Mô hình “Nông dân tham gia bảo vệ môi trường”: Hiệu quả rõ nét

Hội Nông dân Hải Phòng phát động xây dựng mô hình phân loại rác thải biển tại nguồn ở Cảng cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn).

(HPĐT)- Sau 6 năm thực hiện Nghị quyết 20 của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam về “nâng cao trách nhiệm của Hội Nông dân Việt Nam tham gia bảo vệ môi trường nông thôn và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2014-2020”, các cấp Hội Nông dân Hải Phòng tích cực xây dựng mô hình nông dân tham gia bảo vệ môi trường (BVMT), bước đầu mang lại hiệu quả rõ nét.

Xây dựng hơn 800 mô hình

Từ tháng 6-2020, nhằm vận động hội viên, ngư dân giữ gìn, xây dựng môi trường biển trong sạch, Hội Nông dân phường Hải Sơn xây dựng mô hình “phân loại rác thải biển tại nguồn”. Các ngư dân tham gia mô hình lắp đặt thùng phân loại rác trên tàu, cam kết không xả rác xuống biển, hạn chế sử dụng túi ni –lông, sản phẩm nhựa một lần… Đồng thời, tại cảng cá Ngọc Hải, Hội Nông dân lắp đặt 4 thùng rác cố định. Nhờ đó đến nay, chung quanh khu vực cảng cá Ngọc Hải hạn chế được tình trạng túi ni-lông vứt bừa bãi như trước. Theo Chủ tịch Hội Nông dân quận Đồ Sơn Nguyễn Thị Loan, hiện nay, ngoài mô hình của phường Hải Sơn, trên địa bàn các phường của quận đều có mô hình nông dân tham gia BVMT. Các mô hình được xây dựng linh hoạt, phù hợp điều kiện cụ thể của từng địa bàn. Tiêu biểu như: mô hình trồng hoa trên tuyến đường lên chùa Tháp của phường Ngọc Xuyên; tuyến đường nông dân tự quản của phường Bàng La… Cũng để nâng cao nhận thức của hội viên nông dân trong BVMT, bên cạnh tập trung công tác tuyên truyền, Hội Nông dân quận Đồ Sơn chú trọng vận động hội viên nông dân sản xuất các sản phẩm sạch, thân thiện với môi trường, an toàn.

Tại huyện Thủy Nguyên, thực hiện Nghị quyết 20 của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, từ thực tế sản xuất và môi trường tại địa phương, Hội Nông dân huyện chỉ đạo, hướng dẫn Hội Nông dân các xã, thị trấn tập trung xây dựng mô hình thu gom vỏ thuốc bảo vệ thực vật tại các cánh đồng. Theo báo cáo của Hội Nông dân huyện Thủy Nguyên, hiện nay, ở 32 xã trên địa bàn huyện xây dựng hơn 155 mô hình này. Qua đó, hạn chế tình trạng nông dân vứt vỏ thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi trên các cánh đồng, giảm thiểu các nguy cơ ô nhiễm do vỏ thuốc bảo vệ thực vật gây ra.

Không riêng Đồ Sơn, Thủy Nguyên, tại các địa phương khác trên địa bàn thành phố ngày càng xuất hiện nhiều mô hình nông dân tham gia BVMT. Hiện nay, toàn thành phố có hơn 800 mô hình nông dân tham gia BVMT.

Nâng cao chất lượng và nhân rộng

Theo đồng chí Hoàng Văn Tường, Phó chủ tịch Hội Nông dân Hải Phòng, bằng nhiều hình thức tuyên truyền và các hoạt động phong phú, phù hợp, Hội Nông dân các cấp trên địa bàn thành phố thu hút được đông đảo hội viên nông dân tham gia các hoạt động BVMT. Các hoạt động này  góp phần tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động của cán bộ, hội viên nông dân tự giác bảo vệ môi trường, sống thân thiện với môi trường. Để tiếp tục thực hiện hiệu quả cao Nghị quyết 20 của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Hội Nông dân Hải Phòng xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nhân rộng các mô hình nông dân tham gia BVMT. Trong đó, tiếp tục nâng cao hiệu quả các mô hình nông dân tham gia thu gom vỏ thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường biển, phân loại rác tại nguồn…, các cấp Hội tập trung vận động nông dân xây dựng các mô hình sản xuất sạch, thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, công tác BVMT ở khu vực nông thôn hiện gặp nhiều vướng mắc.  Hoạt động BVMT tuy đã có những chuyển biến bước đầu, nhưng mới chỉ là phong trào, khó duy trì bền vững. Do đó, để công tác BVMT trở thành quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi người dân nông thôn, nhất là nông dân, thành phố cần quan tâm hơn nữa đến vấn đề quy hoạch và đầu tư cơ sở vật chất BVMT nông thôn. Trong đó, có việc xử lý vỏ thuốc bảo vệ thực vật sau khi được thu gom. Bên cạnh đó, cũng cần cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương có những biện pháp mạnh mẽ thực hiện Luật bảo vệ môi trường trên địa bàn.

Tại hội nghị tập huấn “nâng cao kiến thức và kỹ năng truyền thông, phổ biến giáo dục pháp luật về tài nguyên, môi trường cho cán bộ, hội viên nông dân” được Hội Nông dân Hải Phòng tổ chức vừa qua,  theo TS. Trần Văn Miều, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam, vai trò của Hội Nông dân tham gia BVMT thể hiện ở 4 nội dung chính. Đó là tuyên truyền, vận động nông dân tham gia BVMT; lồng ghép các hoạt động BVMT với các chương trình  mục tiêu quốc gia, các dự án phát triển kinh tế -xã hội tại địa phương; xây dựng mô hình BVMT; tham gia giám sát các hoạt động BVMT nông nghiệp, nông thôn, trong đó có các công trình BVMT trong xây dựng nông thôn mới; phối hợp với ngành Tư pháp trợ giúp pháp luật cho nông dân, hòa giải các vụ tranh chấp tài nguyên, môi trường và ngăn ngừa xung đột môi trường tại cơ sở. Tuy vậy, thực tế việc triển khai các nội dung chưa như kỳ vọng. Bởi vậy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động BVMT của Hội Nông dân, việc tuyên truyền phải gắn đồng thời với vận động và cách vận động tốt nhất, có hiệu quả nhất chính là đem lại lợi ích trực tiếp, thiết thực nhất cho nông dân. Đồng thời, cần nâng cao vai trò đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nông dân.