Nâng cao hiệu quả công tác phát triển Đảng trong sinh viên các trường đại học: Đổi mới cách làm, mô hình hoạt động (Kỳ 3)

Các chi bộ thường xuyên tổ chức các buổi tọa đàm, giao lưu để các đảng viên sinh viên phát huy vai trò đối với quần chúng là sinh viên.

Trong ảnh: Tọa đàm, giao lưu về nâng cao chất lượng sinh viên 5 tốt. (Ảnh: Lê Hiệp)

(HPĐT)- Tổ chức mô hình hoạt động của chi bộ thế nào để đảng viên là SV sinh hoạt, phát huy tốt nhất vai trò lực lượng này cũng là một trăn trở của tổ chức Đảng trong trường đại học. Thực tế cho thấy, có trường phải liên tục thay đổi mô hình tổ chức chi bộ SV (CBSV) để thuận lợi việc học, tham gia các phong trào Đoàn, hội của các em. Mỗi mô hình đều có ưu điểm, hạn chế nhất định. Mong muốn của Đảng ủy các trường đại học trên địa bàn thành phố là tìm được mô hình sinh hoạt chi bộ phù hợp nhất với SV, thực sự lấy SV làm trung tâm, mang hơi thở của sức trẻ, phát huy cao vai trò, năng lực đảng viên trẻ, tăng sức hấp dẫn của tổ chức Đảng đối với SV để họ thêm động lực phấn đấu gia nhập.

Rõ ưu điểm, hạn chế từ thực tiễn

Hiện nay, tại các trường đại học trên địa bàn thành phố có 2 mô hình CBSV chính gồm: CBSV có sự tham gia sinh hoạt của đảng viên là cán bộ, giảng viên và CBSV độc lập. Cụ thể, Trường đại học Y Dược Hải Phòng duy trì mô hình CBSV độc lập; Trường ĐHHH Việt Nam và Trường đại học Hải Phòng duy trì mô hình CBSV có sự tham gia của đảng viên là cán bộ, giảng viên tại các khoa, viện. Tuy nhiên, qua thực tế hoạt động, mỗi mô hình đều đang bộc lộ những bất cập, hạn chế nhất định.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Kính, Bí thư Đảng ủy Trường đại học Hải Phòng, trước đây, Đảng bộ nhà trường để CBSV hoạt động độc lập, phân công đảng viên là cán bộ, giảng viên theo dõi, hướng dẫn. Tuy nhiên, mô hình này bộc lộ một số hạn chế, hoạt động gặp nhiều khó khăn, nhất là trong công tác theo dõi, bồi dưỡng và phát triển đảng viên mới. Nguyên nhân chính là đảng viên là SV trẻ cả về tuổi đời và tuổi đảng, ít vốn sống và thiếu kinh nghiệm công tác Đảng. Mặt khác, CBSV liên tục có sự thay đổi về số lượng, vào những tháng cuối năm học (từ tháng 3 đến tháng 7 hằng năm), các CBSV luôn có đông đảng viên, nhưng sau kỳ nghỉ hè, nhiều đảng viên là SV năm cuối ra trường, số lượng đảng viên trong các chi bộ giảm đáng kể. Không những thế, tỷ lệ đảng viên dự bị trong chi bộ rất cao, tập hợp từ nhiều khoa, thậm chí các khoa đặt trụ sở xa nhau, nên tuy là đảng viên trong cùng chi bộ nhưng ít hiểu biết lẫn nhau, không nắm được tình hình của đồng chí mình, vì vậy cũng làm chất lượng sinh hoạt chi bộ bị hạn chế. Do những bất cập trên, từ năm 2019, Đảng ủy nhà trường quyết định đưa đảng viên là sinh viên tham gia sinh hoạt Đảng cùng đảng viên là cán bộ, giảng viên các khoa đào tạo.

Tại Trường đại học Y Dược Hải Phòng duy trì mô hình CBSV, được chia thành 2 loại, gồm: CBSV độc lập (dành cho SV học hệ chính quy, Bí thư chi bộ, cấp ủy trong chi bộ là cán bộ nhà trường) và CBSV liên thông (dành cho những người theo hệ vừa học vừa làm). Hiện, trường có 1 CBSV độc lập với 90 đảng viên và 19 CBSV liên thông (mỗi lớp 1 chi bộ riêng, nếu lớp nào quá ít đảng viên sẽ tham gia sinh hoạt chi bộ với các lớp khác). Đồng chí Lê Trần Tuấn Anh, Bí thư CBSV Trường đại học Y Dược Hải Phòng cho biết: Bên cạnh những ưu điểm, mô hình CBSV của nhà trường cũng bộc lộ một số hạn chế nhất định. Do số lượng đảng viên là SV đông, học tập ở nhiều bệnh viện thuộc địa bàn khác nhau trong thành phố và phải trực cùng các bác sĩ nên gặp khó khăn trong tham dự các buổi sinh hoạt chi bộ hằng tháng cũng như học nghị quyết. Chất lượng sinh hoạt tại CBSV độc lập cũng là điều đáng bàn, sinh hoạt định kỳ mỗi tháng một lần theo quy định, để bảo đảm lịch học, phần lớn đều phải tổ chức ngoài giờ. Việc lựa thời gian thích hợp trong tháng để sinh hoạt rất khó khăn, vì vậy nhiều lần CBSV phải tách ra từng nhóm nhỏ để sinh hoạt cho phù hợp với lịch học của các đảng viên.

Đối với CBSV ghép từ đảng viên SV thuộc nhiều hệ, trong sinh hoạt chi bộ các đảng viên ngại phát biểu ý kiến, trình bày quan điểm. Có đồng chí khi là cán bộ lớp, cán bộ chi đoàn rất năng nổ, nhưng tham gia sinh hoạt chi bộ lại trở nên rụt rè. Do đó, chất lượng sinh hoạt chi bộ bị hạn chế. Việc tập hợp lực lượng, tổ chức các phong trào học tập và rèn luyện ở các CBSV ghép khó khăn.

Trong mô hình CBSV có sự tham gia của giáo viên, do quy mô đảng viên ít hơn, đảng viên có cơ hội tiếp xúc, gần gũi nhiều hơn. Nhưng vì có đảng viên là giáo viên cùng sinh hoạt chi bộ, nên một số đảng viên SV lại có tâm lý e ngại do quan hệ thầy - trò, đặc biệt là trong phê bình đảng viên là giáo viên. Không những thế, một số đảng viên là giáo viên còn có quan điểm cứng nhắc cho rằng: SV không nên phê bình, đánh giá giáo viên, như vậy không thuyết phục. Với CBSV độc lập, ít gặp những hạn chế trên nên sinh hoạt chi bộ thuận lợi hơn, nội dung sinh hoạt bám sát được nhiệm vụ của chi bộ, nên chất lượng và hiệu quả hơn.

Sinh viên Trường đại học Hàng hải Việt Nam trong giờ thực hành. (Ảnh: Lê Hiệp)

Lựa chọn mô hình phù hợp

Hiện việc duy trì mô hình CBSV do chủ trương, cách làm của mỗi trường, chưa có quy định cụ thể nào về mô hình CBSV. Tuy nhiên, nếu thống nhất về cách làm, xây dựng mô hình chung thì hiệu quả chắc chắn sẽ cao hơn.

Hiệu trưởng, Phó bí thư Đảng uỷ Trường đại học Y Dược Hải Phòng Nguyễn Văn Khải khẳng định: CBSV là hạt nhân chính trị lãnh đạo đảng viên SV thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ nhà trường. Với những đảng viên trẻ, nhiệt tình và ham hiểu biết, CBSV phát huy vai trò nòng cốt nổi bật trong lãnh đạo, tổ chức các phong trào học tập, rèn luyện của SV, trong các hoạt động của Đoàn thanh niên, Hội Sinh viên; sâu sát đời sống SV, nắm bắt tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng của SV trong trường, phản ánh kịp thời với đảng uỷ khoa, đảng uỷ trường... CBSV cũng góp phần thiết thực vào rèn luyện, thử thách, bồi dưỡng cán bộ trẻ của khoa, của trường và trong công tác tạo nguồn phát triển đảng viên. Vì vậy, để CBSV phát huy vai trò cao nhất, lấy SV làm trung tâm và tạo những thử thách rèn giũa, tôi luyện những đảng viên trẻ này, mô hình CBSV độc lập là phương án phù hợp.

Đồng tình với quan điểm trên, cán bộ, đảng viên các trường cho rằng: Nếu có đủ điều kiện về số lượng đảng viên SV, Đảng uỷ các trường nên thành lập các CBSV độc lập theo khoa hoặc theo lớp. Nếu được đảng uỷ nhà trường tạo môi trường, điều kiện, chăm lo bồi dưỡng, chỉ bảo tận tình, đưa đảng viên SV vào thực tiễn công tác Đảng, các CBSV sẽ “có đất” để thể hiện năng lực, nhanh chóng đảm đương được vai trò, nhiệm vụ của một chi bộ độc lập. Không những thế, đây là môi trường rèn luyện, đào tạo cán bộ trẻ trưởng thành nhanh.

Đối với những trường hiện đang duy trì mô hình CBSV có sự tham gia của cán bộ, giảng viên, khi đội ngũ đảng viên SV trưởng thành, “cứng cáp” hơn. Cần chuyển đảng viên là giáo viên sinh hoạt chi bộ khác, tạo môi trường cho đảng viên SV phát huy khả năng. Để đổi mới, hình thành tư duy chủ động, sáng tạo cho đảng viên là SV, tiến tới mô hình CBSV độc lập, các trường cần tích cực bồi dưỡng đội ngũ cấp ủy chi bộ là SV; xây dựng cơ chế phối hợp giữa CBSV với tổ chức Đoàn thanh niên, Hội SV để vừa phát huy được vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng đối với các đoàn thể trong SV, vừa giúp các CBSV nâng cao chất lượng hoạt động của mình. Đảng uỷ nhà trường tăng cường chỉ đạo, CBSV chủ động tạo nguồn, quy hoạch và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kế cận, để một khi bí thư, phó bí thư chi bộ khoá trước tốt nghiệp ra trường, các cán bộ này có đủ điều kiện, năng lực và kinh nghiệm đảm nhận nhiệm vụ; gắn công tác phát triển Đảng trong SV với xây dựng mô hình CBSV nhằm phát huy vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ học tập và xây dựng con người mới trong SV.

Bên cạnh đó, để mô hình CBSV hoạt động thực sự hiệu quả cao, thiết nghĩ các trường cần cân nhắc số lượng đảng viên trong mỗi chi bộ phù hợp để bảo đảm chất lượng hoạt động. Được biết, hiện có những CBSV có đến 90 đảng viên, vì quá đông, có khi đảng viên trong cùng chi bộ không nắm rõ tình hình đồng chí mình. Do vậy, ở những trường có số lượng đảng viên là SV lớn thì không nên lập CBSV có nhiều hơn 30 đảng viên, mà tách thành nhiều chi bộ quy mô phù hợp để vừa bảo đảm thực hiện đúng Điều lệ Đảng, vừa phát huy cao vai trò, vị trí của từng CBSV, lại thuận lợi trong tổ chức sinh hoạt.

(Kỳ cuối: Nỗ lực giữ nguồn “hạt giống đỏ”)