Cách làm nhân văn
Các trường phối hợp tổ chức nhiều chuyên đề nhằm giáo dục học sinh, sinh viên về truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước… Trong ảnh: Học sinh Trường tiểu học Dương Quan (huyện Thủy Nguyên) tham gia chuyên đề điểm cấp thành phố “Em là chiến sĩ Điện Biên”.
Cách đây 3 năm, trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh mẩu giấy dán vào cửa kính chiếc xe ô tô kèm nội dung: “Do vô tình cháu đâm vào gương ô tô. Cháu xin lỗi. Liên hệ với cháu qua số điện thoại…để cháu đền ạ. Do cháu không biết chủ ô tô là ai”. Hành động ứng xử này của nam sinh Nguyễn Thế Tùng (học sinh lớp 11, Trường THPT Trần Nguyên Hãn, quận Lê Chân) khi gây ra lỗi nhưng không trốn tránh, dám chịu trách nhiệm nhanh chóng trở thành tấm gương thật thà, trung thực đối với nhiều học sinh trên địa bàn thành phố.
Chia sẻ về hành động đẹp của học sinh nhà trường, thầy giáo Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn bày tỏ: “Ngoài giáo dục kiến thức, nhà trường luôn quan tâm dạy học sinh giá trị sống để các em có những ứng xử phù hợp những tình huống bên ngoài cổng trường”.
Bên cạnh giáo dục giá trị sống cho học sinh, nhà trường chú trọng giáo dục kỹ năng sống. Trường THPT Trần Nguyên Hãn là một trong số ít trường THPT trên địa bàn thành phố mà gần 100% số học sinh biết bơi; 100% số học sinh được học chương trình tin học văn phòng quốc tế, được trang bị các kỹ năng về chữa cháy, thoát hiểm, kỹ năng chăm sóc bản thân, kỹ năng giao tiếp và ứng xử thông minh, kỹ năng phống chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục. Đặc biệt, nhà trường tổ chức nhiều đợt học tập trải nghiệm cho học sinh tại các địa chỉ đỏ, như: ngã ba Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị, Nghĩa trang Trường Sơn, mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quê Bác... để giáo dục lòng yêu nước cho các em học sinh.
Nằm trong khối trường THPT dân lập của thành phố, Trường THPT Marie Curie (quận Ngô Quyền) tiên phong trong việc tổ chức cho 100% số học sinh nhà trường đi học tập trải nghiệm thực tế tại Cơ sở cai nghiện ma túy Gia Minh (huyện Thuỷ Nguyên) nhằm giáo dục ý thức, trách nhiệm của các em đối với công tác phòng, chống tệ nạn xã hội. Nhà trường cũng phối hợp Uỷ ban An toàn giao thông quốc gia trang bị mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho 100% học sinh, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường.
Thực tế, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên luôn được chú trọng trong mỗi năm học. Theo thông tin từ Sở Giáo dục-Đào tạo (GDĐT) thành phố, năm học 2018-2019, các đơn vị giáo dục tổ chức được 600 chuyên đề về công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, trải nghiệm sáng tạo. Nhiều hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh theo hướng mở, mang lại hiệu quả ngày càng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu của giáo dục toàn diện trong điều kiện mới. Hiện, 100% trường học của thành phố thực hiện quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học.
Cần sự chung tay của cộng đồng
Tại hội nghị tổng kết công tác chính trị, tư tưởng; học sinh, sinh viên; giáo dục thể chất và y tế trường học năm học 2018-2019, triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020 do Sở GD-ĐT thành phố tổ chức vừa qua, các đại biểu còn băn khoăn, trăn trở trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh. Phần lớn đại biểu cho rằng, sự gắn kết giữa gia đình - nhà trường và xã hội còn thiếu chặt chẽ, khiến công tác quản lý, giáo dục học sinh hiệu quả chưa cao. Vì vậy, cần có giải pháp căn cơ hơn để tăng cường mối quan hệ giữa gia đình - nhà trường - xã hội để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên.
Ông Hoàng Quốc Khánh, Trưởng Phòng Chính trị - Tư tưởng, Sở GD-ĐT thanh phố nhấn mạnh: Sự phát triển của mạng xã hội hiện nay tác động sâu và rộng trong học sinh, trong khi các biện pháp phòng chống còn thiếu. Hiện nay, ngành thực hiện giải pháp hướng dẫn học sinh, sinh viên tham gia chuyên mục "Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa” trên Hệ Tri thức Việt số hóa tại địa chỉ https://itrithuc.vn/; khuyến khích cán bộ, nhà giáo, học sinh, sinh viên xây dựng các bài giảng, video clip, hình ảnh, bài viết về giáo dục đạo đức, lối sống phù hợp từng cấp học, trình độ đào tạo; phối hợp tổ chức Đoàn - Hội - Đội rà soát, quản lý chặt chẽ về nội dung, hình thức các trò chơi, hoạt động ngoại khóa của học sinh, sinh viên. Bên cạnh đó, ngành áp dụng thí điểm hợp đồng vị trí tư vấn học đường tại các địa phương có điều kiện; tăng cường thực hành tư vấn tâm lý cho học sinh phổ thông. Tuy nhiên, muốn nâng cao hiệu quả, ngoài sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội, cũng cần gắn kết hơn nữa giữa ban, ngành, đoàn thể, địa phương để giáo dục học sinh, sinh viên.
Tại hội nghị tổng kết công tác chính trị, tư tưởng; học sinh sinh viên; giáo dục thể chất và y tế trường học năm học 2018-2019, triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020 do Sở GD-ĐT thành phố tổ chức, ông Bùi Văn Linh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh sinh viên (Bộ GD-ĐT) cho rằng: Để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức thanh thiếu niên nói chung, học sinh, sinh viên nói riêng, Hải Phòng cần phát huy tối đa mô hình giáo dục truyền thống, cải thiện các điểm vui chơi giải trí; các cấp Đoàn, Hội cần đa dạng các hoạt động để thu hút thanh thiếu niên tham gia. Sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ giữa đơn vị, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả trong việc giáo dục đạo đức, lối sống trong học sinh, sinh viên.
Bài và ảnh: Lê Hiệp
