bảo vệ người mua nhà ở xã hội. Trường hợp giá bán theo kiểm toán và kết quả kiểm tra của Sở Xây dựng cao hơn giá đã ký hợp đồng, chủ đầu tư không được thu thêm phần chênh lệch. Ngược lại, nếu giá bán thấp hơn giá đã ký hợp đồng, chủ đầu tư phải hoàn trả lại phần chênh lệch cho người mua, thuê mua.
Ngoài ra, chủ đầu tư không được thu tiền vượt quá 95% giá trị hợp đồng đến trước khi người mua nhà được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, đồng thời hoàn trả phần chênh lệch (nếu có). Quy định này cùng với việc yêu cầu các tổ chức kiểm toán và đơn vị tư vấn thẩm tra phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả thẩm tra, kiểm toán góp phần củng cố niềm tin về tính minh bạch và công bằng trong giao dịch nhà ở xã hội.
Ông Trần Đình Quân, Giám đốc Kinh doanh Dự án Nhà ở xã hội EverGreen Tràng Duệ cho biết: “Chúng tôi thường xuyên phối hợp Sở Xây dựng và kênh thông tin truyền thông chính thống đăng tải các nội dung liên quan đến quỹ căn hộ, thời gian mở bán và giá bán. Điều này giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin, tránh mua nhà ở xã hội qua môi giới với giá cao hơn so với giá bán chủ đầu tư đưa ra”.
Hiện thực giấc mơ an cư
Tại phiên họp thứ ba của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản vào giữa tháng 11/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội thực hiện nghiêm trình tự, thủ tục mua bán, không để xảy ra sai phạm, tiêu cực. Người dân cần được tiếp cận nhanh nhất, thuận lợi nhất nhà ở xã hội. Thực hiện chỉ đạo này của Thủ tướng, thành phố Hải Phòng đã sớm thực hiện chủ trương minh bạch, công khai các dự án nhà ở xã hội từ quy hoạch, số căn hộ đến giá bán.
Chị Nguyễn Thị Thanh ở phường Thủy Nguyên chia sẻ: “Tôi may mắn được mua căn hộ thuộc Khu nhà ở xã hội 384 Lê Thánh Tông. Thông tin giá bán công khai, minh bạch giúp tôi và nhiều đồng nghiệp yên tâm, không còn phải lo bị “thổi” giá hay mua qua các kênh trung gian. Việc nộp hồ sơ trực tiếp tại chủ đầu tư cũng nhanh chóng, rõ ràng, tôi chỉ mất vài ngày là hoàn tất các thủ tục”.
Minh bạch giá bán còn góp phần hình thành thói quen tiếp cận thông tin đúng pháp luật cho người dân. Khi nắm chắc mức giá được phê duyệt và quy trình thực hiện, người mua sẽ tránh được các rủi ro, không bị lôi kéo bởi những lời hứa “suất nội bộ” của môi giới, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong giao dịch bất động sản.
Phó giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hoài Long nhấn mạnh: “Chúng tôi luôn cập nhật thông tin trên website chính thức của Sở Xây dựng, đồng thời tổ chức tư vấn trực tiếp cho khách hàng về quy trình, điều kiện mua, giá bán và quyền lợi người mua. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi khách hàng, mà còn giúp thị trường nhà ở xã hội vận hành minh bạch, đúng nghĩa “chính sách an sinh” mà Nhà nước hướng tới”.
Bảo đảm quyền lợi của lao động tự do trong quy trình xác nhận thu nhập
Theo quy định, để đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, người thu nhập thấp tại đô thị nhưng không có hợp đồng lao động phải chứng minh mức thu nhập và được Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống xác nhận. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều lao động tự do đang gặp vướng mắc ở khâu xác nhận thu nhập này.
Việc xác nhận thu nhập cho nhóm lao động tự do hiện đang dựa trên dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư - nơi có thể kết nối dữ liệu thuế, bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp. Do đặc thù công việc không hợp đồng và thu nhập không ổn định, nhiều lao động tự do không có đầy đủ dữ liệu trong hệ thống. Điều này gây khó khăn cho cơ quan chức năng khi xác minh thu nhập, dẫn tới việc họ không thể hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội.
Tôi đề nghị trong trường hợp không có dữ liệu để đối chiếu, cần có hướng dẫn cho phép người lao động tự do nộp bản cam kết thu nhập và chịu trách nhiệm về tính chính xác cam kết. Công an xã có thể xác minh thực tế tại nơi cư trú thông qua cán bộ thôn, tổ dân phố và các đoàn thể. Ngoài ra, cơ quan quản lý cũng có thể xem xét sử dụng các dữ liệu gián tiếp như mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình, hóa đơn điện nước, thông tin thuê trọ, dữ liệu tiêu dùng - tín dụng hoặc mức sống thực tế để hỗ trợ đánh giá khách quan thu nhập của người lao động tự do.
LẠI ĐÌNH MINH (xã Vĩnh Thịnh)
Trông chờ nhiều dự án nhà ở dành cho công nhân
Hải Phòng là trung tâm công nghiệp lớn của cả nước với hàng trăm nghìn lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp như: Phúc Điền, Đại An, VSIP, Tràng Duệ, Đình Vũ, DEEP C… Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhà ở dành cho công nhân chưa theo kịp tốc độ thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp. Do đó, còn nhiều công nhân phải thuê nhà trọ trong các khu dân cư, điều kiện sống chật chội, thiếu an toàn, môi trường kém vệ sinh, chi phí sinh hoạt cao... Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe và tâm lý của người lao động.
Hiện, dự án nhà ở xã hội, nhà ở dành cho công nhân của một số doanh nghiệp đã và đang triển khai phát huy hiệu quả rõ rệt. Người lao động được an cư, có điều kiện ổn định cuộc sống, tham gia các hoạt động cộng đồng và cống hiến nhiều hơn cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, những mô hình này còn ít so với nhu cầu thực tế.
Vì vậy, tôi mong thời gian tới, Hải Phòng sẽ phát triển thêm nhiều dự án nhà ở công nhân với giá thuê mua phù hợp, tiện ích đầy đủ, để công nhân thêm nhiều lựa chọn. Đồng thời, thành phố, các doanh nghiệp nên có cơ chế khuyến khích, ưu đãi, hỗ trợ người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, diện hộ nghèo, cận nghèo, lao động nhập cư được tiếp cận vay vốn, mua, thuê nhà ở.
TRƯƠNG THỊ LEN (công nhân Công ty TNHH May Tinh Lợi, khu công nghiệp Nam Sách)
Mong mức giá phù hợp hơn với người lao động thu nhập thấp
Hai vợ chồng tôi đều là lao động tự do. Do thu nhập chưa cao, còn bấp bênh, nên việc có căn nhà riêng vẫn luôn là mong mỏi của gia đình tôi.
Tôi được biết, trên địa bàn thành phố đang có 23 dự án nhà ở xã hội được triển khai, với quy mô gần 27.000 căn. Nhà ở xã hội là hy vọng lớn nhất của những người lao động, có mức thu nhập trung bình. Thế nhưng, khi tìm hiểu các dự án mở bán gần đây, tôi nhận ra mức giá vẫn còn cao so với thu nhập thực tế của phần đông lao động nghèo. Dù thành phố có chính sách ưu đãi, nhưng với chúng tôi, số tiền trả góp hằng tháng vẫn là gánh nặng. Công việc không ổn định, chỉ cần đau ốm vài ngày là thu nhập hụt đi, khiến việc vay mua nhà trở thành nỗi lo thường trực.
Vì là những người thu nhập thấp, nên nguyện vọng không cần nhà rộng hay tiện nghi quá hiện đại. Chúng tôi chỉ mong có căn hộ vừa phải, giá thật sự phù hợp để đủ khả năng mua và yên tâm trả góp trong nhiều năm. Nếu thành phố có thêm nhiều dự án, mở rộng quỹ nhà ở xã hội, đa dạng nhiều loại căn hộ nhà xã hội để giảm chi phí, giá bán thì cơ hội an cư của chúng tôi sẽ thực tế hơn.
Việc phát triển nhà ở xã hội là chủ trương rất đúng, nhưng mong rằng giá bán sẽ tiệm cận hơn với điều kiện sống, thu nhập của nhiều người lao động tự do.
BÙI THỊ HẢI (phường Phù Liễn)
.jpg "Giá bán nhà ở xã hội khu phía nam TP Hải Dương gần 12 triệu đồng/m2")
