(HPĐT)- Từ cuối năm 2024 đến những tháng đầu năm 2025, thời tiết ít mưa, xâm nhập mặn tiếp tục diễn biến phức tạp. Cùng với đó, gia tăng ô nhiễm nguồn nước thô khiến công tác sản xuất nước sạch trên địa bàn thành phố gặp nhiều khó khăn. Trước thực tế đó, các đơn vị sản xuất nước sạch đang tập trung các giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng nước phục vụ người dân.
Suy giảm nguồn nước thô
Là đơn vị chủ lực trong sản xuất nước sạch của thành phố, năm 2025, bám sát chủ đề năm của thành phố: “Mở rộng không gian kinh tế, đô thị; hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù; tăng cường chuyển đổi xanh, chuyển đổi số”, nhất là nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân, doanh nghiệp, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng đặt mục tiêu nước sạch sản xuất đạt 95,6 triệu m3, tăng 1,9 triệu m3 so với kết quả thực hiện năm 2024; bảo đảm nguồn cấp nước ổn định, chất lượng phục vụ 1,5 triệu dân thành phố và phát triển thêm 17.454 đấu nối trong năm nay. Chủ tịch HĐQT công ty Trần Việt Cường cho biết, để đạt được mục tiêu trên cần nỗ lực rất lớn trong bối cảnh thách thức đặt ra ngày càng nhiều. Một trong thách thức đó là nguồn nước thô phục vụ sản xuất nước sạch đang suy giảm nghiêm trọng cả về trữ lượng và chất lượng.
Hiện, các nguồn cung cấp nước thô chính cho sản xuất nước sinh hoạt trên địa bàn thành phố (bao gồm hệ thống sông Rế, Đa Độ, sông Giá) đang có chiều hướng gia tăng ô nhiễm hữu cơ và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp. Năm 2024, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng thực hiện kiểm tra, giám sát gần 3.200 mẫu nước thô, nước sau xử lý và mạng lưới. Trong số 1.065 mẫu nước thô được xét nghiệm, có đến 795 mẫu nước thô không đạt quy chuẩn, chiếm 74,6%. Còn theo kết quả quan trắc gần đây của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải, các chỉ số như ôxy hòa tan, chất rắn lơ lửng… tại các sông trên ở các thời điểm khác nhau đều vượt quy chuẩn Việt Nam.
Cùng với đó, biến đổi khí hậu phức tạp, nước biển dâng làm xâm nhập mặn ngày càng tiến sâu. Như cùng thời điểm này năm 2024, hiện tượng xâm nhập mặn bất thường xảy ra, tiến sâu vào nguồn sông Rế 25 km trên tổng chiều dài 35 km, đe dọa trực tiếp tới nguồn sản xuất nước sạch phục vụ khu vực nội thành. Năm nay, tại thời điểm này, tình trạng xâm nhập mặn đang diễn biến phức tạp. Các đơn vị sản xuất nước sạch và quản lý thủy lợi phối hợp theo dõi, kiểm soát chặt chẽ nguồn xâm nhập mặn. Tại một số vị trí cống, độ mặn đo được vượt ngưỡng cho phép từ 10-20 lần. Thời gian xâm nhập mặn cũng đang có chiều hướng kéo dài hơn. Từ đó, dẫn đến thiếu hụt thời gian lấy nước bổ cập từ sông cái vào hệ thống nước thủy lợi, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác sản xuất nước sạch bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng theo Quy chuẩn của Bộ Y tế. Được biết, hiện chưa có công nghệ nào được ứng dụng tại các nhà máy sản xuất nước sạch trên địa bàn thành phố có thể xử lý được độ mặn. Trong điều kiện bắt buộc, có thể sử dụng lọc RO nhưng chi phí rất tốn kém, đồng nghĩa giá bán nước sạch cao, không phù hợp thực tế.
Tăng cường ứng dụng công nghệ tiên tiến
Theo Công ty CP Cấp nước Hải Phòng, trước thực tế suy giảm chất lượng và trữ lượng nguồn nước thô, năm 2025, công ty tiếp tục nghiên cứu và phối hợp đưa vào các ứng dụng, giải pháp công nghệ mới để chủ động thích ứng với biến động nước nguồn diễn biến ngày càng phức tạp. Công ty lắp đặt thêm các sensor quan trắc tự động mức nước, đo độ dẫn điện tại các điểm lấy nước thô; hoàn thiện hệ thống kiểm soát chất lượng nước online, bể cá chỉ thị sinh học, hệ thống phao chắn dầu, camera quan sát tại tất cả điểm thu nước của 10 nhà máy. Quy trình kiểm soát chất lượng nước cũng được điều chỉnh. Theo đó, cán bộ kỹ thuật và nhân viên vận hành các nhà máy nước chịu trách nhiệm theo dõi kiểm soát chất lượng nước theo từng công đoạn, hạng mục; chủ động định lượng hóa chất khi có biến đổi chất lượng nước thô bảo đảm ứng phó nhanh chóng, kịp thời các tình huống xảy ra.
Bên cạnh đó, công ty cùng với Trường đại học Xây dựng Hà Nội và Trường đại học Osaka Nhật Bản tiếp tục triển khai Dự án hỗ trợ kỹ thuật Satreps: “Phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm” nhằm phát triển công nghệ xử lý nước tiên tiến, thích ứng với các chất ô nhiễm với chi phí thấp do JICA và Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JST) tài trợ. Đồng thời, phối hợp với Cục Cấp thoát nước Kitakyushu (Nhật Bản) nâng cao hiệu quả công nghệ bể lọc tiếp xúc sinh học UBCF tại Nhà máy nước An Dương và Vĩnh Bảo. Với ứng dụng công nghệ lọc này, các hợp chất hữu cơ, amonia, nitrite, mangan đều giảm sâu dưới ngưỡng cho phép, tiết giảm hoá chất xử lý; bảo đảm cấp nước an toàn tới 1,5 triệu người dân thành phố.
Để ứng phó với suy giảm nguồn nước thô, Chủ tịch Công ty cổ phần Kinh doanh nước sạch số 2 Hải Phòng Cao Văn Qúy cho biết, công ty tiếp tục cải tiến dây chuyền công nghệ sản xuất nhằm cung cấp nước sạch 24/24 giờ với chất lượng nước theo QCVN 01-1:2018/NYT của Bộ Y tế và QCĐP 02:2023/TPHP của thành phố Hải Phòng phục vụ khách hàng. Hiện, nước do công ty sản xuất đáp ứng yêu cầu với chất lượng an toàn, ổn định phục vụ người dân và các khu công nghiệp tại quận An Dương.
NGỌC LAN
