Thực hiện yêu cầu của Bộ Nội vụ, UBND thành phố Hải Phòng đã tổng kết, đánh giá việc thực hiện các quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách, người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.

Theo báo cáo của UBND thành phố Hải Phòng, toàn thành phố hiện có 3.086 thôn, tổ dân phố (1.598 thôn, 1.488 tổ dân phố) thuộc 114 đơn vị hành chính cấp xã (67 xã, 45 phường và 2 đặc khu).
73 thôn dưới 150 hộ, 695 thôn có từ 150 hộ đến dưới 350 hộ, 421 thôn có từ 350 đến dưới 500 hộ và 409 thôn có từ 500 hộ trở lên.
315 tổ dân phố dưới 300 hộ, 814 tổ dân phố có từ 300 đến dưới 500 hộ, 328 tổ dân phố có từ 500 đến dưới 1.000 hộ và 31 tổ dân phố có từ 1.000 hộ trở lên.
Thôn, tổ dân phố của thành phố Hải Phòng chủ yếu thuộc các xã, phường vùng đồng bằng được hình thành từ lâu đời, là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư có chung địa bàn cư trú trong một khu vực ở một xã, phường, đặc khu.
Mỗi thôn có 1 trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có 1 tổ trưởng. Trên địa bàn thành phố hiện có 2.544 phó trưởng thôn, tổ phó tổ dân phố (trong đó có 1.223 phó trưởng thôn và 1.321 tổ phó tổ dân phố).
Theo đánh giá của UBND thành phố Hải Phòng, UBND các xã, phường bố trí số lượng, bố trí kiêm nhiệm, thực hiện chế độ chính sách với các lực lượng hoạt động ở thôn, tổ dân phố đúng quy định. Trình độ, năng lực, trách nhiệm của lực lượng tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố ngày càng được nâng lên, chất lượng, hiệu quả công việc cũng có những chuyển biến rõ rệt.
Tuy nhiên, thực tiễn còn một số khó khăn do chưa có chế độ hỗ trợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho các lực lượng hoạt động ở thôn, tổ dân phố. Lực lượng tham gia hoạt động ở thôn, tố dân phố hiện nay vẫn chủ yếu là người nghỉ hưu cao tuổi.
Quyết định số 1581/QĐ-TTg ngày 22/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp xác định lộ trình, hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, nâng cao tính tự quản, phục vụ trực tiếp đời sống của cộng đồng dân cư trên địa bàn cơ sở thời hạn 31/5/2026. Hiện nay, quy định về thôn, tổ dân phố tại Thông tư số 04/2012/TT-BNV, Thông tư số 14/2018/TT-BNV không còn phù hợp.

Các văn bản hiện hành còn chưa đồng nhất, và còn một số bất cập về quy định bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.
Trước những thuận lợi và vướng mắc hiện nay, UBND thành phố Hải Phòng đề nghị sớm ban hành nghị định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, xác định lộ trình, hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, nâng cao tính tự quản, phục vụ trực tiếp đời sống của cộng đồng dân cư trên địa bàn cơ sở.
Cùng với đó, rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
UBND thành phố Hải Phòng đề xuất sau khi nhập thôn, tổ dân phố tăng số lượng phó trưởng thôn, tổ phó tổ dân phố; tăng số lượng người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và số lượng người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố; các tổ chức tự quản ở thôn, tổ dân phố cho phù hợp với đặc thù của địa phương trong giai đoạn tới.
Về điều kiện, quy trình thành lập mới, sáp nhập, giải thể; đặt tên, đổi tên, xóa tên thôn, tổ dân phố và việc ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện hành, UBND thành phố Hải Phòng đề xuất quy định về quy mô số hộ để thành lập thôn, tổ dân phố theo mức quy mô tối thiểu, tối đa hoặc giao địa phương quy định phù hợp với địa bàn.
Về chế độ chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố hưởng phụ cấp hàng tháng và người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, UBND TP Hải Phòng đề xuất mức khoán của Trung ương, mức khoán theo loại thôn, tổ dân phố và có cơ chế huy động các nguồn kinh phí khác để bảo đảm hoạt động của thôn, tổ dân phố.
PHONG TUYẾT