Phương Anh
Đoạn phố Hai Bà Trưng chỉ dài khoảng hơn 200 m trước cổng Trường tiểu học Nguyễn Văn Tố (quận Lê Chân) nhưng có đến gần 20 hàng nhận sửa chữa quần áo, mũ, túi xách, cặp… Ngoài vài ba hàng có nhà tại chỗ, hầu hết các hàng sửa quần áo đều “di động” với chiếc máy khâu và sử dụng một phần vỉa hè. Thời gian “cao điểm” làm việc trong ngày đối với người sửa chữa quần áo thường là vào cuối giờ sáng khi khách gửi đồ sửa và cuối giờ chiều khi khách đến lấy đồ. Cùng một khu vực nhưng công việc của người thợ khác nhau, có hàng đông khách có vài thợ làm. Song cũng có những thợ sửa quần áo ngồi chờ khách mỗi ngày như “đi câu”.
Mang chiếc chân đầm đến thay khóa tại cửa hàng cạnh Hội phật giáo thành phố, chị Nga, ở phố Trường Chinh (quận Kiến An) được người thanh niên của cửa hàng nhanh nhẹn ghi giấy hẹn với đầy đủ thông tin về tên, số điện thoại, loại sản phẩm, thời gian lấy đồ sửa. Với giá 30 nghìn đồng để thay chiếc khóa, chị Nga thấy hài lòng. Cửa hàng này khá nhiều việc, khách ra vào liên tục, sản phẩm gửi sửa chủ yếu thay khóa, sửa nới rộng hoặc chật hơn áo, quần, váy. Thông thường, nếu sản phẩm sửa đơn giản, có thể từ sáng đến chiều là được lấy, nếu sửa phức tạp hơn, phải cách một, vài ngày.
Chị Hoa, thợ sửa quần áo ở vỉa hè phố Hai Bà Trưng cho biết: “Trước đây, tôi làm nghề may cho một hiệu cắt may trên đường Trần Nguyên Hãn, giờ có tuổi nên không đi làm thuê nữa. Nhớ nghề mua chiếc máy khâu ra đây “cậm cạch” kiếm đồng ra đồng vào”. Theo chị Hoa, thu nhập của người thợ phụ thuộc vào tay nghề, thái độ với khách và giá cả. Trong đó tay nghề là yếu tố quan trọng nhất. Bởi những khách mang hàng đi sửa đều là những hàng bị lỗi ở các mức độ khác nhau. Đơn giản nhất là thay một chiếc khóa váy. Cùng là khóa dây dài, nhưng nếu chiếc váy đó thiết kế có đường eo, khi máy khóa cần để ý đến đường gân eo sao cho khóa kéo lên phải trơn từ đầu đến cuối, không bị vấp, giắt chỗ gân eo. Khi “vào” chỉ cũng phải bảo đảm kín, kéo khóa lên đường khóa không bị lộ, hở làm xấu sản phẩm. Ở khu “phố sửa quần áo” này, không chỉ có phụ nữ mà cả đàn ông cũng trực tiếp làm. Tiếng máy may rộn ràng những khi nhiều việc; người đến, người đi, gửi, lấy hàng tấp nập tạo nên bức tranh đặc trưng của vỉa hè nơi này.
Ngoài khu vực sửa quần áo tập trung ở phố Hai Bà Trưng, một số thợ sửa tại nhà như chị Minh ở trong ngõ đầu ngã tư Trần Nguyên Hãn-Hoàng Minh Thảo (quận Lê Chân); chị Mai ở phố Hoàng Công Khanh (quận Kiến An), rải rác trong các khu dân cư đều có những người làm nghề sửa quần áo. Thợ sửa tại nhà chủ yếu là khách hàng quen, sản phẩm sửa không nhiều, ngày có, ngày không. Thợ sửa quần áo cần cẩn thận, chăm chỉ với từng đường kim, mũi chỉ. Làm nghề này không mấy người “chê việc”, từ việc nhỏ nhất là cắt bớt gấu quần cho hợp với người mặc, may lại đường chỉ bị bung hay thay chiếc khóa áo, quần, gắn lô gô tên trường, tên lớp. Những thợ “cứng nghề” có thể nhận sửa chữa áo khoác, thay lại khóa túi xách, nới rộng hay thu hẹp quần áo phù hợp với người mặc. Người tinh ý, có nghề thường sửa đúng theo yêu cầu của khách, thậm chí còn làm cho sản phẩm đẹp hơn. Tuy nhiên, cũng có thợ làm ẩu, chữa “lợn lành thành lợn què” làm người mang đi sửa “dở khóc dở cười”. Như chị Nga mang chiếc đầm mua ở hiệu đi xuống gấu, vì chiếc đầm may hơi phức tạp với vạt kép, người thợ sửa không chuẩn khi mặc lên một vạt bị lệch, mất dáng đầm, chị Nga lại một lần nữa mang đi sửa lại.
Nói về thu nhập từ nghề sửa quần áo, chị Hoa cho biết: “Nếu có việc đều hằng ngày, mỗi người thợ có thể thu nhập 150-200 nghìn đồng, có khi hơn. Nói chung “tạm ổn”, hơn người làm nghề “lẻ” tại nhà”. Giá sửa chữa mỗi sản phẩm ở những hàng khu vực gần cổng trường tiểu học Nguyễn Văn Tố, thường cao hơn những nơi khác. Hiện nay, quần áo may sẵn sản xuất hàng loạt quá nhiều, giá cả lại rẻ nên khi sản phẩm bị “sứt chỉ đường tà”, nhiều người sẵn sàng bỏ đi mà không cần sửa chữa. Tuy nhiên, với những sản phẩm có giá trị như quần áo may đo, áo dạ, áo khoác, váy đầm, túi xách có giá trị, nhiều người vẫn mang đi sửa cho phù hợp và tiếp tục sử dụng. Dù là một nghề không còn thịnh hành, không có quá nhiều người tham gia, thu nhập không ổn định, nhưng giống như nhiều nghề khác, nghề sửa quần áo vẫn có người làm, mang lại công việc, thu nhập cho một bộ phận người dân.
