Tôi có mơ không khi nhìn thấy cây dâu da xoan cổ thụ của làng. Cành nằm ngang trên mặt nước cũng to bằng bắp vế. Nơi bọn trẻ ngoi lên khỏi mặt nước, đu tay là vắt được người lên cành cây. Rồi lại nhảy ùm xuống, nước bắn lên tôi đếm đủ bảy màu sắc của cầu vồng.
Hiện thực giống trong mơ là bức tranh có thật, như một ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6, lúa bắt đầu chín rộ. Chị hai tôi gọi về ăn cơm mới. Chao ôi! Bát cơm mới, bây giờ ăn không phải vì đói nữa. Là về “ăn” ký ức thôi. “Ăn” cái chỗ ngồi ngày xưa. “Chị ngồi đây”, “Em ngồi đây”, “Bu ngồi chỗ này cạnh thầy”. Chị cả ngồi đầu nồi, xới cơm, hay đứng lên xúc thêm cà, thêm mắm chấm…
Chị cả giờ đã lên lão 80, có đàn cháu vừa ở quê vừa ở phố. Đàn ở phố vừa được nghỉ hè, về quê, được đàn ở quê dắt đi tắm sông kia. Và ông lão ngồi canh trên bờ, thi thoảng lại thổi lên một tấu “Thiên thai” của Văn Cao thiên tài chính là anh rể - chồng chị cả nhà tôi đó.
Nên để được ngắm nhìn, yêu thương như là hạnh phúc. Bao giờ tôi cũng thích thú ngắm nhìn bọn trẻ chơi nhảy dây trước cửa đền Quán Thánh mát rười rượi hay chơi gụ quay trên lưng chừng núi ở Bắc Hà (Lào Cai). Ngắm cô bé đi chăn bò ngồi đọc sách dưới gốc cây hay bọn trẻ đang tắm sông kia… Lớn lên, chắc chắn, chúng sẽ không sợ bóng đêm hay một con rắn nước… Hơn hẳn bọn trẻ chỉ biết chơi nhà bóng và ngồi xích đu. Đi biển chỉ biết và dám len ven sát bờ. Nhìn thấy sóng từ xa đã hét lên và nhún nhún…
Tin tôi đi. Đó là trải nghiệm của tôi, từng đi qua ấu thơ với bề dày ký ức đáng tự hào. Đi qua bóng đêm của chiến chinh loạn lạc, đói khát và sơ tán. Niềm vui bè bạn và những trò chơi thủa nhỏ chính là kỹ năng sống với tuổi trưởng thành. (Như khi đi bắt hến hay đi tắm, đi bơi ở sông, chúng tôi tuy nhỏ vẫn biết để mắt đến nhau. Lỡ có đứa nào trượt ngã sẽ ứng cứu ngay).
Tin tôi đi. Tôi sinh ra ở một làng quê nhưng lớn lên, trưởng thành, học hành rồi thành người phố. Những đứa con của tôi đã rất khác biệt với các con của các chị ở quê nhà. Sự khác biệt về các món ăn. Về ký ức tươi mát của tuổi thơ với đồng lúa, cánh cò hay giản dị hơn chỉ là đi dính ve trưa hè…
Ôi trẻ con bây giờ, 50 năm sau chúng sẽ là tôi của hôm nay. Chúng sẽ có ký ức gì kể cho con cháu chúng nghe. Về tuổi thơ trong phòng lạnh với Iphone, Ipad… Nên nếu có thể, hãy trả cho trẻ con ba tháng đủ của mùa hè. Trả chúng về nơi chôn nhau cắt rốn của cha mẹ, ông bà… Cho chúng đi tắm sông với các anh, chị, em họ của chúng.
Và, ngồi xuống dưới một gốc cây đọc sách, cùng với một bạn gái vừa quen, nhé bạn. Để trẻ em, của tôi…, tất cả đều cùng có kỷ niệm ấu thơ đẹp như một giấc mơ.g
Huyền Vũ
