(HPĐT)- Trong tháng 2-2021, Sở Tài nguyên- Môi trường hoàn thiện thống kê số liệu lĩnh vực khí tượng thủy văn (KTTV) và biến đổi khí hậu (BĐKH), đồng thời khẩn trương hoàn thiện đề án xây dựng cơ sở dữ liệu KTTV. Đây là một trong những nhiệm vụ của kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu, giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của thành phố đang được Sở Tài nguyên- Môi trường tập trung thực hiện.
Trạm Khí tượng thủy văn.
Giải pháp cần thiết
Phó chi cục trưởng Chi cục Biển và hải đảo (Sở Tài nguyên-Môi trường) Phạm Văn Lăng cho biết, theo nhóm nghiên cứu tăng trưởng xanh (OECD), Hải Phòng đứng thứ 13 trong số 20 thành phố cảng có tỷ lệ tăng cao nhất về tài sản bị thiệt hại đến năm 2070. Xác định được các thách thức và cơ hội của BĐKH đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, UBND thành phố xây dựng kế hoạch ứng phó đưa ra các giải pháp ưu tiên nhằm giảm thiểu tính dễ bị tổn thương, giảm thiểu rủi ro trước những tác động của BĐKH và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Để tạo cơ sở việc hoạch định chính sách, giải pháp ứng phó hiệu quả cao với BĐKH việc xây dựng cơ sở dữ liệu được ưu tiên thực hiện trước. Theo kế hoạch, trong năm 2021, Sở Tài nguyên-Môi trường hoàn thành đề án đánh giá đặc điểm khí hậu thành phố, xây dựng cơ sở dữ liệu KTTV và giám sát BĐKH với tổng kinh phí thực hiện khoảng 5 tỷ đồng.
Theo tiến sĩ Đỗ Đình Chiến, Giám đốc Trung tâm Tư vấn dịch vụ KTTV và BĐKH, đơn vị tư vấn thực hiện hiện đề án đánh giá khí hậu của thành phố, dù không thể ngăn được BĐKH diễn ra nhưng có thể làm chậm tiến độ này. Cùng với đó có giải pháp thích ứng với điều kiện, sự thay đổi môi trường, thời tiết. Việc kết nối tốt hơn giữa quan sát BĐKH với các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể giúp công tác quản lý rủi ro thiên tai đạt hiệu quả cao hơn. Sự kết hợp giữa các số liệu quan trắc quá khứ cùng mô hình dự báo khí tượng sẽ là cần thiết để đưa ra các dự báo có tính chính xác cao và kịp thời, nhằm hạn chế tối đa rủi ro thiên tai có thể gây ra cho con người và thiên nhiên. Đề án đánh giá đặc điểm khí hậu thành phố xem xét, đánh giá các diễn biến khí hậu trong thời gian qua, bao gồm nhiệt độ, lượng mưa theo năm, mùa và ngày; số giờ nắng, độ ẩm, nhiệt độ tối cao, nhiệt độ tối thấp; các hiện tượng thời tiết cực đoan (nắng nóng, rét đậm, rét hại, hạn hán, bão và áp thấp nhiệt đới; những diễn biến đặc trưng và các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Đặc biệt, đề án đánh giá tác động của khí hậu và BĐKH đối với tài nguyên thiên nhiên, môi trường, hệ sinh thái và sự phát triển kinh tế-xã hội; thực trạng các giải pháp ứng phó của thành phố. Dựa trên các thông tin, dữ liệu về khí tượng, thủy văn, thời tiết cực đoan, các chuyên gia đề xuất các giải pháp về quản lý, kỹ thuật nâng cao hiệu quả các hành động thích ứng. Định kỳ thực hiện đánh giá khí hậu thành phố Hải Phòng và cập nhật kịch bản BĐKH và nước biển dâng cho thành phố theo kịch bản BĐKH và nước biển dâng cho Việt Nam (định kỳ 10 năm/lần đánh giá khí hậu và 5 năm/lần cập nhật kịch bản BĐKH).
Kết hợp với hiện đại hóa hệ thống quan trắc
Để khai thác, sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu đạt hiệu quả cao, Sở Tài nguyên- Môi trường tăng cường cung cấp thông tin KTTV và BĐKH đến các cơ quan, đơn vị trong các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục, y tế, an ninh, quốc phòng. Sở phối hợp Đài Khí tượng thủy văn khu vực Đông Bắc tổ chức nhiều lớp tập huấn, tuyên truyền, phổ biến kiến thức về KTTV và BĐKH, phòng tránh và giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho các cấp, các ngành, địa phương và doanh nghiệp; hướng dẫn tiếp cận thông tin khí hậu và dự báo khí hậu cho người dân nhằm thích ứng hiệu quả với BĐKH. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền và cộng đồng về thích ứng với BĐKH.
Đồng thời, để phục vụ việc cập nhật cơ sở dữ liệu, việc đầu tư hoàn thiện hệ thống quan trắc KTTV được tăng cường theo hướng khuyến khích, huy động các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đầu tư tài chính cho ứng phó với BĐKH. Sở Tài nguyên-Môi trường vừa hoàn thiện danh mục những công trình, chủ công trình phải tổ chức quan trắc KTTV báo cáo với UBND thành phố; đồng thời, lập dự án xây dựng thêm 1 trạm KTTV tại huyện Cát Hải với kinh phí 15 tỷ đồng cung cấp thông tin, dữ liệu về KTTV phục vụ dự báo, cảnh báo sớm các điều kiện khí hậu cực đoan và dự báo xâm nhập mặn do mực nước biển dâng. Ngoài ra, trên địa bàn thành phố có 3 trạm khí tượng và 9 trạm thuỷ văn, 3 trạm hải văn và 1 trạm ra đa thuộc Đài Khí tượng thủy văn khu vực Đông Bắc.
Với hệ thống quan trắc này, số liệu hiện trạng KTTV và hải văn cập nhật từng phút, từng giờ. Các số liệu này thường xuyên được truyền về Trung tâm và tạo thành một cơ sở dữ liệu tập trung. Có thể nói sự tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu kết hợp hiện đại hóa hệ thống quan trắc khí tượng giúp thành phố chủ động thiết lập kế hoạch hành động ứng phó hiệu quả với BĐKH, giảm nhẹ tổn hại, bảo đảm sự phát triển bền vững./.
Nguyên Mai - Ảnh: minh tú
