(HPĐT)- Ngày còn học cấp một, những đêm nằm trên bộ ván, bên ngọn đèn dầu tỏa sáng cho mẹ vá áo, tôi thường lẩm bẩm những câu thơ của nhà thơ Nguyễn Duy. Tôi ngâm nga những dòng thơ lục bát man mác điệu hồn dân tộc trong đêm quê yên tĩnh. Ngoài sân trăng soi, gió thổi vào khung cửa sổ căn nhà ba gian cất theo kiểu cổ, khiến lòng tôi êm ái lạ thường.
Giờ, tôi cũng ngồi đọc lại những câu thơ của Nguyễn Duy - bài thơ đi vào lòng bao thế hệ học trò, bao người còn sống và bao người khuất xa về bên kia thế giới. Nhưng không phải đọc trong không gian của một căn nhà cũ, trong cái không khí cũ, giữa mùi lúa thơm còn vương lãng đãng sân nhà. Tôi đọc những dòng thơ “Mẹ ru cái lẽ ở đời/ Sữa nuôi phần xác…” giữa những bộn bề lo toan của cuộc sống, giữa những ước mơ, sự gọi mời một thời tôi trưởng thành. Hình bóng mẹ gắn với mảnh vườn, góc sân quê nhà, trong căn nhà ba gian cũ kỹ, nơi tôi từng lớn lên và có tuổi thơ thật yên bình. Căn nhà nằm nghe nắng mưa, nghe thời gian trôi qua từng ngói gạch…
Năm tháng trôi qua, mỗi lần đọc lại bài thơ “Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa” của Nguyễn Duy, lòng tôi lại dấy lên nỗi niềm rất khác. Ngày lên thành phố học đại học, một đêm buồn ngồi đọc lại bài thơ tôi thuộc nằm lòng, tự dưng nước mắt tôi trào ra. Trong căn phòng trọ nhỏ bé, hình bóng quê hương và tiếng nói trầm ấm của mẹ trở thành niềm khát khao cháy bỏng trong tôi. Tôi muốn được trở lại quê xưa, được sống những ngày vui nhất đời, bên bà, bên mẹ, bên cánh đồng tuổi thơ mùa mạ non xanh rờn hay mùa lúa vàng rực rỡ.
Bây giờ, đọc thơ Nguyễn Duy, bài thơ năm xưa vẫn khiến tim tôi bồi hồi xúc động. Và mẹ tôi, người phụ nữ hiền lành, tảo tần ấy vẫn giữ trên khuôn mặt những nét trẻ trung, giữ trên mái tóc bới gọn sau gáy màu đen tuyền chứ không phải màu của sương gió, của thời gian như hiện tại.
“Cái cò sung chát đào chua/ Câu ca mẹ hát gió đưa về trời/ Ta đi trọn kiếp con người/ Cũng không quên được những lời mẹ ru…”
Trong câu chuyện kể nào đó, với một ai đó, hay với chính tâm hồn mình, tôi sẽ bắt đầu bằng một bóng hình thân thương: Ở một miền quê xa lắc, bên dòng sông nhỏ, bên cánh đồng bình yên hương lúa, có mẹ tôi mỏi mắt đợi con về…/.
HOÀNG KHÁNH DUY
