Minh bạch từ mỗi lượt gửi xe

Ngày 17/9, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 358/KH-UBND về ứng dụng công nghệ trong hoạt động trông giữ xe. Theo kế hoạch, các bến xe loại 1 trong đô thị phải lắp đặt thiết bị và vận hành thu phí điện tử không dừng trước ngày 31/12/2026; bến xe loại 2 hoàn thành trước ngày 31/12/2027. Đối với các bãi đỗ xe đô thị và điểm trông giữ xe tạm thời, lộ trình triển khai hoàn thành trước ngày 31/12/2030.

Tại Hải Phòng, việc thực hiện Kế hoạch 358 sẽ có những khó khăn khác nhau đối với từng nhóm cơ sở. Về tổ chức vận hành, các bến xe có thể thuận lợi hơn do có đầu mối quản lý rõ ràng, lối ra vào tương đối tập trung và quy trình hoạt động sẵn có. Đây là điều kiện để đơn vị khai thác bố trí thiết bị, tổ chức luồng xe và kiểm soát tiền thu. Hoạt động thường xuyên cũng giúp đơn vị tính toán chi phí đầu tư, bảo trì.

Tuy nhiên, mốc triển khai đầu tiên chỉ còn hơn 3 tháng. Các đơn vị quản lý bến xe cần khẩn trương rà soát hạ tầng, lựa chọn giải pháp và phân công trách nhiệm. Tiến độ cũng phải tính đến thời gian chạy thử, hướng dẫn nhân viên và xử lý sự cố. Hiệu quả thực hiện kế hoạch sẽ thể hiện qua chất lượng phục vụ trong từng lượt gửi xe.

Đối với các bãi đỗ xe, điều kiện hoạt động đa dạng hơn. Những bãi đỗ tập trung trong khuôn viên có thể kiểm soát phương tiện qua cổng, trong khi các điểm đỗ ven đường, trên hè phố hoặc bãi tạm có nhiều hướng tiếp cận, gây khó khăn cho việc tổ chức luồng xe khép kín. Với các cơ sở nhỏ, thời gian khai thác chưa ổn định, chi phí đầu tư thiết bị và vận hành cũng là vấn đề cần cân nhắc.

Thực tế, áp lực về chỗ đỗ xe tại Hải Phòng đã được đặt ra từ nhiều năm trước. Theo thống kê của Sở Xây dựng, tại khu vực trung tâm thành phố, gồm 3 quận Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền trước đây, có hơn 25.000 ô tô dưới 9 chỗ. Tuy nhiên, tiến độ phát triển bãi đỗ xe còn chậm, mới đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu của người dân.

Thành phố đang nỗ lực mở rộng hệ thống bãi đỗ xe nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm trật tự đường, hè và mỹ quan đô thị. Trong bối cảnh nhu cầu chỗ đỗ xe ngày càng tăng, công tác quản lý cần được thực hiện đồng bộ, từ địa điểm trông giữ đến phương thức thu tiền. Thanh toán điện tử giúp ghi nhận, đối chiếu giao dịch; người gửi xe có căn cứ kiểm tra khoản tiền đã trả; chủ bãi xe kiểm soát doanh thu; cơ quan chức năng có thêm dữ liệu để phát hiện bất thường, hạn chế bỏ sót nguồn thu.

Ứng dụng công nghệ cần đi đôi với giám sát. Báo chí từng phản ánh tình trạng thu tiền cao hơn mức thanh toán qua quét mã tại một số điểm trông giữ xe không dùng tiền mặt ở khu vực trung tâm Hà Nội. Theo đó, mức quét mã tại các điểm được phản ánh là 5.000 đồng/xe máy, trong khi khách trả tiền mặt có thể phải trả 10.000 - 20.000 đồng/xe, tùy thời điểm.

Thực tế này cho thấy, ngay cả khi áp dụng phương thức thanh toán điện tử, hoạt động trông giữ xe vẫn có thể phát sinh tình trạng thu tiền tùy tiện. Nếu nhân viên yêu cầu khách trả thêm ngoài hệ thống, dữ liệu giao dịch sẽ không phản ánh đầy đủ số tiền thực tế khách đã trả. Vì vậy, việc lắp đặt thiết bị cần gắn với kiểm soát mức thu và trách nhiệm của người vận hành.

Tại Hải Phòng, Kế hoạch 358 yêu cầu các đơn vị kinh doanh công khai nội quy, giá dịch vụ và thông tin liên hệ của cơ quan quản lý có thẩm quyền. Những thông tin này cần được niêm yết rõ ràng tại từng bãi xe. Người gửi xe phải biết cách tính phí theo lượt, theo giờ hoặc qua đêm trước khi sử dụng dịch vụ. Mỗi giao dịch cũng cần có đầy đủ thông tin để đối chiếu.

Đơn vị vận hành phải tiếp nhận phản ánh, kiểm tra sai lệch và kịp thời giải quyết. Cơ quan chức năng cần kiểm tra thực tế, đối chiếu giá niêm yết với số tiền khách trả; kết quả xử lý phải làm rõ trách nhiệm của cả nhân viên thu tiền và đơn vị quản lý.

Thành phố cũng đặt nhiệm vụ hoàn thiện chính sách giá trong năm 2027. Cơ quan chuyên môn sẽ tham mưu quy định thống nhất về giá dịch vụ trông giữ xe được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, thay thế 2 quyết định đang áp dụng tại khu vực phía Đông và phía Tây. Hướng dẫn cụ thể sẽ giúp các đơn vị thực hiện đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện để người dân dễ kiểm tra.

Cùng với minh bạch trong thu tiền, cần có dữ liệu chính xác về mạng lưới bãi đỗ xe. Các xã, phường, đặc khu phải nắm rõ danh mục điểm trông giữ xe, đơn vị quản lý và tình trạng hoạt động. Khi tích hợp lên bản đồ số, thông tin cần được cập nhật thường xuyên để phục vụ công tác điều hành và tra cứu.

Số hóa cũng cần gắn với việc bổ sung chỗ đỗ xe hợp pháp. Do đó, cần sớm rà soát các khu đất trống, dự án chậm triển khai do cấp xã quản lý, có quy hoạch làm bãi đỗ xe. Địa phương xây dựng phương án sử dụng tạm thời theo đúng quy định, công khai trách nhiệm quản lý và khai thác. Giải pháp này góp phần sử dụng đất hiệu quả, đáp ứng nhu cầu của người dân.

Lộ trình đến năm 2030 tạo thời gian chuẩn bị cho các bãi đỗ xe, nhưng công việc cần được bắt đầu ngay. Kết quả thực hiện cần được thể hiện qua số cơ sở vận hành ổn định, tỷ lệ giao dịch điện tử và việc giải quyết các phản ánh. Mỗi lượt gửi xe thu đúng giá, thanh toán nhanh và có đầy đủ thông tin để kiểm tra sẽ giúp người dân cảm nhận rõ lợi ích của chuyển đổi số và củng cố niềm tin vào chất lượng dịch vụ đô thị.