(HPĐT)- Nhiều lắm là những mùi của Tết, chẳng biết cơ man nào mà tính đếm. Vậy nhưng ký ức của tuổi thơ tôi, đứa trẻ sinh ra và lớn lên từ gốc rạ, mỗi khi để hồi ức lan man tìm về những cái Tết xưa, “mùi Tết” thoảng qua bắt gặp, lạ lùng thay, không phải mùi cốm rim bánh mứt thịt thà. Mùi ấy - chính xác là mùi, không phải hương đến từ một loại hoa chân quê: hoa vạn thọ!
(Ẩnh minh họa: KT)
Giờ thì đón Tết ít ai trồng hay trưng vạn thọ, nhưng Tết quê tôi xưa, nhà không có chậu hoa vạn thọ, bàn thờ gia tiên không có bình hoa vạn thọ là xem như… chưa có Tết. Cổ tục ấy, từ lúc bắt đầu chập chững biết nhận thức thế giới chung quanh, tôi đã thấy xuất hiện như một lẽ đương nhiên không phải luận bàn. Thường lệ, rằm tháng Mười ươm hoa vạn thọ. Cây lớn nhanh như thổi, nửa tháng là có thể đánh luống đem trồng. Chỉ cần đủ nước, không bị mưa dập gió vùi, đến rằm tháng Chạp, vạn thọ bắt đầu trổ hoa. Chính vậy, ngày nhỏ, tôi không cần tính đếm ngày tháng cứ nghe mùi nồng nồng, hăng hăng của lá, của hoa vạn thọ thoảng qua là biết rằng sắp Tết!
Cũng như muôn loài hoa khác, nhưng mùi hoa vạn thọ không hề thơm theo kiểu một mùi hương đúng nghĩa. Chưa kể cái mùi ngai ngái ban đầu còn có thể gây khó chịu với những người chưa quen. Vậy nhưng ngửi nhiều thì quen, và đã quen rồi thì nhớ! Hương vạn thọ không quyến rũ, ngọt ngào, lôi cuốn đến lịm người mà là kiểu hương đất thô mộc, chân chất, “quê quê” như hương đồng, hương lúa. Vậy nhưng cái sức ám ảnh nồng nàn thì – lạ chưa – lại chẳng kém cạnh chút nào! Để thấm được mùi hương ấy, không thể ngửi bằng mũi mà phải dùng Tâm! Mà cái Tâm của người quê khi đối mặt cùng hoa vạn thọ như thế tìm thấy tri âm, hòa điệu ăn ý với cái mùi không hương mà đích thực hương kia. Chả trách mẹ tôi ngày trước hay nói: Không bông gì thơm bằng bông vạn thọ…
Nên với tuổi thơ tôi, mùi hoa vạn thọ luôn là mùi Tết, bao giờ cũng thơm nức nồng nàn, quyện xoắn, tổng hòa đến mê tơi mùi giò, mùi chả, mùi cốm rim bánh mứt…. Tất tật những cái mùi của Tết mà sức tưởng tượng bay bổng của trẻ thơ có thể hình dung…
Y Nguyên
