Kỳ 1: Gỡ khó trong tạo nguồn

Sinh viên Trường đại học Hải Phòng trong giờ học Ngoại ngữ. (Ảnh: Đỗ Hiền)
(HPĐT)- Toàn thành phố hiện hằng năm có gần 30.000 SV học tập tại các trường đại học trên địa bàn. Đây là nguồn quần chúng hùng hậu để phát triển đảng viên mới. Tuy nhiên, mỗi năm mới có khoảng hơn 400 SV được kết nạp vào Đảng. Con số trên cho thấy công tác phát triển Đảng trong SV còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng hiện có, dù nhiều bạn trẻ tha thiết, mong muốn trở thành đảng viên . Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc một số tiêu chí đặc thù với diện đối tượng này còn khá cao. Vì vậy, Đảng ủy các trường xem xét, linh hoạt điều chỉnh phù hợp để vừa bảo đảm chất lượng kết nạp đảng viên, vừa khuyến khích, động viên SV nỗ lực phấn đấu, rèn luyện.
Băn khoăn “độ khó” tiêu chí
Được đứng trong hàng ngũ của Đảng khi còn ngồi trên ghế giảng đường là ước mơ của nhiều SV, trong đó có Lê Văn Long, SV năm thứ 3, Khoa Công nghệ thông tin (Trường đại học Hải Phòng). Với thành tích học tập tốt, ngay từ năm học đầu, Long ý thức, nỗ lực phấn đấu rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, tích cực tham gia các hoạt động phong trào Đoàn của nhà trường, của lớp, địa phương và duy trì học lực ở mức khá, giỏi. Long chia sẻ: “Em rất vinh dự, tự hào khi được kết nạp Đảng đúng dịp kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 3-2-2020. Đây là kết quả của cả quá trình phấn đấu nỗ lực vừa học tập, vừa duy trì hoạt động phong trào”.
Tại Trường đại học Hải Phòng, số lượng SV vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng như Long chưa nhiều. Hiện, trường có gần 7.000 SV hệ chính quy, học tập trung, nhưng 3 năm gần đây, trung bình mỗi năm Đảng bộ nhà trường kết nạp được 80-90 đảng viên SV. Tương tự, tại Trường đại học Hàng hải (ĐHHH) Việt Nam, trong số gần 14.000 SV đang theo học, bình quân mỗi năm có khoảng 100 SV được kết nạp Đảng, chiếm chưa tới 1%. Trường đại học Y Dược Hải Phòng có gần 9.000 SV, bình quân hằng năm Đảng bộ nhà trường kết nạp hơn 70 đảng viên là SV.
Lý giải kết quả công tác phát triển Đảng trong SV còn khiêm tốn so với tiềm năng, đồng chí Nguyễn Văn Kính, Bí thư Đảng ủy Trường đại học Hải Phòng cho biết: “Nguồn quần chúng là SV khá dồi dào, nhưng để bồi dưỡng, đi đến kết nạp được cũng gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh những SV có nhận thức đúng đắn về Đảng để kiên trì phấn đấu, còn một bộ phận SV coi vào Đảng là việc quá sức với bản thân, quá trình phấn đấu không liên tục, thiếu quyết tâm vượt qua trở ngại, khó khăn. Một số SV khi trở thành đối tượng cảm tình Đảng đã sớm vội tự bằng lòng, không tiếp tục rèn luyện, phấn đấu. Bên cạnh đó, thời gian, quy trình xét duyệt hồ sơ kết nạp đảng cho SV cũng gặp một số vướng mắc. Trong năm học đầu, thường các em chưa có định hướng, mục tiêu phấn đấu rõ ràng. Từ năm thứ 2 trở đi, khi đã xác định được mục tiêu phấn đấu, nhiều trường hợp SV đang làm hồ sơ xét kết nạp Đảng nhưng lại tốt nghiệp ra trường. Nhà trường phải giới thiệu các em về địa phương, đơn vị công tác để theo dõi, bồi dưỡng tiếp”.
Theo đồng chí Nguyễn Vương Thịnh, Chánh Văn phòng Đảng ủy Trường ĐHHH Việt Nam, một trong những nguyên nhân khiến kết quả phát triển Đảng trong SV còn hạn chế là do tiêu chí kết nạp Đảng đối với đối tượng này khá cao. Tại Trường ĐHHH Việt Nam, ngoài các tiêu chuẩn để được kết nạp Đảng theo quy định của Điều lệ Đảng, SV được xét kết nạp Đảng phải đạt điểm trung bình chung học tập của 2 kỳ liên tiếp là bằng hoặc lớn hơn 3.2; không có học phần nào từ trung bình yếu trở xuống; có ít nhất 1 giấy khen từ cấp khoa/viện trở lên. Đối với SV có thành tích hoạt động phong trào tốt thì điểm trung bình chung học tập của 2 kỳ liên tiếp phải bằng hoặc hơn 2.5, không có học phần nào bị điểm kém; có ít nhất 1 giấy khen cấp trường trở lên.
Tại Trường đại học Y Dược Hải Phòng, để được kết nạp vào Đảng, SV phải có điểm trung bình học tập các năm từ 7,0 điểm trở lên và không có điểm dưới 5 trong 2 học kỳ gần nhất. Đối với SV là cán bộ lớp, trưởng nhóm các câu lạc bộ, Hội sinh viên… phải có điểm trung bình học tập các năm từ 6,75 điểm trở lên, không có điểm dưới 5 trong hai học kỳ gần nhất. Ngoài việc học khá, giỏi, các SV phải tích cực tham gia hoạt động Đoàn và các hoạt động của trường, lớp.

Sinh viên Trường đại học Hàng hải thiết kế tuyến hình tàu. (Ảnh: Diệu Hương)
Đánh giá sát thực tế để điều chỉnh phù hợp
Thực tế cho thấy, các tiêu chí “cứng” về kết quả học tập chính là “điểm nghẽn” lớn trong việc phấn đấu vào Đảng của nhiều SV. Bạn Vũ Thị Diễm Quỳnh, SV Khoa Công nghệ thông tin (Trường ĐHHH Việt Nam) nhận xét: “Tiêu chí xét kết nạp Đảng đối với SV tuy “dễ mà khó”, SV cần có thời gian nhất định để phấn đấu, không thể “giải quyết” trong 1-2 học kỳ. Nhất là đối với sinh viên năm thứ nhất, thứ hai, nếu chưa xây dựng được phương pháp học tập phù hợp ở bậc đại học, sẽ khó để đạt kết quả tốt. Để có nhận thức chính trị, tư tưởng đúng đắn, từ đó có ý chí phấn đấu, mục tiêu rõ ràng cũng mất khá nhiều thời gian, không phải ai cũng sớm xác định được”.
Lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của SV, Đảng bộ các nhà trường có giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong công tác phát triển đảng viên trong SV. PGS.TS Nguyễn Khắc Khiêm, Bí thư Đảng ủy Trường ĐHHH Việt Nam cho biết: Ngày 28-5-2019, Đảng ủy nhà trường điều chỉnh và ban hành tiêu chuẩn xét kết nạp Đảng đối với SV. Theo đó, đối với SV có thành tích học tập tốt, điểm trung bình chung học tập của 2 kỳ liên tiếp bằng hoặc lớn hơn 3.2, có giấy khen từ cấp khoa trở lên. Đối với SV có thành tích hoạt động phong trào tốt, điểm trung bình chung học tập của 2 kỳ liên tiếp bằng hoặc lớn hơn 2.5, có giấy khen cấp trường trở lên. Với sự điều chỉnh này, vừa bảo đảm chất lượng đảng viên, vừa để các em thêm “rộng đường” nỗ lực phấn đấu, từ đó tăng số lượng SV được kết nạp Đảng.
Tại Trường đại học Y Dược Hải Phòng, Trường đại học Hải Phòng, tiêu chí cũng được Đảng uỷ các nhà trường linh hoạt thay đổi, “mềm” hơn để SV có thêm cơ hội phấn đấu vào Đảng. Theo đó, điều chỉnh tiêu chí điểm trung bình chung học tập để xét kết nạp Đảng đối với một số trường hợp nhất định.
Được biết, hiện không chỉ Hải Phòng mà trên cả nước chưa có chuẩn chung, hệ thống tiêu chí cứng trong việc xét kết nạp Đảng đối với sinh viên. Trao đổi về vấn đề này, Bí thư Đảng uỷ Trường đại học Hải Phòng Nguyễn Văn Kính nêu quan điểm: Rất khó để có chuẩn chung bởi đặc điểm, tính chất đào tạo chuyên ngành của mỗi trường khác nhau, yêu cầu, đòi hỏi về trình độ, nhận thức … đối với SV cũng khác nhau. Vì vậy, mỗi trường phải dựa vào nhiều yếu tố, đặc điểm của quá trình đào tạo và SV của mình để xây dựng khung tiêu chuẩn phù hợp, “vừa sức” với SV. Nếu áp dụng cứng nhắc theo chuẩn chung nào đó, sẽ không phát huy hết khả năng, ý chí phấn đấu của SV, mà còn kìm hãm sự phát triển của các em. Đó cũng là ý kiến của đại diện tổ chức Đảng các trường đại học trên địa bàn thành phố. Từ thực tế này, các trường có thể còn tiếp tục đánh giá, xem xét để điều chỉnh, bổ sung tiêu chí để phù hợp với SV mình.
(Kỳ 2: Đa dạng phương thức phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú)