Mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ pháp lý cho người dân

Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng phối hợp Đoàn Luật sư thành phố tổ chức đến ngày 7/11, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11. Người dân còn có thể gửi câu hỏi qua đường dây nóng, các nền tảng số để được giải đáp.

Đây là lần thứ hai, Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng phối hợp tổ chức chương trình tư vấn pháp luật miễn phí cho nhân dân thành phố. Trước đó, Báo Hải Phòng phối hợp Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố duy trì các chương trình trợ giúp pháp lý miễn phí cho công dân tại cơ quan Báo Hải Phòng.

Hoạt động đặt ra vấn đề rộng hơn là làm thế nào để người dân, nhất là những người khó khăn về kinh tế, kiến thức pháp lý, có cơ hội tiếp cận sự hỗ trợ cần thiết khi quyền lợi hợp pháp bị ảnh hưởng. Giá trị của tư vấn pháp luật không chỉ ở việc giải đáp câu hỏi hay hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ. Khi hiểu đúng bản chất vụ việc, người dân có thể lựa chọn phương án giải quyết vướng mắc phù hợp, tránh tranh chấp không cần thiết. Hòa giải thành công còn góp phần gìn giữ quan hệ gia đình, cộng đồng, giảm áp lực cho cơ quan giải quyết tranh chấp. Tư vấn pháp luật vì vậy còn mang ý nghĩa phòng ngừa, hạn chế những hệ lụy khi mâu thuẫn trở nên phức tạp.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, người dân có thể nhanh chóng tìm kiếm quy định pháp luật qua internet, mạng xã hội, nhưng không phải thông tin nào cũng chính xác, còn hiệu lực hoặc phù hợp với trường hợp cụ thể. Bởi vậy, hỗ trợ pháp lý không chỉ là cung cấp thông tin mà còn giúp người dân biết kiểm chứng, hiểu đúng quyền lợi, nghĩa vụ và lựa chọn cách ứng xử phù hợp. Tư vấn có trách nhiệm phải chỉ rõ những căn cứ còn thiếu, rủi ro có thể phát sinh, thay vì chỉ đáp ứng mong muốn trước mắt, qua đó góp phần củng cố niềm tin vào pháp luật.

Chương trình năm nay mở rộng hình thức tư vấn trực tiếp kết hợp trực tuyến, bố trí luật sư theo lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, nhu cầu hỗ trợ pháp lý không chỉ phát sinh trong những ngày hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam. Nhiều vụ việc cần thời gian nghiên cứu hồ sơ, bổ sung chứng cứ và tiếp tục được hướng dẫn sau lần tư vấn đầu tiên. Do đó, cần nghiên cứu duy trì lịch tư vấn định kỳ, có đầu mối tiếp nhận, phân loại vụ việc và chuyển những trường hợp phức tạp đến người có chuyên môn phù hợp. Chính quyền cơ sở phối hợp nắm bắt nhu cầu, nhất là đối với người có hoàn cảnh khó khăn. Đoàn Luật sư, Hội Luật gia phát huy năng lực chuyên môn, cơ quan tư pháp hỗ trợ kết nối theo chức năng, báo chí mở rộng kênh tiếp nhận, giải đáp và phổ biến pháp luật. Sự phối hợp cần hướng tới hiệu quả hỗ trợ thực chất, thay vì chỉ chú trọng số lượt tư vấn.

Những vướng mắc người dân phản ánh còn là nguồn thông tin hữu ích cho công tác quản lý. Qua tư vấn, luật sư có điều kiện nhận diện quy định khó áp dụng, thủ tục dễ gây nhầm lẫn hoặc bất cập trong thực tiễn. Việc tổng hợp, chuyển những thông tin này đến cơ quan có thẩm quyền có thể góp phần nâng cao chất lượng thi hành pháp luật, kiến nghị hoàn thiện chính sách.

Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đặt ra yêu cầu nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp, phát triển dịch vụ pháp lý và hỗ trợ pháp lý. Với Hải Phòng, yêu cầu này gắn với định hướng xây dựng mô hình thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật giai đoạn 2026 - 2030.

Một chương trình tư vấn miễn phí có thể giúp giải quyết những khó khăn trước mắt, nhưng giá trị lâu dài nằm ở khả năng tiếp nối, mở rộng sự hỗ trợ pháp lý thường xuyên. Khi người dân được hướng dẫn đúng, kịp thời, quyền lợi hợp pháp được bảo vệ tốt hơn, tranh chấp có thêm cơ hội giải quyết từ sớm. Đó cũng là nền tảng thiết thực để xây dựng thành phố mà tinh thần thượng tôn pháp luật được thể hiện trong đời sống hằng ngày.