(HPĐT)- Ngày nay, có thể bắt gặp cơ man các món ăn khoái khẩu, lạ miệng, ngon mắt. Có những món lâm sản, hải sản quý hiếm, chế biến cầu kỳ, chỉ dành cho số ít người. Lại có những món có nguồn gốc xuất xứ từ nước ngoài, thậm chí được nhập từ các nước như bánh mì Pháp, xúc xích Đức, mì Ý hay các món của Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Trong thị trường ẩm thực phong phú ấy, có những món có gốc gác dân dã được gọi là… món quê vẫn thật khó quên.
Ảnh: Phương Nguyên
Món quê ấy là vại dưa cải bắp, dưa cần mùa đông, cải củ vừa ngấu đầu mùa, cà pháo giòn tan hay cà tím, cà bát muối xổi chấm với bát mắm tiêu ăn ngay. Có dịp qua các vùng thôn dã, trong bữa cơm quê còn được thưởng thức món dưa muối xơ mít, muối hoa chuối hột, muối dọc mùng…
Món quê là bát canh cua mướp hương, rau đay mùng tơi ăn với mấy quả cà muối giòn tan hay bát riêu ruột hến, ruột trai, ruột đùng đục, đầu cá quả, cá măng nấu chua, nấu dọc mùng ăn kèm hoa chuối, thân chuối non, rau cải bao tử, rau muống chẻ hoa hay đĩa ruột ốc đá, ốc biêu, ốc nhồi xào măng, xào dứa…
Món quê là niêu cá kho khế, kho măng với trái sung xanh bờ ao, nắm lá phần đen, nắm ngọn cúc tần bờ rào, bờ dậu hay đĩa cà cuống, niềng niễng, cào cào, châu chấu, tôm, tép đồng kho mặn, con nào con ấy ôm muối trắng tinh, cắn săn lưỡi mà vẫn đậm đà ngon lạ vào trưa hè nắng gắt hay trời nổi giông tố bão bùng.
Món quê có khi là đĩa rau dền, rau muống vườn nhà, trái bầu, trái mướp bờ ao hay ngọn bí ngọn khoai lang ngoài ruộng luộc xanh ngăn ngắt chấm mắm cua, mắm cáy pha chút tỏi, ớt, chanh, gừng.
Món quê đôi khi lại chỉ là đĩa mắm tép, mắm tôm, bã cáy rim mỡ, hành hoa, riềng già, ớt chỉ thiên ăn với cơm gạo trắng không biết no vào những ngày đông mưa phùn gió bấc.
Có món quê là bát bánh trôi, bánh chay, bánh đúc ngâm nấu từ gạo, lạc, đậu xanh, nước vôi, nước tro trong, bán bày ngoài chợ hay đĩa bánh cuốn nhân hành, bánh khúc rau đồng, bánh chưng lá dong bán dạo ngoài đường.
Ngày nay, món quê không chỉ phục vụ người quê mà xuất hiện trong thực đơn, có mặt trên nhiều bàn tiệc sang trọng bên các món cao cấp, “món ngoại” của các nhà hàng, khách sạn ở thành phố là những món cá kho niêu đất ngậy thơm, bát canh cua hoa lý óng gạch hay đĩa ngọn khoai lang xào tỏi thơm lừng…
Có những món quê độc đáo trở thành đặc sản với những thương hiệu nổi tiếng khi nhắc đến như: cá mòi kho Kiến Thụy, nem cua bể, bánh đa cua, nem chua An Lão, chả chìa Hạ Lũng đất Hải Phòng; bánh tôm, bánh cuốn, bánh cốm… Hà thành; mì Chũ, bánh đa Kế… Bắc Giang; bún cá rô đồng, bánh đậu xanh, bánh gai Ninh Giang, Hải Dương; cơm lam, cá suối nướng… miền Tây Bắc; bánh khoái, bánh bèo, tôm chấy… miền Trung; gỏi cuốn nem nướng, thịt bò bảy món… miền Nam…
Và còn biết bao các món quê khác nữa, ai ăn một lần thì khó có thể quên./.
ĐINH NGỌC HÙNG
