Giai đoạn này, thành phố Hải Phòng triển khai hàng loạt dự án nhà ở xã hội. Tuy nhiên, giấc mơ 'an cư' của không ít công nhân, người lao động vẫn còn xa vời.
Anh Lê Văn Tuấn ở xã Mao Điền, công nhân khu công nghiệp Phúc Điền đang có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Với mức lương trung bình khoảng 13 - 14 triệu đồng/tháng, anh vẫn phải lựa chọn thuê nhà trọ bởi giá nhà ở xã hội hiện vẫn cao so với thu nhập. “Tôi có tìm hiểu dự án nhà ở xã hội tại xã Mao Điền, nhưng giá bán còn cao (khoảng 19,7 triệu đồng/m²). Nếu mua căn hộ khoảng 50 m² thì tổng giá trị lên tới gần 1 tỷ đồng. Dù có thể vay vốn ngân hàng, nhưng thủ tục rườm rà khiến tôi rất băn khoăn”, anh Tuấn chia sẻ.
Không riêng anh Tuấn, nhiều lao động khác cũng gặp khó do điều kiện tài chính hạn hẹp. Anh Nguyễn Văn Hùng, công nhân tại Khu công nghiệp Tràng Duệ cho biết, thu nhập hai vợ chồng khoảng 20 triệu đồng/tháng nhưng chi phí sinh hoạt đã chiếm phần lớn. “Muốn mua nhà ở xã hội phải có vốn đối ứng vài trăm triệu đồng, rồi trả góp dài hạn, thực sự rất áp lực”, anh Hùng nói.
Chị Lê Thị Mai, công nhân tại Khu công nghiệp VSIP cũng cho biết, dù đã tìm hiểu nhiều dự án nhưng vẫn chưa thể quyết định. “Điều kiện vay ưu đãi nghe hấp dẫn, nhưng thủ tục chứng minh thu nhập, xác nhận đối tượng khá phức tạp”, chị Mai băn khoăn.
Ngoài vấn đề tài chính, việc thiếu thông tin cũng là rào cản đáng kể. Nhiều người lao động đủ điều kiện nhưng chưa nắm rõ quy trình, chính sách. Các dự án nhà ở xã hội phân bổ chưa đồng đều, có nơi tập trung nhiều khu công nghiệp nhưng lại thiếu dự án phù hợp.
Ông Nguyễn Tiến Hòa, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Cheng - V (phường Đồ Sơn) cho biết, khu vực khu công nghiệp Đồ Sơn hiện chưa có dự án nhà ở xã hội, trong khi người lao động thiếu thông tin về các dự án đang triển khai.
Bên cạnh đó, nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng nhu cầu. Theo Sở Xây dựng Hải Phòng, giai đoạn 2021-2024 thành phố hoàn thành 5.904 căn. Năm 2025 toàn thành phố hoàn thành khoảng 10.775 căn nhà ở xã hội và hiện đang triển khai 49 dự án với quy mô gần 60.000 căn. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế, con số này còn hạn chế. Nhiều dự án chậm tiến độ hoặc chưa hoàn thiện hạ tầng, khiến việc tiếp cận của người lao động càng khó khăn.
Theo ông Nguyễn Văn Phiệt, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố, hiện đơn vị quản lý hơn 2.800 công đoàn cơ sở với 615.300 lao động, trong đó gần 592.800 đoàn viên. Riêng các khu công nghiệp, khu kinh tế có trên 297.000 lao động, khoảng 30% có nhu cầu mua, thuê nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, nhiều công nhân vẫn chưa thể “chạm” tới giấc mơ an cư do giá nhà còn cao, thủ tục rườm rà, thiếu thông tin. Đáng chú ý, tình trạng “cò mồi”, môi giới trung gian làm tăng chi phí, khiến người lao động khó tiếp cận chính sách. Việc xét duyệt tại một số dự án còn bất cập như hồ sơ phức tạp, thông tin chưa kịp thời, công tác hậu kiểm hạn chế.
Ông Nguyễn Thành Hưng, Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng thừa nhận việc xét duyệt, mua bán nhà ở xã hội tại một số dự án còn xuất hiện tình trạng “cò mồi”; thủ tục rườm rà khiến người dân phải đi lại nhiều lần, phát sinh chi phí.
Để tháo gỡ, thành phố đã chỉ đạo rà soát quy trình, bảo đảm người dân tiếp cận nhà ở xã hội bình đẳng với thủ tục đơn giản hơn. Sở Xây dựng đã thành lập tổ công tác hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục. Tổ công tác có nhiệm vụ cập nhật sổ tay hướng dẫn, cung cấp biểu mẫu trực tuyến và bố trí cán bộ trực tiếp hướng dẫn người dân chuẩn bị hồ sơ, hạn chế việc đi lại nhiều lần.
Thông tin về các dự án như quy mô, số lượng căn hộ, giá bán, thời gian tiếp nhận hồ sơ… được yêu cầu công khai, cập nhật thường xuyên. Đồng thời, Sở Xây dựng giám sát quá trình tiếp nhận hồ sơ của chủ đầu tư, thiết lập đường dây nóng để kịp thời xử lý phản ánh tiêu cực.
Anh Nguyễn Văn An, công nhân tại khu công nghiệp An Dương cho biết, trước đây anh khá lúng túng khi tìm hiểu nhà ở xã hội. Nay có tổ công tác hỗ trợ, thủ tục rõ ràng hơn, anh thấy yên tâm vì có nơi để hỏi và được giải đáp.
Theo ông Nguyễn Thành Hưng, thời gian tới thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, đẩy nhanh tiến độ dự án và ưu tiên quỹ đất gần khu công nghiệp để phát triển nhà ở cho công nhân. Đồng thời, các cơ quan chức năng sẽ kiến nghị điều chỉnh chính sách tín dụng linh hoạt hơn, phù hợp khả năng chi trả; tăng cường ứng dụng công nghệ trong xử lý hồ sơ, công khai thông tin. Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra sẽ được siết chặt nhằm ngăn chặn trục lợi chính sách, bảo đảm quyền lợi người dân. Qua đó, từng bước tháo gỡ các “nút thắt”, đưa chính sách nhà ở xã hội đi vào thực chất, hiệu quả hơn.
TRƯƠNG HÀ
