Nguyễn Lân Dũng
 |
Rượu vang có một lịch sử phong phú hàng ngàn năm, với việc sản xuất rượu vang sớm nhất cho đến nay được phát hiện đã xảy ra khoảng 6000 trước Công nguyên (TCN) ở Georgia. Bằng chứng khảo cổ đã khẳng định việc sản xuất sớm nhất được biết đến của rượu vang từ nho lên men trong quá trình hậu thời kỳ đồ đá mới hoặc đầu thời kỳ đồ đồng ở vùng Kavkaz và rìa phía bắc của Trung Đông. Khoảng 4500 TCN, việc sản xuất rượu vang đã được chuyển sang vùng Macedonia thuộc Hy Lạp cổ đại, các xưởng sản xuất rượu nho đầu tiên bao gồm các quá trình thu hồi và nghiền nát, và toàn bộ quá trình sản xuất rượu vang được phát hiện vào năm 2011 bên trong hang động Areni-1 ởArmenia, với niên đại khoảng 4100 TCN. Rượu vang Pháp bắt nguồn từ miền Nam nước Pháp vào thế kỷ thứ 6 TCN –thời La Mã đóng chiếm. Nghề trồng nho bắt đầu phát triển ở thành phố Marseille – thuộc địa của người La Mã. Đế chế La Mã đã cho phép những vùng ở phía Nam nước Pháp sản xuất rượu.
Có tới trên 6000 loại nho nhưng chỉ có khoảng 6 loại nho được dùng để sản xuất ra tới 90% số loại rượu vang trên thế giới (gồm 3 loại nho trắng và 3 loại nho đỏ). Ba loại nho trắng là Chardonay, Sauvignon blanc và Riesling. Ba loại nho đỏ là Cabernet Sauvignon, Merlot và Pinot noir.
Nước Pháp sử dụng hệ thống appellationđể chỉ định nơi xuất xứ, phân ra bốn cấp độ chất lượng như sau:
- Vin de Table(rượu vang thông thường): không chỉ định xuất xứ.
- Vin de Pays(rượu vang địa phương): được phép chỉ định xuất xứ.
- Vin Délimité de Qualité Superieure (rượu vang được xác định chất lượng cao): thường viết tắt là VDQS.
- Appellation dOrigine Contrôlée(nhãn hiệu xuất xứ được kiểm soát): thường viết tắt làAOC, rượu vang được sản xuất và kiểm định theo những tiêu chuẩn khắt khe nhất.
* Vang trắng có các mùi hương đặc trưng sau:
Chardonnay: Hương hạnh nhân, dưa bở, chanh, bưởi, chuối.
Chenin Blanc: Hương táo, hạnh nhân, quít.
Các hương liệu của gia vị: Hương hoa trà, nhãn, bồ đề.
Gruener Veltiner: Hương ớt Đà Lạt, hạt tiêu.
Pinot Blanc: Hương lê, trà.
Pinot Gris: Hương khoai tây, bánh mỳ, hạnh nhân cháy, mỡ lợn muối.
Riesling: Hương anh đào, mơ, dưa bở, xăng.
Sauvignon Blanc: Hương ớt Đà Lạt, cà chua xanh, phúc bồn tử đen, dâu.
Welschriesling: Hương táo, hương keo.
* Các mùi hương đặc trưng của vang đỏ là:
Blauer Zweigelt: Hương đào, cẩm chướng.
Blaufraenkisch: Hương ngũ da bì, anh đào, xạ hương, sôcôla đắng.
Cabernet Franc: Hương dâu xanh, hạt tiêu xanh, nước ớt Đà Lạt, cỏ.
Cabernet Sauvignon: Hương sơ ri, gỗ bá hương, tiêu Thuỵ Sỹ, cẩm chướng, bạch đàn.
Merlot: Hương dâu, sơ ri, mận, xạ hương
Pinot Noir: Hương ngũ da bì, mứt đào nhừ, mận, cẩm chướng.
Pinotage: Hương anh đào chua, mận, chuối, tiêu, quế.
Syrah (Shraz): Hương phúc bồn tử Thụy Sĩ, nấm củ, đồng thảo.
Tempranillo: Hương dâu (quả mâm xôi), quất, gỗ đàn hương, xạ hương.
Zinfandel: Phúc bồn tử Thụy Sĩ, nước mận, chuối, tiêu.
Căn cứ vào phẩm chất và nồng độ cồn, nồng độ đường, mức độ sủi bọt mà người ta thường chia rượu vang thành các loại sau đây:
.Vang đỏ: làm từ nho đỏ nên có màu đỏ thẫm
.Vang hồng (Rosé): màu hồng đào do ngâm với vỏ nho chỉ vài giờ chứ không phải vài tuần lễ như vang đỏ.
.Vang trắng: làm từ nho màu xanh nhạt
. Champagne (Sâm banh): rượu vang sủi bọt, áp suất cao do lên men trong các chai thành dầy, khi mở nút có tiếng nổ và sủi bọt
.Rượu ngọt: hàm lượng đường khá cao. Có ba loại:
-Rượu đông đá (Ice wine): ép nho đông đá vào mùa đông, tạo loại rượu có độ cồn cao và ngọt đậm
-Rượu Sauternes: dùng nho có nấm Botrytis ký sinh, vị ngọt đậm đà.
-Rượu cao độ: độ cồn cao tới 17-18%, vị ngọt đậm (vang Madeira. Vang Port hay Porto)
Hàng năm vào dịp Tết ta thấy xuất hiện khá nhiều loại rượu vang. Trong đó có vang Việt Nam mang thương hiệu Vang Đà Lạt, Vang Thăng Long ngày càng được nhiều người ưa chuộng với chất lượng bảo đảm, phong phú, giá bán phù hợp với nhiều người.
