(HPĐT)- Thấy chồng nén tiếng thở dài trong bữa cơm, chị Lý lựa lời: “Công việc có vấn đề gì không mà em thấy anh không được vui?”. Anh Thụ nhăn nhó: “Vợ chồng mình chắc còn lâu mới có cơ hội mua nhà mới…”. Thấy vợ ngây mặt chưa hiểu, anh Thụ bảo: “Chiều nay anh xin xác nhận của cơ quan để chuẩn bị hồ sơ mua nhà ở xã hội, nhưng lãnh đạo cơ quan từ chối xác nhận vì không đúng đối tượng. Theo quy định, cán bộ, công chức, viên chức là một trong 10 nhóm người thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Nhưng những lao động hợp đồng chưa được vào biên chế như anh thì không đủ điều kiện”. Thấy chồng nói vậy, chị Lý thất vọng không kém: “Với đồng lương eo hẹp biết đến bao giờ vợ chồng mình mới đủ điều kiện để mua nhà?”.
_900x600.jpg)
Đó là một trong bất cập của chính sách nhà ở xã hội bởi ngoài những lao động hợp đồng như anh Thụ, không ít người thực sự cần nhà ở, nhưng không thể tiếp cận chính sách nhân văn này do vướng mắc về thủ tục, cơ chế. Đơn cử, theo Nghị định số 49/2021/CP-NĐ ngày 1-4-2021 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, quy định người khuyết tật không phải bốc thăm khi mua nhà ở xã hội, nhưng Thông tư 09/2021/TT-BXD ngày 16-8-2021 của Bộ Xây dựng hướng dẫn thực hiện nghị định này lại không ban hành mẫu đơn xác nhận dành cho người bị khuyết tật. Do đó, chính quyền địa phương loay hoay không biết làm thế nào cho đúng, cuối cùng không ít người khuyết tật bị lỡ cơ hội mua nhà ở xã hội. Ví dụ khác, một người thuộc diện có công với nước sau nhiều năm tích lũy, dành dụm dự tính mua căn hộ nhà ở xã hội để ổn định chỗ ở khi về già, nhưng hồ sơ bị loại vì trước đó ông được thuê nhà ở xã hội. Theo Điều 51, Luật Nhà ở quy định điều kiện để mua nhà ở xã hội là “trước đó chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở dưới mọi hình thức”.
Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước cho người thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở. Hiện có 10 nhóm đối tượng được hưởng chính sách này, nhưng khi áp dụng vào thực tế bộc lộ không ít những bất cập nêu trên. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030. Đây là đề án giàu tính nhân văn, ngoài mục tiêu phát triển kinh tế còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Để đề án bảo đảm tính khả thi, một trong những vấn đề trọng tâm là việc đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người mua nhà. Được biết, Bộ Xây dựng đang đề xuất Chính phủ và Quốc hội tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn khi thực hiện chính sách đối với người mua nhà ở xã hội theo hướng chỉ xét hai điều kiện: chưa sở hữu nhà ở và có thu nhập không thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Thay vì liệt kê danh sách dài dằng dặc các đối tượng được mua nhà kèm theo nhiều điều kiện khác, chỉ cần chốt lại hai điều kiện quan trọng nêu trên, bởi thực tế yêu cầu liên quan đến hộ khẩu không còn phù hợp khi đã có quy định bỏ sổ hộ khẩu. Mặt khác, việc phân loại thành 10 đối tượng được hưởng chính sách tưởng đầy đủ, chi tiết nhưng thực tế vẫn không “phủ sóng” được hết diện trường hợp thực sự có nhu cầu về nhà ở.
Nếu đề xuất này được chấp thuận, đây thực sự là tin vui đối với người thu nhập thấp, công nhân, lao động đang có nhu cầu về nhà ở xã hội. Không có điều kiện mua nhà ở thương mại, vì vậy nhà ở xã hội ước mơ đối với hàng triệu người. Chính sách nhà ở xã hội tạo “hàng rào” đối với những ý đồ trục lợi, nhưng phải là “cánh cửa rộng mở” để người có thu nhập thấp được tiếp cận cơ hội an cư./.
Minh Phương
