(HPĐT)- Hệ thống đèn chiếu sáng đô thị, tín hiệu giao thông không chỉ bảo đảm an ninh, an toàn giao thông, còn góp phần làm đẹp cảnh quan, phát triển đô thị văn minh, hiện đại. Tuy nhiên, công tác quản lý, vận hành hệ thống trên địa bàn thành phố hiện còn khá nhiều khó khăn khi mạng lưới ngày càng mở rộng, đòi hỏi phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thông minh để nâng cao hiệu quả, hướng tới phát triển xanh, bền vững.
Nhiều khó khăn, bất cập
Hướng tới mục tiêu phát triển đô thị Hải Phòng hiện đại, văn minh, những năm gần đây, cùng với phát triển hạ tầng, hệ thống chiếu sáng công cộng, chiếu sáng mỹ thuật được thành phố quan tâm đầu tư phục vụ người dân và tạo điểm nhấn riêng đô thị về đêm. Không chỉ khu vực trung tâm thành phố, mạng lưới đèn chiếu sáng công cộng mở rộng khu vực ngoại thành, các xã nông thôn mới góp phần thay đổi diện mạo làng quê. Ông Nguyễn Văn Tuyến, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Điện chiếu sáng Hải Phòng cho biết, hiện đơn vị đang quản lý và vận hành tổng số 60.417 đèn chiếu sáng và hệ thống tín hiệu giao thông tại 139 nút giao thông, hệ thống đèn chiếu sáng trang trí mỹ thuật tại các cầu, toà nhà là công trình kiến trúc tiêu biểu của thành phố. Ngoài ra, đơn vị cũng đang quản lý và vận hành 553 tủ điện chiếu sáng, 33 trạm biến áp khu vực Tây Hải Phòng.
Ông Nguyễn Văn Tuyến cho biết thêm, địa bàn rộng và số lượng điểm chiếu sáng quản lý ngày càng lớn khiến công tác quản lý, vận hành chiếu sáng hiện gặp nhiều khó khăn, khó bảo đảm hiệu quả cao, tốn kém chi phí, nhân lực nếu vẫn áp dụng quản lý, vận hành theo phương thức thủ công. Ví dụ như tại một số tuyến đường, để bật - tắt hệ thống điện chiếu sáng trong ngày, công nhân phải đi lại 2 lần/ngày. Do phải di chuyển nên thời gian bật - tắt ở nhiều tuyến đường xa trung tâm không thể thực hiện trong cùng một thời điểm. Bất cập nhất, khi xảy ra sự cố điện chiếu sáng khó xử lý nhanh, kịp thời do độ trễ từ thời điểm đội tuần tra, giám sát, duy tu báo về công ty chờ điều phối khắc phục.
Thực tế hiện nay, hệ thống đèn chiếu sáng công cộng trên địa bàn thành phố được quan tâm đầu tư, mở rộng phạm vi phục vụ nhưng thiếu đồng bộ về chủng loại thiết bị, công nghệ chiếu sáng cũng như công cụ hỗ trợ vận hành, từ đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng công tác quản lý, vận hành, nhất là trong công tác sửa chữa, thay thế. Việc cải tiến kỹ thuật, đưa các ứng dụng số, công nghệ thông minh áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, tiết kiệm chi phí, nhân lực đã thực hiện nhưng còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu…
Cần cơ chế khuyến khích đầu tư
Trước thực tế trên, với mục tiêu xây dựng hệ thống chiếu sáng đô thị thông minh, bảo đảm các yêu cầu chất lượng ánh sáng, an toàn giao thông, an ninh trật tự, tiết kiệm điện năng…, một số đơn vị đảm nhận dịch vụ công ích lĩnh vực chiếu sáng công cộng, tín hiệu giao thông triển khai nghiên cứu xây dựng hệ thống chiếu sáng thông minh, đưa vào các phần mềm quản lý, ứng dụng số để cải thiện, nâng cao chất lượng hoạt động quản lý, vận hành.
Điển hình như tại Công ty cổ phần Điện chiếu sáng Hải Phòng, từ đầu năm 2024 đến nay, Công ty xây dựng Trung tâm điều khiển và giám sát hệ thống điện công cộng khu vực địa bàn quản lý. Theo đồng chí Phạm Việt Anh, cán bộ kỹ thuật công ty, hoạt động của Trung tâm khắc phục cơ bản những bất cập, khó khăn trong quản lý, vận hành hệ thống điện chiếu sáng công cộng, đèn tín hiệu giao thông trên phạm vi rộng. Từ Trung tâm điều khiển và giám sát hệ thống điện công cộng, cán bộ kỹ thuật có thể thao tác trên phần mềm “smart light” thực hiện đóng, tắt điện tự động từ xa đối với 237 tủ điện tại các tuyến đường, tuyến phố trung tâm. Khi phát hiện sự cố, Trung tâm tự động ngắt nguồn chiếu sáng tại tủ điều khiển trong vài phút. Hệ thống quản lý chính xác lượng điện năng thụ, tuổi thọ của từng thiết bị… hỗ trợ công ty trong quản lý tài sản, xây dựng kế hoạch và dự toán chi phí đầu tư, bảo đảm thay thế, sửa chữa kịp thời các thiết bị cũ, hỏng, hạn chế ảnh hưởng việc phục vụ người dân.
Hiệu quả từ đẩy mạnh đưa các ứng dụng số, công nghệ thông minh để nâng cao chất lượng quản lý, vận hành hệ thống điện chiếu sáng công cộng có thể thấy rõ. Song, vướng mắc trong mở rộng các ứng dụng, công nghệ thông minh đối với các doanh nghiệp đảm nhận lĩnh vực này hiện nay là kinh phí đầu tư lớn, trong khi lợi nhuận từ lĩnh vực công ích các doanh nghiệp thu được rất hạn hẹp. Cũng từ vướng mắc này mà hiện việc ứng dụng công nghệ thông minh chưa được đồng bộ, thống nhất giữa 4 doanh nghiệp công ích đang đảm nhận dịch vụ này trên địa bàn thành phố. Do đó, để hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển đô thị Hải Phòng văn minh, hiện đại, thành phố cần sớm quan tâm quy hoạch đồng bộ hệ thống chiếu sáng đô thị. Đồng thời, có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư mở rộng các ứng dụng số, công nghệ thông minh trong quản lý, vận hành hệ thống điện chiếu sáng công cộng, đèn tín hiệu giao thông nhằm phục vụ người dân tốt hơn và tạo điểm nhấn đô thị thành phố.
NGỌC LAN
