Coi trọng và giữ gìn nền nếp gia phong
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Viết Rừng, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Hải Phòng:
Gia đình là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát triển bền vững các giá trị văn hoá, đạo đức truyền thống của dân tộc, là “cầu nối” giữa cá nhân với cộng đồng, là hạt nhân tế bào của xã hội. Từ xưa đến nay, gia đình Việt Nam luôn chú trọng xây dựng nền nếp gia phong như: con cháu có hiếu với cha mẹ, ông bà; anh em thuận hòa; vợ chồng thủy chung; trên kính dưới nhường... Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, gia đình Việt Nam có những biến đổi, như giảm dần những gia đình nhiều thế hệ chung sống; con cái trưởng thành khi kết hôn thường tự lập; do tác động mặt trái của cơ chế thị trường, sự xâm nhập của các trào lưu, thông tin “độc hại”… khiến một số người dần hình thành lối sống ích kỷ, hưởng thụ, không theo nền nếp gia đình tốt đẹp… Bởi vậy, việc duy trì gia phong là cơ sở, nền tảng để mỗi gia đình giữ nguyên ý nghĩa, phát triển bền vững. Theo đó, việc thường xuyên giáo dục các thành viên trong gia đình sống có trách nhiệm, lễ phép, giàu lòng nhân ái, giữ tròn đạo hiếu là điều vô cùng quan trọng. Đặc biệt, chữ hiếu phải được đề cao hàng đầu bởi đây là điểm mấu chốt trong nền nếp gia đình, giúp các mối quan hệ khác trong gia đình giữ được hòa khí, sự tôn trọng lẫn nhau. Các bậc ông bà, cha mẹ phải sống gương mẫu để con cháu noi theo.
Cùng với đó, gia đình xưa và nay đều rất cần “tình làng, nghĩa xóm”, sự gắn kết với khu dân cư, với cộng đồng và xã hội. Nền nếp gia phong trong cuộc sống hiện đại sẽ được bổ sung những yếu tố tiến bộ của xã hội văn minh, như bình đẳng giới, sinh hoạt dân chủ trong gia đình… Mặt khác, gắn bó với cộng đồng sẽ giúp các gia đình thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Ðảng và pháp luật của Nhà nước, quy định của thành phố, từ đó, mỗi gia đình càng có điều kiện để củng cố nền nếp gia phong./.
Chị Đặng Thảo Linh, phường Lạch Tray (quận Ngô Quyền):
Vợ chồng trò chuyện thẳng thắn, chia sẻ nhiều hơn
Tôi nhận thấy tình trạng bạo lực gia đình hiện nay chủ yếu xảy ra ở những gia đình có sự chênh lệch lớn về thu nhập giữa 2 vợ chồng, người đàn ông tính gia trưởng hay các thành viên không tìm được tiếng nói chung, từ đó gây ra xung đột. Nhất là hiện nay, khi đại dịch COVID-19 tiếp tục phức tạp, việc làm của nhiều người bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thu nhập giảm sút, thời gian các thành viên ở nhà nhiều hơn, dễ đối mặt với những mâu thuẫn từ những bức bối trong cuộc sống, dẫn đến xung đột nếu mọi người không biết kiềm chế.
Trên thực tế, việc vợ chồng xảy ra bất đồng quan điểm, cãi cọ không hiếm. Điều quan trọng nhất là đôi bên phải bình tĩnh, tự chủ, biết kiểm soát hành vi, lời nói của mình sao cho ôn hòa, dễ chịu. Nhiều khi chuyện xích mích không lớn, nhưng vì một hoặc cả hai người không biết tự kiềm chế cảm xúc, dẫn đến lớn tiếng, cãi cọ và xung đột nặng nề. Bởi vậy, vợ chồng tôi luôn thống nhất lựa chọn cách đối thoại thẳng thắn khi cảm thấy không thoải mái với một vấn đề nào đó mới phát sinh. Theo đó, chúng tôi đều tôn trọng, lắng nghe hết suy nghĩ, quan điểm của nhau, sau đó mới cùng đưa ra hướng giải quyết những khúc mắc. Còn trong trường hợp, cả 2 tự thấy vấn đề lớn, khó bình tĩnh khi ngồi riêng với nhau thì có thể nhờ sự tham gia của một bên thứ 3 là bạn bè, người thân để họ hỗ trợ tư vấn cách giải quyết vấn đề được sáng suốt, bình tĩnh hơn. Bên cạnh đó, tôi cho rằng, trong cuộc sống gia đình, để hạn chế những rạn nứt và sự tổn thương về tinh thần, các thành viên trong gia đình nên “đồng tâm hiệp lực”, thường xuyên dành khoảng thời gian nhất định bên nhau như bữa cơm tối hằng ngày, tổ chức những kỳ nghỉ cuối tuần quây quần, nói chuyện cởi mở, cũng như quan tâm và sẻ chia những điều mỗi người đang trải qua.
Bà Đào Thị Ngọc Anh, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ phường Lê Lợi (quận Ngô Quyền):
Quan tâm trao kỹ năng về văn hóa gia đình
Hiện nay, tình trạng ly hôn, ly thân, sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn, quan hệ tình dục trước hôn nhân và việc nạo phá thai trong giới trẻ gia tăng, để lại những hậu quả nặng nề về nhiều mặt đối với gia đình và xã hội, cũng như khiến các giá trị văn hoá, gia đình truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam có lúc, có nơi bị mai một.
Trước tình trạng đó, với mục tiêu “Hỗ trợ xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững”, nhiều năm qua, Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) phường tuyên truyền giúp các hội viên, cặp đôi trước khi kết hôn nhận thức rõ “Hôn nhân, gia đình cần được xây dựng từ tình cảm chân thành”. Theo đó, thông qua xây dựng và duy trì mô hình “Tổ tư vấn hôn nhân- gia đình, phòng, chống xâm hại trẻ em”, Hội truyền thụ kiến thức về pháp luật hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới; kiến thức, kỹ năng làm cha, mẹ; nuôi dạy, giáo dục con, làm bạn cùng con; kiến thức giáo dục giới tính; kỹ năng phòng, chống xâm hại cho trẻ em; kỹ năng giải quyết mâu thuẫn gia đình; phương pháp xây dựng gia đình hạnh phúc; vai trò, trách nhiệm của từng thành viên trong gia đình trong việc giữ gìn nền nếp, văn hóa, truyền thống gia đình, dòng họ… đến mỗi hội viên và người dân trên địa bàn. Đặc biệt, Hội LHPN phường chú trọng tư vấn về lĩnh vực hôn nhân có yếu tố nước ngoài, số điện thoại của đại sứ quán Việt Nam tại các nước sở tại, số điện thoại các đường dây nóng khi cần trợ giúp…
Mặt khác, Hội LHPN phường vận động, khuyến khích mỗi hội viên là một mắt xích, trở thành “vệ tinh” phát hiện thông tin về những vụ việc phức tạp xảy ra trên địa bàn dân cư, như mâu thuẫn, bạo lực gia đình… để Hội phối hợp các lực lượng chức năng liên quan xử lý, hỗ trợ kịp thời. Bên cạnh hoạt động tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức cho các gia đình về xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa, Hội luôn hỗ trợ hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận nguồn vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội và giới thiệu việc làm, nâng cao thu nhập để các hội viên vươn lên thoát nghèo, bảo đảm cuộc sống./.
Thầy giáo Tạ Hữu Tiễn, Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc (quận Lê Chân):
Cha mẹ hạn chế cãi vã, to tiếng trước mặt trẻ
Việc phải chứng kiến các hành vi bạo lực gia đình hay thường xuyên sống trong cảnh bố mẹ cãi vã, xung đột ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý và sự hình thành nhân cách của trẻ. Thực tế qua nhiều năm giảng dạy, tôi tiếp xúc và có cơ hội chia sẻ cùng học sinh. Có những em tìm đến thầy giáo, cô giáo, thổ lộ việc bố mẹ hay to tiếng, xô xát, khiến em không thể tập trung vào việc học và có tâm lý chán nản mọi thứ; hoặc có em chọn cách bỏ nhà đi nhiều ngày liền để mong bố mẹ chú ý sống hòa thuận hơn…
Trường học như gia đình thứ 2, là nơi các em phát triển năng lực và phẩm chất, mỗi giáo viên cần có trách nhiệm quan tâm, sâu sát học sinh. Đơn cử, trong quá trình lên lớp, nếu nhận thấy học sinh có dấu hiệu mệt mỏi, buồn bã hay lực học tự nhiên giảm sút, các bạn trong lớp cần phối hợp với giáo viên tìm hiểu nguyên nhân, động viên và định hướng kịp thời. Thông qua chia sẻ của các em, giáo viên sẽ nắm được hoàn cảnh gia đình và môi trường các em đang sinh hoạt, từ đó khéo léo trao đổi, góp ý với các bậc cha mẹ về cách hành xử trước mặt trẻ, cũng như giúp các em cân bằng tâm lý, ổn định học tập./.
