Nguy cơ có bão mạnh và rất mạnh
Mùa mưa bão năm nay cần đề phòng những trận mưa lớn trong thời gian ngắn, gây ngập lụt. (Trong ảnh: Cơn bão số 3 năm 2019 gây mưa lớn làm ngập tuyến đường Hà Nội (đoạn gần bến xe Thượng Lý phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng)
Đó là nhận định của ông Lê Thanh Hải, Thư ký Hội Khí tượng Thủy văn, nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn (KTTV). Theo ông Hải, mùa bão năm nay đến muộn, dồn dập vào cuối mùa, tháng 10, tháng 11 và kéo dài sang cả tháng 12. Nguy cơ có bão mạnh và rất mạnh tương đối nhiều từ tháng 8 đến tháng 11. Theo dự báo, có khả năng xuất hiện khoảng 11 - 13 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực biển Đông, trong đó khoảng 5 – 6 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến vùng biển, quần đảo, đảo và đất liền Việt Nam. Lưu ý, trong đó có 2 – 3 cơn bão mạnh, 1- 2 cơn bão rất mạnh và cần đề phòng có thể có 1-2 cơn siêu bão. Hai năm liên tiếp 2012 và 2013, trên biển Đông xuất hiện siêu bão, mùa bão năm nay cần đề phòng, cảnh giác cao với sự xuất hiện trở lại của siêu bão. Ngoài ra, các cơn bão trên biển Đông đều ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến các quần đảo, vùng biển thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của Việt Nam trên biển Đông hoặc ảnh hưởng gián tiếp gây ra mưa lớn, lũ lớn, gió mạnh cho các vùng miền tùy từng cơn bão, từng hình thái khí quyển cụ thể.
Tương tự, tại Hải Phòng, theo kỹ sư Nguyễn Hồng Sinh, Phó trưởng Phòng Dự báo (Đài KTTV khu vực Đông Bắc), năm 2020, thời tiết diễn biến rất phức tạp. Nguyên nhân, khu vực Việt Nam đang chịu tác động bởi hiện tượng thời tiết dị thường ENSO. ENSO là sự kết hợp giữa 2 kiểu thời tiết là: El nino (hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt) và La Nina (hiện tượng lớp nước biển bề mặt lạnh đi dị thường). Do đó, mùa mưa bão năm 2020, bão và áp thấp nhiệt đới có xu hướng hoạt động muộn và dự báo ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Cụ thể, khu vực Hải Phòng có khoảng 2 - 3 cơn bão hoặc ATNĐ gây ảnh hưởng. Trong đó, khả năng có 1 - 2 cơn bão hoặc ATNĐ đổ bộ trực tiếp; cần đề phòng bão mạnh, hướng di chuyển phức tạp. Khu vực huyện đảo Bạch Long Vĩ và Vịnh Bắc Bộ có khả năng chịu ảnh hưởng nhiều của bão hơn trong đất liền. Cùng với bão, mùa mưa có nhiều dị thường cần chú ý đề phòng.
Cảnh giác trận mưa lớn trong thời gian ngắn
TS Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia cho biết: Tổng lượng mưa trong toàn mùa mưa bão năm 2020 của Hải Phòng tập trung tháng 8, tháng 9 với lượng mưa ở mức cao hơn so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, khả năng diễn biến thời tiết sẽ rất phức tạp, cần đề phòng cơn bão mạnh không đổ bộ trực tiếp nhưng gây ảnh hưởng đến Hải Phòng với những trận mưa lớn trong thời gian ngắn, gây nên những trận lũ lớn và đặc biệt lớn.
Đến thời điểm hiện nay, tổng dung tích các hồ chứa lớn trên sông Hồng đạt 35-65% dung tích thiết kế. Cụ thể, mực nước hồ Thác Bà, hồ Lai Châu chỉ cao hơn mực nước chết khoảng 2-3 m. Các hồ chứa thủy lợi có dung tích trữ phổ biến đạt 40-80% dung tích thiết kế, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2019. Tình hình này sẽ sớm cải thiện. Từ tháng 7 đến tháng 12-2020, khi nhiệt độ mặt nước biển giảm dần và nghiêng về pha lạnh, mưa bão gia tăng từ khoảng tháng 9 đến tháng 12-2020. Đáng lưu ý, sau bão có hoàn lưu gây mưa lớn. Theo đó, lượng mưa khu vực Bắc bộ từ tháng 9 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm. Đỉnh lũ lớn nhất trên các sông, suối phổ biến ở mức báo động 1, báo động 2 và các sông suối nhỏ từ báo động 2 - báo động 3. Lũ quét, sạt lở đất có nguy cơ cao xảy ra tại khu vực vùng núi, đặc biệt khu vực Tây Bắc. Nguy cơ xuất hiện lũ lớn luôn tiềm ẩn và cần được theo dõi, cập nhật thông tin dự báo thường xuyên.
Theo ông Lê Thanh Hải, đây mới chỉ là những nhận định sơ bộ ban đầu, những dự báo xa đầu tiên, chúng ta cần cập nhật thường xuyên từng tháng, theo dõi liên tục từng ngày, từng giờ sự hình thành, phát triển, hoạt động của từng cơn bão hay ATNĐ và tác động hay ảnh hưởng của nó thì mới giảm thiểu các thiệt hại. Do đó, lãnh đạo chính quyền các địa phương vẫn phải có một nhận định sơ bộ, dự báo xa hay dự báo sơ bộ có tính tham khảo để lập kế hoạch cho công tác phòng, chống thiên tai trong cả mùa mưa bão kéo dài.
Nguyên Mai - Ảnh: Trung Kiên
