Một mũi tên hướng nhiều đích
 |
| Một ngôi nhà bị phá hủy trong cuộc không kích ở Daraa, Xy-ri, ngày 8-4. AFP/TTXVN |
Vào lúc 20 giờ ngày 6-4, chỉ sau vài giờ ông Đ.Trăm ký quyết định tấn công Xy-ri tại Nhà Trắng, gần 60 quả tên lửa Tô-ma-hốc từ hai chiếm hạm Mỹ đậu trên biển Địa Trung Hải tới tấp đổ xuống căn cứ không quân Xa-ri-át ở thành phố Hôm-xơ của Xy-ri, dìm căn cứ này trong biển lửa.
Đây là điều thế giới hoàn toàn bất ngờ bởi trước đó không lâu, tân Tổng thống Mỹ còn khẳng định, mục tiêu chống khủng bố của Mỹ là phiến quân Hồi giáo IS và không coi sự ra đi của Tổng thống Xy-ri An Át-xát là điều kiện tiên quyết cho hòa bình Xy-ri và cũng mới đây, ngày 30-3, Ngoại trưởng Mỹ Rếc Tin-lơ-sơn còn tuyên bố: “Về lâu dài, số phận của Tổng thống Ba-xa An Át-xát sẽ do nhân dân Xy-ri quyết định”.
Xuyên suốt quá trình tranh cử cũng như những ngày đầu trong cương vị đứng đầu nước Mỹ, Đ.Trăm không thể hiện là một Tổng thống “diều hâu” như mong muốn của các thành viên Đảng Bảo thủ mà tập trung điều hành kinh tế, đưa nước Mỹ trở lại vị thế đầu tàu kinh tế thế giới.
Tuy nhiên, nước Mỹ luôn là vậy, bất kể tổng thống nào cũng phải hành động vì lợi ích riêng cho đất nước luôn tự cho mình quyền hành động mà không cần biết tới quyền và lợi ích của các nước khác. Vì vậy, Đ.Trăm cũng không ngoại lệ. Hành động quân sự của tân Tổng thống Mỹ sẽ là mũi tên hướng tới nhiều đích, củng cố vị thế nước Mỹ trước những nguy cơ ảnh hưởng tới chính trị, quân sự và kinh tế.
Trong khi bán đảo Triều Tiên đang rối ren bởi bê bối chính trị tại Hàn Quốc cũng là lúc Triều Tiên gia tăng các hoạt động phóng thử tên lửa, nước Mỹ sẵn sàng thể hiện trách nhiệm, giương cao chiếc ô hạt nhân để bảo vệ đồng minh. Trong sự phản đối kịch liệt từ Trung Quốc và Triều Tiên, ông An Chơn Xu, ứng cử viên của đảng Nhân dân (trung tả) tham gia tranh cử tổng thống Hàn Quốc, tái khẳng định sẽ tôn trọng cam kết đối với kế hoạch bố trí hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ tại Hàn Quốc. Ông Đ.Trăm cho đồng minh và các đối thủ của nước Mỹ thấy, sẽ không nói suông.
Với nước Nga – đang nắm lợi thế trên chiến trường Xy-ri và I-ran - đồng minh của Xy-ri tại Trung Đông đang bị “soi” trong vấn đề thực thi những thỏa thuận hạt nhân, hành động quân sự của Mỹ cũng sẽ cho thấy khả năng phản ứng nhanh và răn đe quân sự của nước Mỹ luôn đáng gờm. Ngoài ra, vụ phóng hàng loạt tên lửa vào Xy-ri vừa qua cũng làm I-xra-en - đồng minh trụ cột của Mỹ tại Trung Đông thở phào nhẹ nhõm khi không có cảm giác bị bỏ rơi.
Thêm nữa, hành động bắn tên lửa vào Xy-ri đã làm hài lòng giới tài phiệt công nghiệp vũ khí Mỹ và kinh tế Mỹ được quyết định bởi các nhà sản xuất vũ khí, qua đó chi phối các nước từ các thương vụ cung cấp vũ khí, khí tài hiện đại.
Hệ lụy khó lường
Hành động quân sự của Mỹ đang vấp phải sự phản đối tại nhiều nước, trong đó có các đồng minh tại châu Âu, thậm chí ngay trong lòng nước Mỹ.
Lộ trình hòa bình cho Xy-ri đang được các bên liên quan sắp đặt. Các vòng đàm đàm phán mới sẽ được thiết lập nhằm cứu vãn tình thế và thực hiện sứ mệnh nhân đạo, Nga và Mỹ cũng đang dần chấp nhận nhau và có nhiều bước đi tiến tới hòa bình Xy-ri và ổn định khu vực bỗng chốc bị đe dọa nghiêm trọng, dẫn tới nguy cơ đối đầu của hai cường quốc quân sự trên chiến trường Xy-ri.
Mặc dù trước đó, Nga cũng đã từng phóng hàng loạt tên lửa hành trình từ biển Ca-xpi, vượt qua hàng nghìn km vào lãnh thổ Xy-ri, được sự chấp thuận của Tổng thống Xy-ri An Át-xát, tiêu diệt các mục tiêu quân sự của IS. Thế nhưng, với hoạt động quân sự đơn phương nhằm vào quân chính phủ Xy-ri vừa qua của Mỹ lại đi ngược kế hoạch hành động của Nga và Mỹ vừa đề ra, cùng chung mục đích tiêu diệt IS chứ không phải chính phủ của Tổng thống An Át-xát.
Vì vậy có thể xem, Tổng thống Đ.Trăm đã đi nước cờ nguy hiểm cho chính nước Mỹ, khi mà thời gian nắm quyền của Trăm chưa lâu và ông cũng chưa giải quyết ổn thỏa nội bộ nước Mỹ. Hơn bao giờ, người dân Mỹ cần vị tổng thống giải quyết phúc lợi xã hội, đưa việc làm từ ngoài lãnh thổ đến với người dân chứ không phải vung tiền thuế đổ vào những hố chiến tranh khổng lồ không đáy như những người tiền nhiệm.
Theo chính sách của tân Tổng thống Đ.Trăm, dựng tường ngăn nhập cư và hạn chế gắt gao người nhập cư cũng là ưu tiên hàng đầu nhằm bảo đảm an ninh và việc làm cho người dân. Trong khi đó, dòng người nhập cư trái phép khổng lồ từ Trung Đông, Bắc Phi đã tạo nhiều thảm kịch, tác động tiêu cực lâu dài tới xã hội châu Âu, trong đó có các vụ tấn công khủng bố, gần đây nhất là Thụy Điển – đất nước nổi tiếng bởi sự bình yên. Vì vậy, vụ bắn tên lửa hành trình vào quân chính phủ Xy-ri theo lệnh của Đ.Trăm càng khiến Xy-ri rơi vào bất ổn. Phiến quân IS sẽ lợi dụng khoảng trống quyền lực, trỗi dậy nếu Mỹ quyết tâm lật đổ Tổng thống hợp pháp An Át-xát. Như vậy, cuộc chiến chống khủng bố sẽ ngày càng rơi vào ngõ cụt, kéo theo nguy cơ đối đầu giữa các quốc gia trong khu vực, thổi bùng nội chiến Xy-ri và thảm họa nhân đạo lại tiếp tục diễn ra không hồi kết.
Với những diễn biễn đã và đang xảy ra tại Xy-ri cũng như một số quốc gia trong khu vực, chỉ có giải pháp chính trị với sự tham gia của Nga, Mỹ, các cường quốc thế giới và các nước chủ chốt trong khu vực mới có thể giải quyết cuộc xung đột, như Ngoại trưởng Đức vừa thừa nhận. Thậm chí, ngay đến Bỉ - nơi đại bản doanh NATO cũng đã quyết định ngừng không kích Xy-ri sau vụ việc vừa qua do lo ngại những diễn biến xấu xảy ra.
Bạo lực chỉ có thể đáp trả bằng bạo lực. Trung Đông nói chung cũng như Xy-ri nói riêng đang cần nền hòa bình trên cơ sở tôn trọng quyền tự quyết.
Quang Nam tổng hợp
