Mở rộng quỹ nhà ở xã hội: Bảo đảm chỗ ở tốt hơn với người dân

4 tòa chung cư HH1-HH2-HH3-HH4 hoàn thành xây dựng, tạo chỗ ở mới khang trang cho hàng nghìn hộ dân. 

Quy hoạch 4 điểm xây dựng mới

Sau khi tính toán, cân nhắc kỹ, Hải Phòng quyết định lựa chọn phương án xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các khu chung cư cũ tại 4 khu vực trên địa bàn các quận: Ngô Quyền, Lê Chân, Kiến An, Đồ Sơn. Trong đó, quận Ngô Quyền có diện tích rộng nhất với hơn 16,7 ha tại Tổng kho 3 Lạc Viên; tiếp đến là quận Lê Chân (hơn 9,8 ha) ở giáp sông Lạch Tray; quận Kiến An (0,8 ha) tại Khu đô thị phường Đồng Hòa; quận Đồ Sơn (0,48 ha) tại ngõ 75 đường Lý Thánh Tông. Tại các khu vực này, bên cạnh chung cư nhà ở xã hội cao tầng (từ 9-20 tầng) sẽ có thêm các khu vực nhà ở thương mại, shophouse thấp tầng… Đồng thời, theo quy hoạch sẽ được bố trí đầy đủ các công trình hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật bảo đảm người dân có chất lượng cuộc sống tốt hơn chỗ ở cũ về điều kiện sống, sinh hoạt, vui chơi giải trí, giao thông, môi trường, phòng cháy chữa cháy…

Phương thức thực hiện là thành phố quy hoạch các khu đất có vị trí thuận lợi về hạ tầng cơ sở, gần với những vị trí chung cư hiện hữu để xây dựng thành các khu nhà ở xã hội phục vụ người dân sinh sống tại các chung cư cũ, xuống cấp gần đó. Đồng thời, thành phố huy động doanh nghiệp sử dụng vốn ngoài ngân sách tham gia đầu tư xây dựng. Trong đó, thành phố cho phép doanh nghiệp được kinh doanh nhà ở xã hội, nếu đáp ứng được các tiêu chí đặt ra. Cụ thể, quỹ nhà ở xây mới dành bán cho các hộ đang sinh sống trong các khu chung cư cũ. Quỹ nhà ở còn dôi dư (nếu có), các doanh nghiệp được kinh doanh theo quy định pháp luật.

Theo tính toán của thành phố, sau khi hoàn thành xây dựng 7 chung cư mới gồm U19 Lam Sơn, N1-N2 Lê Lợi, HH1-HH2-HH3-HH4 Đồng Quốc Bình sẽ đáp ứng nhu cầu nhà ở của hơn 2,6 nghìn hộ dân sinh sống ở các khu chung cư cũ xuống cấp trước đây. Đến thời điểm này, nhu cầu giải quyết nhà ở còn khoảng 5.700 hộ. Sau khi hoàn thành xây dựng các khu nhà ở xã hội mới này vào năm 2025, Hải Phòng sẽ có thêm từ 6.000- 8.000 căn hộ nhà ở xã hội mới. Số lượng này không chỉ đủ để đáp ứng nhu cầu nhà ở dành cho các hộ sinh sống tại các khu chung cư cũ còn lại trên địa bàn thành phố mà còn mở rộng thêm quỹ nhà ở xã hội và các loại hình bất động sản khác phục vụ nhu cầu phát triển của thành phố trong tương lai.

Tính toán hỗ trợ người dân được sở hữu nhà mới

Hải Phòng là một trong những địa phương đi đầu có nhiều giải pháp quyết liệt, sáng tạo, chủ động để xóa bỏ các khu chung cư cũ xuống cấp, nguy hiểm. Tuy nhiên, quá trình triển khai vấp phải không ít khó khăn do các quy định của chính sách, pháp luật thay đổi nhiều. Từ năm 2020, thành phố chuyển hướng đầu tư bằng cách sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Nhưng nếu sử dụng nguồn vốn ngân sách và theo cách thức cũ, sẽ gặp nhiều trở ngại, kéo dài thời gian xóa bỏ các khu chung cư cũ, trong khi yêu cầu thực tế luôn cấp thiết. Cùng với đó là nhiều vướng mắc liên quan tới cơ chế hỗ trợ giá thuê nhà cho người dân. Nếu tính toán đầy đủ theo quy định pháp luật, giá thuê căn hộ mới hằng tháng của các hộ dân cao gấp hàng chục lần so với giá thuê căn hộ cũ trước đây. Thành phố có hướng tính toán hỗ trợ từ ngân sách, song còn vướng nhiều quy định về tài chính, ngân sách. Do đó, lãnh đạo thành phố luôn trăn trở tìm giải pháp khả thi, hiệu quả nhất. Việc xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại chung cư cũ là phương án phù hợp, giải quyết căn cơ, triệt để vấn đề xóa bỏ chung cư cũ xuống cấp hiện nay. Đồng thời, đây cũng được coi là giải pháp khắc phục những băn khoăn về ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ nhà ở cho người dân, bảo đảm an sinh xã hội.

Điểm đột phá trong đề án này là người dân sẽ được mua và sở hữu nhà ở mới, thay vì phải trả tiền thuê nhà hằng tháng như trước đây. Điều người dân tại các chung cư cũ phấn khởi là mức giá của một căn hộ (có diện tích 40-50 m2) được ước tính chỉ từ 550- 600 triệu đồng (tại thời điểm lập đề án), phù hợp với điều kiện kinh tế hiện nay của phần lớn người dân thành phố. Hơn nữa, thành phố cũng tính toán các phương án bồi thường hỗ trợ cụ thể đối với từng nhóm hộ dân. Trong đó, những hộ ở chung cư cũ đã được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được hỗ trợ trung bình hơn 600 triệu đồng, tương đương giá mua 1 căn hộ mới. Hộ có quyết định thanh lý nhà ở thuộc sở hữu nhà nước được hỗ trợ trung bình gần 500 triệu đồng; hộ thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước cũng được hỗ trợ trung bình gần 250 triệu đồng. Như vậy, kinh phí các hộ thuộc 2 diện này phải bỏ thêm để được sở hữu 1 căn hộ mới, chất lượng cao hơn và có điều kiện sinh hoạt tốt hơn là hoàn toàn hợp lý và khả thi.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Nguyễn Thành Hưng, Đề án xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn thành phố được thực hiện thành công sẽ đạt được những hiệu quả tích cực về kinh tế - xã hội và môi trường. Đề án đưa ra giải pháp hài hòa, tìm được lợi ích chung giữa nhà nước – người dân – doanh nghiệp. Hải Phòng sẽ có thêm những khu chung cư mới đồng bộ, hiện đại, đầy đủ tiện nghi. Các khu chung cư cũ, xuống cấp sẽ được phá dỡ để xây dựng các công trình công cộng, công viên cây xanh. Qua đó, thành phố góp phần giải quyết đồng bộ, triệt để các vấn đề chung cư cũ xuống cấp trên địa bàn, chỉnh trang đô thị và quan trọng nhất là tạo môi trường sống mới, chất lượng hơn cho người dân thành phố./.