Mũ bảo hiểm rởm "bủa vây" người dùng

Mũ bảo hiểm kém chất lượng được bày bán công khai ở một cửa hàng trên đường Phạm Ngũ Lão (TP Hải Dương)

Lợi dụng tâm lý thích mua đồ rẻ tiền của người tiêu dùng, một số người kinh doanh mũ bảo hiểm đã nhập các sản phẩm kém chất lượng, hàng  lậu từ Trung Quốc về bán để kiếm lời. Như thế, sự an toàn tính mạng của mỗi người dân khi tham gia giao thông bị phó mặc vào những chiếc mũ rởm chỉ có giá từ 15.000-50.000 đồng.

Giá chưa bằng một bát phở

Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý các trường hợp không đội mũ bảo hiểm (MBH) khi tham gia giao thông. Vì thế đa số người dân đều đội MBH khi ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy. Tuy nhiên, bên cạnh những người có ý thức tự bảo vệ chính mình vẫn còn không ít người chỉ đội MBH để đối phó với cảnh sát giao thông nên chưa quan tâm đến chất lượng mũ, tạo "đất sống" cho MBH rởm.

Trong vai người đi mua MBH để làm quà tặng, chúng tôi có mặt tại một cửa hàng trên đường Phạm Ngũ Lão (TP Hải Dương). Khu phố này tập trung khá nhiều cửa hàng bán MBH. Một đoạn phố dài chưa đầy 50 m nhưng có tới 6-7 cửa hàng bày bán đủ loại MBH với nhiều mức giá khác nhau.

- Mua hàng cho chị đi em. Có nhiều kiểu dáng và màu sắc tha hồ mà chọn - một chị bán hàng niềm nở giới thiệu.

Quả đúng như lời của chị này, một thế giới MBH với đủ các màu sắc, hình dáng hiện ra trước mắt chúng tôi. Từ những kiểu đơn giản như mũ lưỡi trai, mũ trần không kính đến các loại mũ được trang trí hoa văn, màu sắc cầu kỳ, bắt mắt. Như lạc vào mê cung, chúng tôi liền hỏi giá của các loại sản phẩm để dễ lựa chọn hơn.

"Mũ được nhập từ nước ngoài, không có giấy tờ mới bán giá rẻ vậy. Em toàn đổ buôn cho các cửa hàng có ai hỏi han gì đâu."

- Loại rẻ như mũ lưỡi trai thì có giá 18.000 đồng/chiếc. Loại cao cấp hơn từ 50.000 đồng đến vài trăm nghìn đồng/chiếc - người bán hàng trả lời.

- Bọn em mua với số lượng lớn liệu có được giảm giá không? Hàng của mình có bảo đảm chất lượng không chị - tôi thắc mắc.

- Em cứ chọn mẫu đi. Yên tâm, nếu lấy số lượng lớn chị giảm giá cho. Ở đây, nhà chị bán là rẻ nhất rồi. Em lấy loại rẻ tiền thì có hàng gia công hoặc hàng từ Trung Quốc. Còn loại chất lượng tốt đương nhiên giá phải cao hơn.

Tìm hiểu thêm tại một số cửa hàng bán MBH ở TP Hải Dương và vài địa phương lân cận, chúng tôi đều thấy các loại MBH với giá rẻ bất ngờ, chỉ từ 18.000-50.000 đồng/chiếc được bày bán công khai. Theo chia sẻ của một vài chủ cửa hàng, các sản phẩm mũ lưỡi trai được bán chạy nhất vì nhỏ gọn, nhẹ, màu sắc đa dạng và giá thì cực rẻ, thậm chí chưa bằng số tiền bỏ ra cho một bát phở ăn sáng. Đa phần người mua là các bạn trẻ. Họ thích loại này vì hợp thời trang chứ không mấy quan tâm đến chất lượng của sản phẩm.  

Một lần bám hụt

Một chiều cuối tuần giữa tháng 7, chúng tôi có mặt tại thị trấn Cẩm Giàng. Qua thông tin từ quần chúng nhân dân, chúng tôi thấy chiếc xe tải 29C-314.xx đang đỗ và bán MBH. Đến gần, tôi thấy một thanh niên đang giới thiệu cho người dân về các loại MBH với nhiều mẫu mã khác nhau. Điều khác biệt là giá bán thấp hơn nhiều so với những loại MBH cùng loại được bán trên thị trường. Một chiếc mũ ôm đầu có kính trùm mặt chỉ có giá từ 250.000-300.000 đồng trong khi ngoài thị trường giá bán loại mũ này phải từ 700.000 đồng trở lên.

Mũ bảo hiểm lậu ở chợ Đông Kinh (TP Lạng Sơn) mẫu mã đẹp, có cả tem kiểm định

Khi chúng tôi thắc mắc về nguồn gốc xuất xứ, người thanh niên bán hàng đổi thái độ rất khó chịu: “Mũ được nhập từ nước ngoài, không có giấy tờ mới bán giá rẻ vậy. Em toàn đổ buôn cho các cửa hàng có ai hỏi han gì đâu”. Quan sát kỹ phía trong, chúng tôi thấy rất nhiều MBH các loại được xếp kín từ dưới sàn đến nóc thùng xe.

Nghi chiếc xe ô tô này chở MBH lậu, chúng tôi phản ánh sự việc đến Công an huyện Cẩm Giàng. Đại diện lãnh đạo Công an huyện đã tiếp nhận thông tin và đề nghị phối hợp để theo dõi hành trình của chiếc xe. Sau khi bán hàng cho một số người dân, chiếc xe di chuyển trên đường 5B đi về hướng xã Cẩm Hoàng. Chúng tôi liền bám theo. Tuy nhiên, đi được một đoạn, người thanh niên bán hàng ngó đầu ra cửa nhìn về phía chúng tôi. Phát hiện mình đang bị theo dõi, chiếc xe bỗng quay đầu trở lại rồi phóng rất nhanh theo quốc lộ 38 để ra quốc lộ 5. Chúng tôi không đuổi kịp đành ngậm ngùi quay về.

Thế giới mũ lậu

Để có nguồn hàng MBH giá rẻ, một số chủ cửa hàng đã kết nối với những đầu mối thu mua và cung ứng tại TP Hà Nội, một số khác kết nối với người bán trên cửa khẩu biên giới để lấy MBH từ Trung Quốc. Đường dây nhập MBH lậu từ Trung Quốc về chủ yếu từ các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn như Tân Thanh, Chi Ma. Một lượng không nhỏ MBH Trung Quốc được bày bán tại chợ Đông Kinh (TP Lạng Sơn).

Theo lời giới thiệu của một chủ cửa hàng tại TP Hải Dương, chúng tôi đến gặp một thương lái tên là Hằng đang có cửa hàng kinh doanh MBH tại chợ Đông Kinh. Đây là nơi buôn bán sầm uất nhất TP Lạng Sơn, tuy nhiên những ngày này không đông đúc như dịp đầu năm và cuối năm. Một phần cũng do chợ tại cửa khẩu Tân Thanh vừa mới bị cháy, các mặt hàng đổ về không nhiều như trước. Thấy tôi ngắm nghía quầy trưng bày MBH một lúc lâu, chị Hằng chào mời:

- Có 50.000 đồng một chiếc thôi. Quá rẻ so với tiền bị xử phạt chú ạ.

- Để tránh công an giao thông thì cần gì đẹp. Chị có loại nào rẻ hơn không?

- 18.000 đồng một cái, mỗi tội nó mỏng lắm - chị Hằng trả lời cộc lốc nghe chừng không vừa ý.

Nhưng khi chúng tôi vừa nói ý định muốn kết nối một mối hàng MBH để bán ở Hải Dương, chị này lại niềm nở ngay:

- Nhìn chú chị biết ngay mà. Cái dáng người chú là con buôn chứ có phải dạng vừa đâu. Thế này nhé, nếu chú đã nói vậy thì mỗi loại chị giảm cho chú 5-7 giá. Vận chuyển chú tự lo. “Tiền trao, cháo múc”, nhận hàng thì giao tiền. Mấy người dưới ấy lên đây cũng đều làm như vậy cả.

Theo lời chị Hằng, hàng được đánh từ cửa khẩu rồi nhập về chợ Đông Kinh để đổ buôn. Một số mối làm ăn lớn thì cất hàng từ cửa khẩu về thẳng Hà Nội rồi mới phân phối đi các tỉnh khác. Giá bán của các loại MBH này rất rẻ. Đưa cho tôi một chiếc mũ mẫu, chị Hằng giới thiệu giá chiếc mũ này bán lẻ bên Trung Quốc là 25 nhân dân tệ (khoảng 60.000 đồng tiền Việt Nam). Nếu mua nhiều còn được giảm giá. Như vậy, MBH nhái của Trung Quốc có giá cao nhất chỉ bằng 1/3 so với giá MBH của các thương hiệu Protex, Amoro, Honda... đang bày bán tại thị trường trong nước. Trừ hết chi phí, người bán có thể thu lãi 30% trên giá bán của một chiếc MBH. Những loại mũ được làm nhái theo các thương hiệu tên tuổi có giá bán từ 500.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/chiếc và cũng được dán tem kiểm định chất lượng như thật thì số tiền thu lãi còn cao hơn nhiều.

Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng MBH kém chất lượng vẫn được bày bán công khai trên thị trường là do công tác quản lý còn nhiều hạn chế. Đa phần MBH kém chất lượng được bày bán lẫn với các loại mũ tiêu chuẩn được cấp phép. Mặt khác, hình dáng bên ngoài của chúng không khác nhiều với các loại MBH tiêu chuẩn, lại được dán tem kiểm định nên người tiêu dùng rất khó phân biệt thật giả.
Để giải quyết triệt để vấn đề này, các cơ quan chức năng, nhất là báo chí, quản lý thị trường, công an, thuế cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ về tầm quan trọng khi sử dụng MBH đạt tiêu chuẩn; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp sản xuất, nhập khẩu và buôn bán MBH lậu trên thị trường.

ĐỨC TÂM