(HPĐT)- Theo kết quả điều tra Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2020 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID), Hải Phòng xếp thứ 7/63 tỉnh, thành phố. Bên cạnh một số điểm thành phần tăng nhẹ, thì chỉ số đào tạo lao động chiếm trọng số lớn trong Chỉ số PCI (chiếm 20%) của Hải Phòng lại giảm điểm. Do đó, để giữ vững vị trí trong tốp đầu, đòi hỏi thành phố quan tâm nhiều hơn tới công tác đào tạo, nâng cao chất lượng lao động.
Trường cao đẳng Bách nghệ phối hợp các doanh nghiệp tham gia đào tạo kỹ năng vận hành máy cho học viên.
Giảm điểm, tụt hạng
Chỉ số đào tạo lao động nhằm đo lường nỗ lực của mỗi địa phương trong việc thúc đẩy đào tạo nghề, phát triển kỹ năng, giải quyết việc làm cho người lao động và hỗ trợ doanh nghiệp chủ động nhân lực, phát triển các ngành công nghiệp tại địa phương. Năm 2020, chỉ số đào tạo lao động của thành phố giảm 0,13 điểm, giảm 1 bậc so với năm 2019, khiến Hải Phòng tuột khỏi vị trí quán quân về chỉ số trên.
Trong 11 chỉ số thành phần của chỉ số đào tạo lao động, đáng chú ý là tỷ lệ lao động qua đào tạo, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp... bị giảm điểm. Phó giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Trần Văn Huy phân tích, trong giai đoạn 2016-2020, trên địa bàn thành phố có hơn 253.900 học viên tham gia các chương trình đào tạo, giáo dục nghề nghiệp. Bên cạnh những kết quả đạt được như: kỹ năng nghề của học viên, sinh viên được nâng lên; tỷ lệ học viên có việc làm sau tốt nghiệp đạt cao (năm 2020 là 85%)... cơ cấu trình độ và nghề đào tạo chưa hợp lý, chưa đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố. Các chương trình đào tạo còn thiếu các kỹ năng chuyên sâu, thiếu đánh giá thực tiễn trong chương trình, kế hoạch đào tạo dẫn đến nơi thừa, nơi thiếu, gây lãng phí nguồn nhân lực.
Thực tế hiện nay, nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài dù có chế độ đãi ngộ cao cũng không dễ tuyển dụng lao động tay nghề tốt như: Công ty TNHH Jasan Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng), Công ty TNHH Yazaki Việt Nam Hải Phòng, Công ty TNHH chế tạo máy Eba (Khu công nghiệp Nomura)... Một số ít doanh nghiệp chọn giải pháp tuyển lao động phổ thông, sau đó trích kinh phí kinh doanh để tự tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo ngoại ngữ, ứng dụng phần mềm điện tử cho người lao động. Song, hoạt động tự đào tạo lao động của doanh nghiệp mất nhiều thời gian, hiệu quả chưa như mong muốn, thể hiện ở việc giảm một số điểm thành phần trong chỉ số đào tạo lao động năm 2020 so với năm 2019 gồm: lao động tại tỉnh đáp ứng được nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp (giảm 1%, giảm 24 bậc), tỷ lệ lao động qua đào đạo/ số lao động chưa đào tạo (giảm 5%, giảm 2 bậc)...
Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hải Phòng) trong 7 tháng của năm 2021, nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố hơn 28.500 người, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, tỷ lệ ứng viên đạt sơ tuyển mới đạt hơn 7%.
Tích cực hỗ trợ doanh nghiệp
Để cải thiện Chỉ số về đào tạo lao động, tại Kế hoạch số 182/KH-UBND ngày 2-8-2021 của UBND thành phố về nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) năm 2021-2022 của thành phố Hải Phòng, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân yêu cầu các sở, ngành liên quan tập trung cải thiện mạnh 3 chỉ số bị giảm điểm, riêng Chỉ số đào tạo lao động của thành phố phấn đấu đạt từ 8,3 điểm trở lên, xếp ở vị trí thứ 1. Trong đó, chú trọng thực hiện cải cách hành thủ tục hành chính trong kết nối, cung- cầu lao động, giáo dục nghề nghiệp theo hướng hiện đại, phù hợp thị trường lao động, góp phần hiệu quả nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Hải Phòng, tạo sức hút với nhà đầu tư, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.
Trước nhiệm vụ cấp bách này, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Vũ Văn Trà cho biết: “Ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố tiếp tục đón đầu xu hướng đào tạo một số ngành, nghề mới như: logistics, quản trị viên, kỹ sư phần mềm... và chỉ đạo các Phòng Giáo dục và Đào tạo tại các quận, huyện tăng cường thực hiện cơ chế phối hợp 3 bên: Nhà nước - nhà trường- doanh nghiệp cùng tham gia chương trình đào tạo 9+ để rút ngắn thời gian học tập cho học viên. Việc khuyến khích nhà trường phân luồng học sinh sau bậc THCS, động viên học sinh tham gia chương trình đào tạo 9+ không chỉ giúp học viên rút ngắn thời gian học tập, sớm có kỹ năng nghề nghiệp, sẵn sàng tham gia thị trường lao động ngay khi đủ tuổi, đáp ứng sớm nhất nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, góp phần đưa tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá Giáo dục phổ thông của thành phố có chất lượng tốt đạt hơn 70%, tăng khoảng 20% so với giai đoạn trước”.
Ở góc độ địa phương, Phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng Nguyễn Ngọc Huy thông tin, UBND huyện tích cực chỉ đạo Phòng Lao độngThương binh và Xã hội huyện rà soát, hoàn thiện dữ liệu lao động địa phương để tăng cường quản lý lao động theo hình thức số hóa, thay đổi công tác tổ chức lớp dạy nghề, liên kết đào tạo nghề cho lực lượng lao động nông thôn, kịp thời bổ sung lực lượng lao động, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp.
Qua phân tích các chỉ số thành phần của chỉ số đào tạo lao động năm 2020 cho thấy, 5/10 chỉ số thuộc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội chủ trì giảm điểm so với năm 2019, do đó, theo Giám đốc Sở Lao độngThương binh và Xã hội thành phố Đỗ Văn Bình, cùng với việc rà soát, tinh gọn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đơn vị xem xét việc nâng cấp, mở rộng hệ thống dữ liệu về cung- cầu lao động trên phần mềm điện tử, tăng cường các phiên giao dịch việc làm lưu động, trực tuyến của Trung tâm Dịch vụ việc làm và đẩy mạnh việc công bố công khai những điều chỉnh, bổ sung, bãi bỏ các thủ tục hành chính cấp độ 3, cấp độ 4 liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm trên các phương tiện thông tin đại chúng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đem đến sự hài lòng đối với doanh nghiệp về chất lượng hoạt động cung-cầu lao động, giới thiệu việc làm./.
Bài và ảnh: MAI LÊ
