Thấy chị Hoa đi làm về qua cửa, chị Duyên gọi hàng xóm bằng giọng lo lắng:
- Cô Hoa ơi, cho chị hỏi nhờ việc này. Cháu Hương nhà chị đi làm, mà giờ công ty bảo nó không bảo đảm năng suất lao động, phải nộp tiền phạt vì hụt chỉ tiêu giao. Con bé xin nghỉ làm thì bị họ bắt bồi thường chi phí đào tạo lên tới gần 50 triệu đồng. Mà cháu mới làm nhân viên bán hàng ở cửa hàng bán xe máy được 2 tháng. Theo cô, giờ chị phải làm thế nào bây giờ?
Chị Hoa trấn an:
- Đầu đuôi mọi chuyện ra làm sao, chị bình tĩnh nói em nghe xem nào. Rồi đâu sẽ có đó, chị đừng lo quá.
- Thì trước khi tốt nghiệp đại học, cháu Hương có nộp hồ sơ vào doanh nghiệp ấy, được gọi đi làm ở một cửa hàng bán xe máy trên Hà Nội, ở vị trí nhân viên bán hàng. Ban đầu, khi con thông báo tìm được việc làm khi chưa tốt nghiệp, chị cũng mừng, nghĩ con mình đã trưởng thành, biết chủ động lo công việc nên chỉ nghe và biết vậy. Thế mà cuối tuần trước, con bé gọi điện thoại về khóc, bảo bị cửa hàng phạt phải bù tiền vì bán hàng không đủ doanh số được giao. Theo hợp đồng nó ký, mỗi tháng phải bán được ít nhất 10 chiếc xe máy, tiền lương hưởng theo phần trăm doanh số bán hàng, không hề có lương cứng, không được đóng bảo hiểm xã hội. Mà sinh viên mới ra trường như nó, lấy đâu ra mối quan hệ để có được nguồn khách
mà bán được nhiều xe máy như thế? Con bé phải làm thêm nơi khác để có tiền nộp phạt cho cửa hàng. Đến khi không kham nổi nữa, con bé xin nghỉ việc thì bị cửa hàng trưởng thông báo phải bồi thường đến 50 triệu đồng chi phí đào tạo. Nó hoảng quá nên gọi điện về nhà kể sự tình thì chị mới biết. Từ lúc đó đến giờ, chị rối hết cả ruột lên!
- Sao cái cửa hàng ấy lại làm ăn thiếu nghiêm túc thế, bắt nạt người trẻ mới ra trường, chưa có kinh nghiệm như vậy được! Em nghĩ, bây giờ, trước hết là chị lên đấy với cháu để con bé vững tinh thần vì có bố mẹ ở bên. Sau đó, hỏi cháu cho rõ sự tình xem hợp đồng nó ký với cửa hàng đấy như thế nào, các điều khoản ra sao rồi đến thẳng cửa hàng nói chuyện đầu đuôi. Em thấy, nếu cửa hàng không trả lương cứng cho cháu, áp doanh số và bắt phạt khi không đạt chỉ tiêu là không đúng quy định của pháp luật lao động.
Chị Duyên mừng rỡ:
- Cụ thể như thế nào, cô nói rõ giúp chị. Từ trước đến nay chị cũng không để ý mấy quy định như thế này.
Chị Hoa giải thích rành rọt:
- Em nhớ, Chính phủ có quy định rất rõ về mức lương tối thiểu vùng. Doanh nghiệp khi ký hợp đồng với người lao động phải trả lương thấp nhất bằng mức lương tối thiểu đó để họ bảo đảm cuộc sống. Nếu họ không hề trả cho cháu lương cứng, chỉ tính lương theo doanh số là sai. Cả việc mới vào làm 2 tháng đã áp mức phạt vì không đạt đủ chỉ tiêu doanh số bán hàng nữa; cũng như dọa phạt tiền đào tạo, phải làm rõ xem họ có thực sự đào tạo người lao động được gì. Tình trạng này xảy ra không hiếm, vì người lao động không nắm rõ quy định của pháp luật nên người sử dụng lao động lợi dụng vi phạm.
- Cảm ơn cô tư vấn giúp. Sau sự việc này, anh chị cũng rút kinh nghiệm, phải sâu sát hơn nữa để kịp thời hướng dẫn con, không để cháu bị lợi dụng và bị bắt nạt như vậy.
- Đúng thế chị ạ. Chúng ta cần tìm hiểu cũng như hướng dẫn con em mình chủ động nắm bắt quy định pháp luật về lao động để tự bảo vệ được quyền lợi chính đáng của mình khi đi làm.
