(HPĐT)- Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 cận kề, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trở nên sôi động, đồng nghĩa tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ, nhất là khu vực nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh tại các khu dân cư đông đúc. Mở lối thoát nạn thứ hai phía sau nhà, trên tum hay ban công là việc làm không khó, chính là mở lối sống cho mọi người khi hỏa hoạn xảy ra.

Công an quận Hồng Bàng hỗ trợ kinh phí mở lối thoát nạn thứ 2, trao bình chữa cháy tại chỗ tặng hộ dân có hoàn cảnh khó khăn.
Thực trạng đáng lo ngại
Theo báo cáo của Bộ Công an, thống kê sau 7 tháng (từ tháng 4 đến tháng 11-2021) thực hiện đợt cao điểm tuyên truyền, kiểm tra an toàn về phòng cháy, chữa cháy đối với khu dân cư, hộ gia đình, nhà để ở kết hợp với sản xuất, kinh doanh, cả nước xảy ra 467 vụ cháy nhà dân, trong đó có 103 vụ là nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh làm chết 26 người, bị thương 8 người, thiệt hại về tài sản ước tính gần 34 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2020, số vụ cháy giảm nhưng số người chết lại tăng cao, cho thấy tính chất các vụ cháy ngày càng phức tạp, nghiêm trọng, làm chết nhiều người trong một gia đình như các vụ cháy tại thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An, Quảng Ngãi, Quảng Nam, Hà Nội... Tại Hải Phòng, trong đợt cao điểm nói trên, xảy ra 45 vụ cháy trong khu dân cư, hộ gia đình, nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, cứu thành công 19 người, tuy không có người chết, nhưng số người bị thương tăng 1 người và tài sản thiệt hại ước tăng hơn 320 triệu đồng so với cùng kỳ năm 2020.
Mỗi khi nhắc lại vụ cháy tại số nhà 70 phố Khúc Lập, phường Quán Trữ (quận Kiến An), anh Đỗ Quốc Oai, chủ nhà vẫn rùng mình vì sợ hãi. Tờ mờ sáng, khi 5 thành viên trong nhà đang say giấc thì xảy ra cháy tại tầng 1. Sau khi nhận được tin báo cháy qua Trung tâm 114 Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Kiến An kịp thời có mặt cứu gia đình anh Oai, trong đó có 3 con nhỏ thoát nạn bằng đường ban công và dập tắt đám cháy. Sau giây phút kinh hoàng giành giật sự sống với "bà hoả", chủ nhà tâm sự, lối thoát nạn thứ 2 trên ban công vừa được mở cách đó chưa lâu và đây cũng chính là lối mà lực lượng cứu hộ tiếp cận để cứu các thành viên thoát ra ngoài khi lửa đã bao trùm tầng 1.
Còn nữa, lối thoát nạn thứ 2 trên tum ngôi nhà 4 tầng may mắn mang lại sự sống đối với 5 người trong gia đình anh Phạm Thanh Bình tại địa chỉ số 1/1/50 đường Lê Thánh Tông, phường Máy Tơ (quận Ngô Quyền). Từ phần tum chỉ vỏn vẹn 3-4 m2 ấy, những người hàng xóm "tối lửa tắt đèn" có nhau cùng với lực lượng chữa cháy, cứu nạn của Công an quận Ngô Quyền đã xả thân cứu 5 người, trong đó có cháu nhỏ chỉ mới hơn 3 tuổi.
Có thể thấy, nguyên nhân chính khiến các vụ cháy nhà dân nói chung và nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh nói riêng trên địa bàn thành phố thời gian qua không có hậu quả thiệt hại về người là do sự kịp thời của lực lượng phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn của Công an thành phố, các quận, huyện và một phần không nhỏ là ý thức của các hộ dân.
Chuyển biến từ nhận thức đến hành động
Ông Phan Đắc Thưởng trú tại 292 gác 2 phố Lý Thường Kiệt, phường Phan Bội Châu (quận Hồng Bàng) cho biết: Vợ chồng già, không có thu nhập ổn định nên tận dụng mặt bằng tầng 1 căn nhà tập thể để kinh doanh. Vì nhà có nhiều đồ dễ cháy như than, củi, dầu, mỡ, ni-lông nên các đồng chí công an phường, quận đến tận nhà giải thích, hướng dẫn và hỗ trợ mở rào sắt trên ban công tầng 2 ra phố Tam Bạc để thoát nạn khi chẳng may có cháy.
Thiếu tá Nguyễn Việt Hưng, Phó trưởng Công an quận Hồng Bàng cho biết: Công an quận phối hợp với UBND 9 phường trên địa bàn quận tiến hành kiểm tra đối với 23.738 hộ dân và 1.217 nhà để ở kết hợp sản xuất - kinh doanh, phát hiện 687 hộ gia đình đang lắp đặt lồng sắt. Ngay sau đó, Công an quận khẩn trương chỉ đạo Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phối hợp lực lượng công phường đẩy mạnh tuyên truyền vận động các gia đình, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh cắt, mở lồng sắt làm cửa thoát hiểm. Kết quả, có 506/687 hộ gia đình tự nguyện tháo dỡ lồng sắt để bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quá trình thoát nạn khi có cháy, nổ xảy ra; 181 hộ gia đình còn lại cam kết trong thời gian tới sẽ tháo dỡ. Để hỗ trợ người dân tháo dỡ lồng sắt, lực lượng công an lựa chọn đơn vị tháo dỡ bảo đảm chất lượng, thẩm mỹ công trình, đồng thời hỗ trợ kinh phí, phương tiện chữa cháy tại chỗ tặng 12 gia đình khó khăn, với tổng số tiền là 18.000.000 đồng.
Tuy vậy, không phải địa phương nào cũng suôn sẻ trong vận động người dân mở lối thoát nạn thứ 2. Thiếu tá Trịnh Hùng Cường, Phó Đội trưởng Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Kiến An trăn trở: Trên địa bàn quận mới có 237 hộ tự nguyện tháo dỡ lồng sắt trên tổng số hơn 15.600 hộ dân được tuyên truyền, vận động. Từ thực tế kiểm tra, nhiều hộ dân còn chủ quan, lơ là trong công tác phòng cháy, chữa cháy. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra, hướng dẫn an toàn phòng cháy, chữa cháy của UBND phường và Công an phường chưa được tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ nên chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.
Nhằm tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở, đại tá Hoàng Văn Bình, Trưởng Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Công an thành phố) cho rằng: Nghị định số 136/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật phòng cháy, chữa cháy mới được ban hành, trong đó tăng thêm thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các cấp chính quyền cơ sở trong công tác phòng cháy, chữa cháy. Tuy nhiên, thực hiện quy định phòng, chống dịch bệnh COVID-19 nên nội dung văn bản trên chưa được phổ biến tuyên truyền rộng rãi tới đội ngũ cán bộ cơ sở, do đó không tránh khỏi sự lúng túng trong quá trình thực thi. Thời gian tới, khi thành phố kiểm soát dịch an toàn, Phòng sẽ tham mưu Công an thành phố phối hợp với các địa phương tổ chức các lớp tập huấn chuyên môn trong công tác phòng cháy, chữa cháy tới đội ngũ cán bộ xã, phường. Đồng thời tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng các mô hình an toàn phòng cháy, chữa cháy theo phương châm "4 tại chỗ" để tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động trong nhân dân nói chung và đối với hộ dân là nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh nói riêng, từ đó hạn chế tối đa những thiệt hại về người, tài sản khi có sự cố cháy, nổ xảy ra./.
Bài và ảnh: LÊ OANH