Chăn ong “du mục”
![]() |
| Ông Nguyễn Văn Chinh gửi hơn 200 đàn ong ở vườn táo Bát Trang (huyện An Lão). |
Một sớm nắng trong, từ trên đê xã Bát Trang nhìn xuống là những vườn táo xanh như ngọc trải dài bát ngát trên vùng đất bãi màu mỡ ven sông Văn Úc. Bây giờ là giữa tháng 7 âm lịch, hoa táo ở đây bắt đầu nở. Nhìn từ xa, vườn táo vẫn biếc xanh như đang thì con gái. Đến gần mới thấy, hoa táo đã tưng bừng. Những đóa hoa 5 cánh màu vàng nhạt chen nhau từng chùm trong các nách lá. Loài hoa bé nhỏ, nở âm thầm, chẳng hề rực rỡ mà thật kỳ diệu, cứ đến mùa lại giục bước người nuôi ong lũ lượt chở ong về “gửi” trong các vườn táo.
Hơn 6 giờ sáng, ông Nguyễn Văn Chinh ở thôn Lương Quy (xã Lê Lợi, huyện An Dương) đã có mặt ở vườn táo ven đê xã Bát Trang để kiểm tra đàn ong mật của mình. Ông là một trong những chủ nuôi ong lớn nhất Hải Phòng với hơn 200 đàn ong. Năm nào cũng thế, cứ vào mùa hoa táo, ông lại đem ong về gửi ở Bát Trang. Cách đây ít hôm, toàn bộ hơn 200 thùng ong được ông đưa lên xe tải, làm chuyến “du lịch dài ngày” ở miền hoa mới này.
Dẫn chúng tôi đi thăm đàn ong trong vườn táo, ông Chinh xởi lởi: “Từ 8 giờ sáng đến 3 giờ chiều là thời gian hoa táo tiết mật, ong sẽ đi ăn nhiều. Ong hút mật trên các hoa cái, chỉ hoa cái mới có mật và tỏa hương thơm. Mật ong đã quý, mật ong hoa táo còn quý hơn nhiều loại mật hoa khác. Không chỉ vì loại mật này không có nhiều, mà còn vì vị ngon khác biệt trong các loại mật hoa. Hoa táo nở vào mùa hanh khô, ít mưa nên mật sánh đặc hơn và ngọt hơn mật ong hoa vải, nhãn khi các loài hoa này nở vào mùa mưa phùn. Mật ong hoa táo rất tốt đối với sức khỏe, nhất là giúp tăng cường sinh lực, kháng viêm, kháng khuẩn, chữa bệnh dạ dày…”.
Mặt trời lên cao dần, đi trong những vườn táo đâu đâu cũng nghe tiếng ong đập cánh vù vù, tạo thành một bản hợp âm rộn ràng trong không gian thấm đẫm mùi hoa thơm ngọt quyện với mùi nắng, mùi đất phù sa. Sang vườn táo rộng 1 mẫu của bà Nguyễn Thị Sứ (thôn Quán Trang, xã Bát Trang), chúng tôi gặp ông Trần Văn Thanh (thôn Kiều Hạ, xã Quốc Tuấn, huyện An Dương) đang theo dõi 50 đàn ong trong vườn. Ông cho biết, ông mới chuyển ong về đây gửi từ đầu tháng 7 (âm lịch). Khoảng giữa tháng 10, hết mùa hoa táo, ông sẽ đem ong về, tiếp tục gây lứa mới cho năm sau.
“Gửi ong ở đây, cứ cách một ngày tôi lại sang kiểm tra đàn ong. Muốn ong cho nhiều mật, phải giữ được đàn đông. Muốn đàn đông, phải theo dõi sát sao, nếu đàn có chúa mới phải hủy đi. Nếu đàn đông quá, tự chia đàn mình phải làm tổ cho đàn mới và kịp thời phát hiện bệnh trong đàn ong để chữa trị. Người nuôi ong phải chịu khó, muốn ong cho nhiều mật thì mình cũng phải chăm chỉ như con ong!” – ông Thanh vui vẻ nói.
Mật ngọt cho đời
Trong khi táo ở Bát Trang bắt đầu nở thì những ngày này, táo ở Bàng La đã rộ. Táo Bàng La là giống táo sớm, ra hoa và kết quả sớm hơn táo Bát Trang khoảng nửa tháng. Bàng La mùa này, ong về còn nhộn nhịp hơn cả Bát Trang vì ở đây nhiều táo hơn.
Ông Nguyễn Minh Trá ở thôn Quần Mục 3 (xã Đại Hợp, huyện Kiến Thụy) có hơn 100 đàn ong gửi ở Bàng La cho biết: “Hằng năm, tôi mang toàn bộ số đàn ong đang nuôi đem gửi ở đây trong khoảng một tháng rưỡi, từ khi táo bắt đầu trổ hoa đến khi cây có quả non. Tôi quay mật ong ngay tại vườn táo, hết vụ mật mới mang thùng ong về. Mật ong đạt 1,4 kg/ lít mới là đạt tiêu chuẩn. Hoa táo cho mật ong sánh vàng, thơm ngon không loại mật nào sánh được, có vị ngậy đặc trưng nên nhiều khách hàng tìm mua”.
Những người nuôi ong cho biết, tất cả những đàn ong “du mục” đều là giống ong nội. So với ong nhập ngoại (ong to, siêu mật), ong nội sống khỏe hơn, hiền hơn và chịu khó hơn. Chúng đi hút mật cả ngày, có những ngày mưa cũng đi. Được về “vựa hoa”, ong nhanh chóng làm đầy các cầu mật. Trong mùa hoa táo, họ sẽ quay lấy mật khoảng 3 lần. Mỗi lần, một đàn ong cho trung bình 1,5 lít mật. Hết vụ hoa, người nuôi nhiều thu hàng nghìn lít mật ong. Người nuôi ít cũng được vài trăm lít. Với giá bán khoảng 250 nghìn đồng/lít, kết thúc mùa hoa táo, mỗi ông chủ chăn ong “du mục” bỏ túi từ 50 triệu đồng trở lên. Họ chỉ mất công “đưa đón” ong đến vườn táo chứ không mất chi phí nào cho các chủ vườn bởi “hai bên cùng có lợi”. “Chúng tôi cũng muốn ong về thụ phấn cho cây, giúp cây đậu nhiều quả hơn, năng suất cao hơn” – anh Nguyễn Văn Soạn, chủ vườn táo ở thôn Quán Trang, xã Bát Trang bày tỏ.
Với cách làm sáng tạo, cần mẫn, những người nuôi ong không những làm giàu cho gia đình mà còn góp thêm mật ngọt cho đời.
Hân Minh