Một đời “tiếu ngạo giang hồ” khép lại

Nhà văn Kim Dung là người tạo ra nhiều nhân vật kinh điển của văn học võ hiệp châu Á.      Ảnh: zing.vn

Các tác phẩm của nhà văn Kim Dung vượt qua mọi rào cản về chính trị, địa lý và ý thức hệ, với khoảng 300 triệu bản được phát hành trên toàn thế giới và rất nhiều tác phẩm của ông được chuyển thể thành phim truyện đến các trò chơi điện tử. Trong suốt sự nghiệp cầm bút, Kim Dung hoàn thành tổng cộng 14 tiểu thuyết và 1 truyện ngắn. Hầu hết đều được đặt trong những bối cảnh có thật của lịch sử phong kiến Trung Quốc.

Sự nghiệp viết tiểu thuyết kiếm hiệp của ông bắt đầu từ năm 1955, khi ông 31 tuổi với tác phẩm đầu tay "Thư Kiếm Ân Cừu lục", đăng hằng ngày trên Hương Cảng Tân báo với bút danh Kim Dung, cái tên sau đó trở thành lừng lẫy. Từ thành công của "Thư Kiếm Ân Cừu lục", Kim Dung bắt đầu được chú ý nhiều hơn trên văn đàn Trung Quốc. Với sự ra đời tiếp đó của "Bích Huyết Kiếm" (năm 1956), tên tuổi của Kim Dung càng trở nên nổi tiếng hơn. Từ đó ông chuyên tâm sáng tác tiểu thuyết kiếm hiệp, các bộ truyện đều nổi tiếng và được chuyển thể thành phim nhiều lần như: “Anh hùng xạ điêu”, “Thần điêu đại hiệp”, “Cô gái đồ long”, “Thiên Long bát bộ”, “Tiếu ngạo giang hồ”,…

Hầu hết tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung đều ly kỳ, hấp dẫn với tình tiết biến hóa khôn lường, nhân vật độc đáo về tính cách, có tính điển hình cao nên đi vào đời sống như hình tượng ẩn dụ: Phóng khoáng như Lệnh Hồ Xung, ngạo nghễ chính trực như Tiêu Phong, ngụy quân tử như Nhạc Bất Quần, lưu manh thời đại như Vi Tiểu Bảo… Xét dưới góc độ phê bình văn học, những tác phẩm Kim Dung không chỉ nói chuyện cõi giang hồ, mà còn phản ánh những biến cố của lịch sử và thời đại. Trong các tiểu thuyết của mình, ông biến lịch sử thành những phông nền để nói lên bi kịch sâu xa hơn: Sự lưỡng nan của kiếp người, của thân phận quốc gia, dân tộc. Bằng học vấn uyên thâm, ông đan cài trong tác phẩm của mình những biểu tượng, những liên văn bản, những ẩn dụ được kết tinh trong tinh thần Nho - Phật - Đạo.

Sức ảnh hưởng còn mãi

Phong cách sáng tác và những công trình văn học đồ sộ ông để lại có ảnh hưởng lớn tới không chỉ văn hóa Hồng Kông, mà còn tới đời sống nhiều người châu Á. Đặc khu trưởng Đặc khu hành chính Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga, đang trong chuyến công tác tại Nhật Bản, gửi lời chia buồn sâu sắc trước sự ra đi của nhà văn Kim Dung. "Kim Dung là người sáng lập nhật báo Hồng Kông Minh Báo và có nhiều bài xã luận với những nhận xét mang tính xây dựng xã hội, thu hút sự quan tâm của người đọc", bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga trả lời báo chí Trung Quốc. Trong khi đó, ông chủ tập đoàn thương mại điện tử nổi tiếng thế giới Alibaba, tỷ phú người Trung Quốc Jack Ma cũng là một trong những người đầu tiên gửi lời chia buồn khi biết tin nhà văn Kim Dung qua đời: "Đây là sự mất mát to lớn với người dân Trung Quốc trên toàn thế giới và đặc biệt với những người tại Alibaba bởi vì chúng tôi đưa văn hóa võ hiệp của nhà văn Kim Dung vào triết lý văn hóa doanh nghiệp của mình".

Ngoài đóng góp lớn lao cho ngành nghệ thuật và giải trí, các tác phẩm của Kim Dung có thể coi là cuốn từ điển nhỏ về phong tục, tập quán, văn hóa Trung Hoa, bao gồm các lĩnh vực y thuật dân tộc Trung Quốc, châm cứu, võ thuật, âm nhạc, thư pháp, cờ vây, trà đạo, các triết học của đạo Khổng, đạo Phật, đạo Lão, và lịch sử phong kiến Trung Hoa. Ông được nhận huân chương vinh dự cao nhất của chính quyền Hồng Kông năm 2000. Năm 2001, Hiệp hội Thiên văn quốc tế lấy tên ông đặt tên ngôi sao nhỏ được phát hiện ở Đài thiên văn Bắc Kinh. Kim Dung lúc sinh thời từng thổ lộ trong cuộc phỏng vấn: "Tôi hy vọng 100 năm, 200 năm sau khi tôi mất vẫn có người đọc tiểu thuyết của tôi. Vậy là tôi hài lòng rồi".