Với gần 15.000 căn hộ được đưa ra thị trường, Hải Phòng đồng thời đơn giản hóa thủ tục, công khai thông tin và kiểm soát môi giới để nhà ở xã hội đến đúng người có nhu cầu.
Theo Sở Xây dựng thành phố, năm 2026, Hải Phòng phấn đấu hoàn thành 7.135 căn nhà ở xã hội, tiếp tục mở rộng nguồn cung cho công nhân, người lao động và các đối tượng thu nhập thấp.
Nguồn cung tiếp tục được bổ sung tại các phường: Hải An, Phù Liễn, An Biên, Thủy Nguyên, Kiến An và khu vực phía tây thành phố. Các dự án phần lớn nằm gần khu công nghiệp, khu kinh tế, nơi tập trung đông công nhân, người lao động có nhu cầu về nhà ở.
Tuy nhiên, cùng với xây thêm nhà, yêu cầu quan trọng không kém là giúp người dân dễ dàng tiếp cận chính sách, hạn chế tình trạng phải đi lại nhiều lần hoặc tìm đến môi giới.
Thực tế cho thấy, không ít người lao động có nhu cầu nhưng còn lúng túng khi chuẩn bị hồ sơ. Những thủ tục liên quan đến xác nhận điều kiện nhà ở, thu nhập, đối tượng được hưởng chính sách và vay vốn vẫn là rào cản đối với nhiều gia đình.
Để tháo gỡ khó khăn, Sở Xây dựng tham mưu UBND thành phố xây dựng quy trình nội bộ về mua, bán nhà ở xã hội theo yêu cầu “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.
Theo quy định hiện hành, người dân có nhu cầu nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư dự án, không phải qua tổ chức hoặc cá nhân trung gian. Hồ sơ cơ bản gồm đơn đăng ký; giấy tờ chứng minh đối tượng; xác nhận điều kiện nhà ở và thu nhập.
Chủ đầu tư có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ hợp lệ, người nộp phải được cấp giấy biên nhận; nếu chưa đầy đủ, chủ đầu tư phải nêu rõ lý do để người dân bổ sung. Sau khi tổng hợp danh sách, chủ đầu tư gửi Sở Xây dựng đối chiếu, loại trừ trường hợp đã được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.
Các giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách có giá trị trong 12 tháng kể từ ngày xác nhận. Quy định này giúp người dân không phải xin lại hồ sơ nhiều lần trong thời gian đăng ký mua nhà. Đối với lao động tự do, việc xác nhận thu nhập được thực hiện tại Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại. Thời hạn giải quyết không quá 7 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
Cùng với đó, Tổ công tác hướng dẫn người dân về nhà ở xã hội của Sở Xây dựng đặt tại số 1 Cù Chính Lan, phường Hồng Bàng đi vào hoạt động từ đầu năm 2026 đến nay đã phát huy hiệu quả thiết thực. Hàng nghìn lượt người được tư vấn miễn phí về chính sách mua nhà ở xã hội, cung cấp biểu mẫu, hướng dẫn hồ sơ và giải đáp vướng mắc trong quá trình đăng ký.
Theo Sở Xây dựng, thành phố hiện có 16 dự án nhà ở xã hội đã mở bán, tiếp nhận hồ sơ và ký hợp đồng. Tổng số căn hộ mở bán là 14.960 căn, trong đó có gần 10.000 hồ sơ đã được xét duyệt.
Anh Nguyễn Văn An, công nhân làm việc tại khu công nghiệp An Dương cho biết, trước đây anh khá lúng túng khi tìm hiểu quy trình mua nhà ở xã hội. Từ khi có tổ công tác hỗ trợ, thủ tục rõ ràng hơn, người lao động có địa chỉ cụ thể để hỏi và được hướng dẫn chu đáo. Nhờ đó, gia đình vừa mua được căn nhà mới tại dự án nhà ở xã hội Golden Point Residences Đồng Hòa, phường Kiến An.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng Nguyễn Thành Hưng, thành phố xác định việc phát triển nhà ở xã hội phải gắn với cải cách thủ tục, công khai thông tin và bảo đảm người dân được tiếp cận bình đẳng.
Thông tin về vị trí, quy mô, giá bán, số lượng căn hộ, thời gian nhận hồ sơ và điều kiện đăng ký được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng, chủ đầu tư và các phương tiện thông tin đại chúng. Danh sách hồ sơ đủ và không đủ điều kiện cũng được công khai tại nơi tiếp nhận.
Chủ đầu tư phải bố trí bộ phận thường trực để nhận hồ sơ; công khai số căn đã bán, số căn còn lại và danh sách người đã ký hợp đồng. Người mua chỉ phải thanh toán theo giá được cơ quan có thẩm quyền thông báo, không phải nộp thêm khoản chi phí nào khác.
Sở Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư rà soát sàn giao dịch, đơn vị tư vấn và môi giới tại dự án; không để xảy ra tình trạng thu tiền chênh lệch, “chạy suất” hoặc buộc người mua ký thêm hợp đồng tư vấn, thiết kế nội thất.
Công an thành phố tăng cường nắm tình hình, điều tra và xử lý trường hợp môi giới trái phép, lừa đảo, thao túng hồ sơ. Thanh tra thành phố thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc chấp hành quy định trong đầu tư, mua bán nhà ở xã hội.
Sau khi ký hợp đồng mua nhà, người dân có thể liên hệ Ngân hàng Chính sách xã hội hoặc tổ chức tín dụng liên kết với chủ đầu tư để được hướng dẫn vay vốn ưu đãi. Các cơ quan chức năng tiếp tục kiến nghị điều chỉnh chính sách tín dụng theo hướng linh hoạt hơn, phù hợp khả năng chi trả của người lao động.
Thời gian tới, Hải Phòng tiếp tục ưu tiên quỹ đất gần khu công nghiệp; phát triển thêm nhà ở xã hội độc lập, nhà lưu trú công nhân và căn hộ cho thuê.
Thành phố tăng cường ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ, tiến tới hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung để ngăn chặn đăng ký trùng lặp và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.
Mục tiêu hoàn thành 7.135 căn trong năm 2026 tạo thêm nguồn cung đáng kể.
NGUYỄN CƯỜNG
