Hoạt động của Tòa án nhân dân các cấp tiếp tục đổi mới theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Trong ảnh: Phiên tòa xét xử vụ việc chống người thi hành công vụ tại thành phố Hải Dương (tỉnh Hải Dương)
(HPĐT)- Đây là chỉ đạo của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương trong buổi làm việc với Ban Cán sự Đảng Tòa án nhân dân Tối cao về dự thảo đề án “Đổi mới tổ chức bộ máy Tòa án nhân dân tinh gọn hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo Nghị quyết Trung ương 6 khoá XII của Đảng đáp ứng yêu cầu của tình hình mới” (sau đây gọi tắt là Đề án).
Đề án là bước đầu tiên để xây dựng lộ trình cải cách tư pháp mới giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 theo tinh thần Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị ban hành năm 2005. Theo đó, sẽ có 2 giai đoạn, từ nay đến 2022 tập trung cải cách nội bộ, sơ bộ, thí điểm. Sau năm 2022, tiến hành xác định lại địa vị pháp lý, hoạt động, nội dung, tố tụng.
Các ý kiến tại buổi làm việc đồng tình, nhất trí cao với đề án và góp ý nhiều nội dung quan trọng về tổ chức toà án; một số vấn đề về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của Tòa án nhân dân theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; những yêu cầu mới đặt ra trong quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của Tòa án nhân dân trong thời gian tới.
Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh một số nội dung quan trọng sau:
Sự cần thiết sớm ban hành Đề án
Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị nhằm hoàn thiện tổ chức, bộ máy các cơ quan tư pháp, trong đó trọng tâm là xây dựng, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân tối cao. Theo đó, tổ chức hệ thống tòa án theo thẩm quyền xét xử, không phụ thuộc vào đơn vị hành chính, gồm 4 cấp là tòa án sơ thẩm khu vực được tổ chức ở một hoặc một số đơn vị hành chính cấp huyện; tòa án phúc thẩm có nhiệm vụ xét xử phúc thẩm và xét xử sơ thẩm một số vụ án; tòa thượng thẩm được tổ chức theo khu vực có nhiệm vụ xét xử phúc thẩm và Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ và xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm.
Về cơ bản, mục tiêu, quan điểm và cơ sở để xây dựng đề án là phù hợp với yêu cầu tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả nêu trong Nghị quyết Trung ương 6 khóa 12 và chủ trương tổ chức hệ thống tòa án theo thẩm quyền xét xử, không phụ thuộc vào đơn vị hành chính như nêu trong Nghị quyết số 49 của Bộ Chính trị. Do đó, cần thiết sớm ban hành Đề án này.
Tiếp tục hoàn thiện dự thảo Đề án
Chủ tịch nước lưu ý một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện Đề án, trong đó:
- Cần làm rõ việc đổi mới tổ chức, đổi mới hoạt động của Tòa án nhân dân có ảnh hưởng, tác động như thế nào đến tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân, cũng như quá trình tố tụng của các cơ quan tố tụng theo quy định hiện hành; làm rõ quan hệ giữa Đề án này và Đề án về Chiến lược xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta...
- Nội dung về thí điểm tiếp tục xây dựng tòa án khu vực có ý nghĩa rất quan trọng, đây cũng chính là việc tiếp tục thực hiện xây dựng lộ trình cải cách tư pháp mới giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 theo tinh thần Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị. Do đó, cần xác định rõ vai trò trọng tâm của tòa án trong công cuộc cải cách tư pháp và phải được áp dụng triển khai mạnh mẽ.
- Việc kiện toàn, tinh gọn tổ chức của tòa án cấp huyện phù hợp với nhiệm vụ nêu trong Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị, Chủ tịch nước đề nghị cơ quan soạn thảo cần cân nhắc việc lựa chọn tên gọi của các tòa án khu vực để áp dụng thống nhất trong toàn quốc. Đặc biệt, các tòa án khu vực phải bảo đảm dưới sự giám sát của của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, HĐND, đặc biệt là người dân đối với cơ quan xét xử, bảo đảm tính minh bạch, công khai trong hoạt động xét xử, thông tin công bố các bản án được xét xử lên mạng internet và tiếp thu ý kiến đóng góp, phản hồi của người dân, nhất là các bản án dân sự, hành chính.
- Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đưa ra các đề xuất mới mang tính đột phá, góp phần hoàn thiện dự thảo đề án; khắc phục những hạn chế trong thời gian qua về tổ chức, hoạt động của bộ máy Tòa án nhân dân, góp phần xây dựng nền tư pháp “trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”./.
ĐỨC THÀNH
