(HPĐT)- Dự kiến tại Kỳ họp Quốc hội bất thường khai mạc ngày 12-2 tới, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng được trình Quốc hội xem xét, quyết định. Dự án được triển khai góp phần tăng cường kết nối vùng, quốc tế cũng như các cực tăng trưởng, lan tỏa, mở rộng không gian phát triển mới. Tại Hải Phòng, tuyến đường sắt kéo dài tới Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện và các tuyến nhánh đến các bến cảng được xem cơ hội vàng phát huy hiệu quả khai thác, khẳng định vai trò cửa chính ra biển cả miền Bắc của cảng biển Hải Phòng.
Kết nối cảng biển, khu kinh tế
Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, đoàn khảo sát Ủy ban Kinh tế chủ trì phối hợp Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội khảo sát thực tế khu vực dự kiến xây dựng ga cảng Lạch Huyện phục vụ công tác thẩm tra Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng. Giám đốc Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Giao thông- Vận tải)Vũ Hồng Phương thông tin: Tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng, dự kiến đi qua 9 tỉnh, thành phố, với tổng chiều dài đầu tư khoảng 403,1 km, bao gồm tuyến chính dài 388,1 km và 2 tuyến nhánh có chiều dài 15 km. Điểm đầu tuyến thuộc địa phận thành phố Lào Cai, tại vị trí kết nối ray qua biên giới giữa ga Lào Cai với ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc). Điểm cuối tại khu bến cảng Lạch Huyện (thành phố Hải Phòng). Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 8 tỷ USD.
Trong đó, đoạn qua thành phố Hải Phòng, gồm tuyến chính dài 46,1 km và 2 tuyến nhánh với chiều dài 20,5 km. Tuyến đi song song với đường bộ cao tốc về đến ga Nam Hải Phòng. Đây là ga đầu mối, lập tàu khách, tàu hàng. Tuyến đi tiếp đến khu bến cảng Lạch Huyện- là điểm cuối của tuyến. Trên đoạn tuyến giữa ga Nam Hải Phòng và ga cảng Lạch Huyện có nhánh đường sắt kết nối ra cảng Đình Vũ. Từ khu vực ga có nhánh đường sắt kết nối ra cảng Nam Đồ Sơn. Về kết nối, từ ga Nam Hải Phòng kết nối với đường sắt đô thị theo quy hoạch của thành phố để gom và giải tỏa hành khách về khu trung tâm thành phố. Về quy mô có 6 ga, trong đó: ga Nam Hải Phòng là ga hỗn hợp, lập tàu; gia Tân Viên và Nam Đình Vũ là ga kỹ thuật; các ga Nam Đình Vũ, cảng Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn là ga hỗn hợp, tiền cảng.
Theo đại diện lãnh đạo Bộ Giao thông- Vận tải, việc đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng rất cấp bách, cần thiết. Bởi tuyến đường sắt hiện hữu được xây dựng từ thời Pháp thuộc, khổ 1.000 mm, trong khi đường sắt các quốc gia hiện nay phục vụ chạy tàu liên vận quốc tế khổ 1.435 mm. Tại Hải Phòng, tuyến chính và tuyến nhánh được kết nối đến sát bến cảng, Khu Kinh tế ven biển phía Nam của thành phố. Khi đó hàng hóa xuất, nhập khẩu được vận chuyển bằng đường sắt từ khu vực cảng biển Hải Phòng đi đến Trung Quốc rồi châu Âu và ngược lại, giúp giảm giá thành vận tải, chi phí logistics.
Cơ hội vàng với cảng biển Hải Phòng
Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Minh Sơn, Bộ Chính trị thông qua Đề án chủ trương đầu tư Dự án tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng. Những bước chuẩn bị cho dự án đang gấp rút được đẩy nhanh để kịp mốc khởi công dự án vào cuối năm 2025 như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Để bảo đảm tiến độ yêu cầu, Ủy ban Kinh tế khẩn trương phối hợp Bộ Giao thông- Vận tải và các đơn vị, địa phương để hoàn thiện các thủ tục phê duyệt dự án.
Đồng thuận cao và mong dự án sớm được triển khai, trao đổi tại cuộc khảo sát mới đây, lãnh đạo UBND thành phố thông tin, ngày 4-12-2024, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 1511/QĐ-TTg về việc thành lập Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng. Dự báo, trong những năm tới khu vực trên rất sôi động với Khu thương mại tự do, sân bay quốc tế, cảng nước sâu. Tuy nhiên, trong báo cáo tiền khả thi dự án, mới có đề xuất chủ trương đầu tư nhánh đường sắt kết nối ra cảng Nam Đồ Sơn dài 12,6 km, nhu cầu vốn 4.200 tỷ đồng và đề xuất đầu tư ở giai đoạn 2. Do vậy, để đón đầu nhu cầu vận chuyển của cảng Nam Đồ Sơn và cả Khu Kinh tế ven biển phía Nam với quy mô hơn 20.000 ha, thành phố Hải Phòng đề nghị đơn vị tư vấn điều chỉnh tiến độ đầu tư đoạn tuyến từ ga Nam Hải Phòng đến ga Nam Đồ Sơn sẽ thực hiện trong giai đoạn 1 và hoàn thành trước năm 2030. Thành phố Hải Phòng sẵn sàng đóng góp nguồn lực thực hiện dự án. Trong đó, sẽ thực hiện giải phóng mặt bằng đoạn qua địa bàn thành phố và sử dụng ngân sách địa phương đầu tư nhánh đường sắt từ ga Nam Hải Phòng đến ga Nam Đồ Sơn. Để hàng hóa tiếp cận “sâu” với cảng biển, thành phố đề xuất dời vị trí ga cảng Lạch Huyện hiện tại tới khu vực bến 5, 6 Cảng cửa ngõ Quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện, tạo thuận lợi khai thác vận tải, tác nghiệp phân loại hàng hóa bằng container.
Tuyến đường sắt Lào CaiHà Nội- Hải Phòng khi đưa vào khai thác sẽ mở ra cơ hội giúp lưu thông hàng hóa từ cảng biển Hải Phòng qua các khu vực kinh tế trọng điểm, khu kinh tế, khu công nghiệp tới các địa phương phía Bắc và xuyên biên giới tới Trung Quốc, vươn tới châu Âu và ngược lại. Tuyến đường sẽ san tải với đường bộ, hạn chế tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường và tăng lưu lượng vận tải hàng hóa đến khu vực cảng biển thành phố với giá thành vận tải, chi phí logistics tiết kiệm nhất.
