Hoàng Minh
Mới đây, TAND quận Đồ Sơn mở phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án mua bán trái phép chất ma tuý. Đây là phiên toà rút kinh nghiệm theo yêu cầu cải cách tư pháp. Bị cáo là Vũ Văn Dương, trú tại phường Ngọc Xuyên, khi phạm tội mới 17 tuổi. Do đó, tại phiên toà có trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho bị cáo. Bị cáo là người nhận bán thuê ma tuý và khi chưa kịp giao hàng thì bị Công an quận Đồ Sơn bắt quả tang. Tại phiên toà, ngoài việc xét hỏi bị cáo, các bản khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, lời khai của các nhân chứng có mặt tại hiện trường và những người có liên quan đều được Hội đồng xét xử đưa ra xem xét. Các bút lục lời khai được chụp, chiếu công khai trên màn hình tại phiên toà nên những người tham dự đều có thể quan sát, đọc rõ nội dung. Vì vậy, bị cáo thành khẩn khai nhận mọi hành vi phạm tội. Hội đồng xét xử đặt nhiều câu hỏi làm rõ hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo. Sau phần tranh luận, bào chữa công khai, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo 4 năm tù giam. Bản án nhận được sự đồng tình của những người có mặt tại phiên toà, bởi mức án được Hội đồng xét xử cân nhắc thận trọng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ đối với bị cáo.
Thẩm phán Vũ Ngọc Sinh (TAND quận Đồ Sơn) chủ toạ phiên toà cho biết, đây là lần đầu toà án ứng dụng công nghệ thông tin, giúp quá trình xét xử được công khai, dân chủ, mọi người tham dự phiên toà cũng có thể tiếp cận với các bút lục trong hồ sơ vụ án, qua đó hiểu rõ bản chất vụ án. Đối với các phiên toà rút kinh nghiệm đòi hỏi thẩm phán trong quá trình xét xử tuân thủ đúng các trình tự tố tụng, các kỹ năng xử lý tình huống khi điều khiển phiên toà. Năm 2017, với chủ đề năm “Kỷ cương, trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo”, các thẩm phán TAND quận Đồ Sơn đăng ký các phiên toà rút kinh nghiệm, từ đó nâng cao chất lượng xét xử.
Việc tổ chức các phiên toà rút kinh nghiệm được lãnh đạo TAND thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2017, giúp đội ngũ thẩm phán, thư ký nâng cao trách nhiệm, tự đào tạo, tích luỹ kiến thức, kinh nghiệm, học hỏi nghiệp vụ trong việc giải quyết, xét xử các loại án. Theo đó, mỗi thẩm phán phải đăng ký xét xử ít nhất một phiên toà rút kinh nghiệm. Kết quả việc tổ chức phiên toà rút kinh nghiệm được xác định là một trong các tiêu chí để bình xét thi đua đối với cá nhân thẩm phán và đơn vị tập thể. Các phiên toà xét xử rút kinh nghiệm đều có sự tham gia của lãnh đạo TAND thành phố, thành viên Hội đồng thi đua khen thưởng và thẩm phán, thư ký các đơn vị trong cụm thi đua. Theo yêu cầu chỉ đạo của TAND tối cao, tổ chức phiên toà rút kinh nghiệm phải được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, hiệu quả đối với tất cả các loại án, từ đó nâng cao chất lượng xét xử, hạn chế tối đa án bị huỷ, cải sửa.
Tuy nhiên, hiện nay, việc tổ chức phiên toà rút kinh nghiệm ở toà án 2 cấp thành phố vẫn tập trung nhiều ở án hình sự. Để nâng cao chất lượng xét xử, công tác tổ chức phiên toà rút kinh nghiệm cần được các đơn vị chú trọng ở án dân sự, kinh doanh thương mại, hành chính… mạnh dạn lựa chọn ở những vụ việc phức tạp, các vụ án điểm, để từ đó hoạt động này đi vào thực chất hơn.