Nắm bắt thông tin, kịp thời can thiệp
Cán bộ Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tuyên truyền về bảo vệ trẻ em tại Trường THCS Hồng Bàng.
Cô giáo Hương Lan, Trường THCS xã T, huyện An Lão chia sẻ: “Lớp tôi chủ nhiệm có hơn 30 học sinh, nhưng có đến gần ¼ số học sinh có hoàn cảnh “đặc biệt”. Em bố mất, mẹ bỏ đi, bố nghiện ma túy, cha mẹ ly hôn, có em ở với ông bà… Nhiều em trong số đó phát triển lệch lạc về tâm lý”. Đây là những học sinh có nguy cơ cao bị xâm hại dưới nhiều hình thức như: bị bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em… Thực tế những năm qua cho thấy, trẻ bị xâm hại thường do người thân, người quen với gia đình gây ra. Do đó, để bảo vệ trẻ em khỏi bị xâm hại không chỉ tuyên truyền nâng cao nhận thức cho trẻ em về nguy cơ, hậu quả của xâm hại, mà đòi hỏi cơ quan chức năng cần chú trọng tuyên truyển để nâng cao nhận thức của chính người lớn, các bậc làm cha, làm mẹ, người thân, người giám hộ trẻ.
Đặc biệt, việc nắm bắt kịp thời thông tin trẻ bị xâm hại giúp giảm thiểu được hậu quả gây ra. Cô giáo Vũ Thị Kim Oanh, Trường THCS Trường Thọ (huyện An Lão) nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 9 cho biết: “Thông thường, những em bị xâm hại, nhất là xâm hại tình dục sẽ không tự nói ra. Do đó, giáo viên cần sớm nhận biết được những biểu hiện bất thường của trẻ, nhất là thông tin qua bạn bè cùng lớp, qua anh chị em trong gia đình để có biện pháp xử lý, hỗ trợ kín đáo, khéo léo mà không làm tổn thương trẻ”.
Gia đình và nhà trường là môi trường trẻ thường xuyên tiếp xúc, hoạt động, do vậy, việc nắm bắt thông tin cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình. Cụ thể, các giáo viên chủ nhiệm quan tâm, tìm hiểu nắm bắt tâm tư tình cảm của trẻ em, sẵn sàng là “người bạn lớn” để trẻ chia sẻ. Giáo viên thường xuyên liên hệ với gia đình, kịp thời nắm bắt từ cha mẹ hay thông báo cho cha mẹ học sinh những biểu hiện bất thường của trẻ, cha mẹ phối hợp cùng thầy, cô giáo kịp thời can thiệp trong trường hợp trẻ bị xâm hại..
Chia nhóm nhỏ, uyên truyền sâu
Với kinh nghiệm trong nhiều năm làm công tác tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, phòng chống xâm hại trẻ em, chị Phạm Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm Dân số-Kế hoạch hóa gia đình quận Kiến An cho biết: “Ngoài các buổi tuyên truyền tập trung tại các trường học, các địa phương cần có những buổi tuyên truyền sâu với các nhóm nhỏ, nhóm trẻ có nguy cơ cao xảy ra xâm hại”.
Theo chị Hà, việc tuyên truyền theo nhóm nhỏ sẽ mất nhiều công sức, thời gian, cần sự phối hợp chặt chẽ của nhà trường, gia đình, nhưng chắc chắn hiệu quả cao hơn tuyên truyền theo phong trào. Bởi với nhóm nhỏ, sẽ tập hợp được những em có cùng hoàn cảnh, gặp cùng vấn đề (gia đình khó khăn, bố mẹ ly hôn, bản thân nghịch ngợm…) thầy cô giáo, cán bộ chăm sóc bảo vệ trẻ em, tuyên truyền viên pháp luật căn cứ hoàn cảnh của trẻ, nguy cơ của trẻ để cung cấp kiến thức đến các em. Có những trẻ thậm chí phải gặp gỡ riêng, nói chuyện, để trẻ nhận ra nguy cơ khi sống trong môi trường dễ bị xâm hại. Bà Nguyễn Thị Tuấn Anh, Trưởng Phòng Bảo vệ, chăm sóc trẻ em và Bình đẳng giới (Sở Lao động-Thương binh và Xã hội) cho rằng, dù được tuyên truyền từ thầy cô giáo, các tuyên truyền viên, việc nâng cao nhận thức, ý thức từ mỗi gia đình trong phòng, chống xâm hại trẻ em là cần thiết nhất. Đây chính là những “nhóm nhỏ” hiệu quả khi cha mẹ là những tuyên truyền viên giúp trẻ nhận biết nguy cơ, nâng cao nhận thức. Về phía các nhà trường, nên tổ chức tuyên truyền về phòng, chống xâm hại cho trẻ em thường xuyên, nhiều lần trong năm. Có thể tổ chức tuyên truyền theo từng khối, lớp cho phù hợp đặc điểm tâm, sinh lý và nhận thức của trẻ.
Bài và ảnh: Huyền ChiPhấn đấu giảm tỷ lệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt xuống 1% so với tổng số trẻ em; phấn đấu 100% số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được trợ giúp; giảm tỷ lệ trẻ em bị xâm hại so với cùng kỳ năm 2019; 100% số trẻ em bị xâm hại khi phát hiện được hỗ trợ, can thiệp kịp thời; giảm tỷ suất trẻ em bị tai nạn thương tích xuống còn 200/100.000 trẻ em…
(Theo Kế hoạch số 73 của UBND thành phố triển khai thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em năm 2020 trên địa bàn).
