(HPĐT)- Hiện nay, phục hồi chức năng (PHCN) có vai trò quan trọng trong công tác khám, chữa bệnh. Việc tiếp cận dịch vụ PHCN có chất lượng, toàn diện, liên tục giúp người bệnh có cuộc sống hòa nhập, chất lượng sống tốt hơn. Tuy nhiên, giống như tình trạng chung cả nước, mạng lưới PHCN của thành phố chưa phát triển tương xứng, đòi hỏi cần mở rộng phạm vi hoạt động, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế này.
Người bệnh tập phục hồi chức năng sau tai biến tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp.
Nhân lực và cơ sở vật chất đều yều và thiếu
Bà Nguyễn Thị Sơn, 67 tuổi, ở thị trấn Núi Đèo (huyện Thủy Nguyên) bị tai biến mạch máu não, di chứng liệt 2 chân, nói khó. Theo các bác sĩ, bà Sơn cần được tập PHCN thời gian dài bằng vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và ngôn ngữ trị liệu. Tuy nhiên, sau ra viện, gia đình bà Sơn liên hệ với cả bệnh viện, trung tâm y tế tuyến huyện đều không tìm được bác sĩ PHCN như ý. Bà Sơn mong muốn hệ thống PHCN thành phố mở rộng và phát triển ở các tuyến để người dân có thể tìm được bác sĩ, kỹ thuật viên chuyên ngành giỏi.
Thực tế cho thấy, hệ thống bệnh viện PHCN của thành phố hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu điều trị, chăm sóc sức khỏe của nhiều người dân. Không chỉ thiếu nguồn nhân lực, hiện, Bệnh viện Y học cổ truyền có Khoa Vật lý trị liệu-PHCN nhưng hệ thống trang thiết bị y tế nghèo nàn nên các bác sĩ chỉ chủ yếu sử dụng các biện pháp vật lý trị liệu đơn giản, giúp người bệnh cắt cơn đau nhưng thiếu các trang thiết bị hiện đại như máy kéo giãn cột sống, máy điện xung, máy laser nội mạch, máy bó nhiệt, máy siêu âm điều trị... để điều trị phục hồi nhanh chóng sức khỏe của người bệnh. Còn Bệnh viện PHCN Hải Phòng là bệnh viện chuyên khoa về lĩnh vực PHCN thuộc Sở Y tế nhưng thiếu đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao; địa điểm lại ở xa khu trung tâm thành phố nên số người dân biết đến chưa nhiều. Một số bệnh viện khác cũng có Khoa PHCN như Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện đa khoa quốc tế, Bệnh viện đại học Y Hải Phòng… nhưng chưa được chú trọng, đầu tư thỏa đáng.
Thực trạng công tác PHCN Hải Phòng cũng giống tình trạng chung của cả nước. Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, mạng lưới cơ sở PHCN phát triển chưa đồng bộ cả ở trong và ngoài ngành Y tế, cả y tế cơ sở và tuyến tỉnh của nhiều địa phương. Đó là, nhân lực chuyên khoa PHCN vừa yếu, vừa thiếu ở các tuyến, nhất là tuyến y tế cơ sở. Hiện nay, có khoảng 0,25 nhân lực PHCN/10.000 dân, thấp hơn so với định mức theo khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới (0,5 - 1 nhân lực/10.000 dân). Việc đào tạo về PHCN còn nhiều hạn chế, cụ thể Việt Nam mới có mã ngành đào tạo về PHCN, chưa có mã ngành đào tạo riêng về vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, chân tay giả và dụng cụ trợ giúp, công nghệ trợ giúp... Phần lớn cơ sở có trang thiết bị cơ bản, đơn giản, chưa đáp ứng nhu cầu; tuyến y tế cơ sở có cơ sở vật chất chật hẹp, cũ, không tiếp cận người khuyết tật. Ngoài ra, phát triển chuyên môn, kỹ thuật PHCN chưa đồng bộ giữa Trung ương và địa phương, dịch vụ PHCN chủ yếu về vật lý trị liệu…
Theo Bộ Y tế, Việt Nam có nhu cầu PHCN cao do số người cao tuổi gia tăng, chiếm 11,9% dân số; người khuyết tật từ 2 tuổi trở lên chiếm 7,06% dân số. Mô hình bệnh tật thay đổi cũng gia tăng số người cần PHCN, như: tim mạch, đột quỵ, bệnh không lây nhiễm, tâm thần…
Mở rộng phạm vi, nâng cao chất lượng hoạt động
Để khắc phục những khó khăn về mở rộng phạm vi, nâng cao chất lượng hoạt động hệ thống PHCN, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 569 phê duyệt “Chương trình phát triển hệ thống PHCN giai đoạn 2023-2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Trong đó, tập trung phát triển dịch vụ PHCN trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh từ tuyến Trung ương đến xã, các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng thương binh, người có công với cách mạng và PHCN dựa vào cộng đồng. Đồng thời, đầu tư kinh phí cải tạo, xây mới cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị; đào tạo nguồn nhân lực PHCN, vật lý trị liệu…
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Minh Quang, khi UBND thành phố phê duyệt Đề án “Nâng cao năng lực hệ thống Y tế Hải Phòng đến năm 2030”, thành phố sẽ chỉ đạo các sở, ngành liên quan xem xét đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị bài bản đối với các cơ sở y tế. HĐND thành phố vừa thông qua Nghị quyết quy định chính sách đặc thù hỗ trợ đào tạo, đãi ngộ nhân lực ngành Y tế giai đoạn 2024-2030”, trong đó, quy định các chính sách hỗ trợ đào tạo các chuyên ngành khó, ít thu hút nhân lực như PHCN gấp 1,5 lần mức hưởng so với các cán bộ, nhân viên các đơn vị tự chủ nhóm 3, nhóm 4. Ưu đãi này sẽ tạo điều kiện để nhân viên y tế chuyên ngành PHCN đi học, nâng cao trình độ, đáp ứng nhu cầu điều trị, chăm sóc sức khỏe của người dân…
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
