(HPĐT)- Ngành công nghiệp Da giày Hải Phòng là một trong các ngành công nghiệp truyền thống, được xác định là nhóm sản phẩm mũi nhọn, với tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm từ 10% - 15%. Tuy nhiên, ngành công nghiệp Da giày Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng đang phải đối mặt một số khó khăn, hạn chế. Để giữ vị thế là một trong những ngành công nghiệp xuất khẩu mũi nhọn, ngành Da giày cần nâng cao chất lượng, tận dụng tối đa cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA)…
Công nhân sản xuất giày da xuất khẩu tại Công ty TNHH Sao Vàng (Trực thuộc Tập đoàn Đỉnh Vàng).
Còn nhiều hạn chế về công nghệ
Theo thông tin của Sở Công Thương, ngành công nghiệp Da giày Hải Phòng đang tiếp tục đóng góp lớn trong kim ngạch xuất khẩu, tạo cơ hội phát triển cho các ngành liên quan (vận tải, xây dựng, sản xuất nguyên phụ liệu, dịch vụ...). Năm 2022, số lượng doanh nghiệp sản xuất của ngành này dao động từ 130 doanh nghiệp đến 163 doanh nghiệp, số lượng lao động làm việc khoảng trên 60 nghìn. Chỉ số sản xuất của ngành có sự tăng trưởng vượt bậc, đạt 14,43%; giá trị sản xuất công nghiệp đạt gần 17 nghìn tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1,8 tỷ USD.
Tuy nhiên, trong bức tranh tổng thể về sự phát triển các nhóm ngành công nghiệp thành phố, Da giày được đánh giá nằm trong cụm ngành ít có lợi thế do chi phí thuê mặt bằng của Hải Phòng cao hơn so với các địa phương lân cận và kém hấp dẫn do năng suất lao động thấp. Dù có khả năng giải quyết tốt nhu cầu tạo việc làm cho lao động giản đơn trong ngắn hạn, nhưng cũng chỉ ở công đoạn có giá trị gia tăng thấp nhất là gia công.
Đặc biệt, trình độ công nghệ của ngành Da giày thành phố hiện còn ở mức trung bình, phụ thuộc vào máy móc, thiết bị nước ngoài. Thiết bị công nghệ sản xuất của ngành chủ yếu được nhập khẩu từ Đài Loan (Trung Quốc) (65,79%), Trung Quốc (23,68%) và một tỷ lệ rất nhỏ từ Nhật Bản, Đức, Italy. Nhìn chung thiết bị công nghệ của ngành Da giày còn ở mức trung bình. Khả năng đầu tư và chuyển giao công nghệ mới phụ thuộc vào nguồn tài chính hạn hẹp. Lực lượng chuyên gia cũng như kiến thức và cập nhật công nghệ còn hạn chế và chưa đạt đến nhu cầu phát triển kinh doanh. Thêm vào đó, khả năng đàm phán để ký hợp đồng công nghệ cũng không mở rộng. Đây là một trong những lý do khiến năng suất lao động cũng như hiệu quả sản xuất của ngành này bị hạn chế về ngắn hạn lẫn dài hạn.
Phó giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Công Hân đánh giá thêm, hiện nay phần lớn hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp Da giày Hải Phòng vẫn là gia công giày dép, túi xách cho các hãng nước ngoài; giày dép, túi xách thương hiệu Việt Nam xuất khẩu mới chỉ tăng về lượng, chưa tăng nhiều về chất; khả năng đáp ứng các quy định đối với mặt hàng này theo cam kết trong các Hiệp định Thương mại tự do chưa cao, tỷ lệ nội địa thấp nên có giá trị gia tăng chưa cao; cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Da giày đã được cải thiện, nhưng còn nhiều bất cập và hạn chế; đội ngũ lao động của ngành Da giày phát triển nhanh nhưng vẫn thiếu lao động kỹ thuật được đào tạo chuyên sâu…
Xây dựng hệ sinh thái để cùng phát triển
Trên thực tế, Hải Phòng từng được coi là “Thủ đô của ngành công nghiệp giày dép”, tiên phong, đứng đầu cả nước về phát triển ngành Da giày, cũng như kêu gọi đầu tư FDI, với các tổ hợp sản xuất giày dép và sản phẩm được tái lập bằng yếu tố đầu tư nước ngoài.
Mới đây, tại tọa đàm “Xây dựng hệ sinh thái phát triển ngành Da giày” do thành phố Hải Phòng phối hợp Bộ Công Thương tổ chức, nhiều chuyên gia kinh tế và lãnh đạo Bộ Công Thương đều khẳng định rằng: Mặc dù có một số hạn chế, nhưng dư địa để phát triển ngành Da giày tại Hải Phòng còn rất lớn, cần được các bộ, ban, ngành và thành phố quan tâm tháo gỡ các vướng mắc còn tồn tại để có thể phát triển đúng với quy mô và tầm vóc vốn có. Các đại biểu cùng thảo luận, đóng góp ý kiến và đưa ra nhiều giải pháp để giải quyết các vấn đề vướng mắc, khó khăn trong ngành Da giày hiện nay như: Việc tận dụng FTA của ngành da giày Hải Phòng; cách tận dụng hiệu quả các FTA bền vững; các thị trường tiềm năng của Việt Nam… Đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu ngành Da giày Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng, giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa cơ hội từ các FTA.
Đại diện Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam nhận định, hiện nay các thị trường lớn là đối tác xuất khẩu của Việt Nam như Mỹ, EU giảm chi tiêu mua sắm các sản phẩm thông thường và xa xỉ, khiến khối lượng đơn đặt hàng giảm. Trong khi đó, các ngành sản xuất công nghiệp trong nước chủ yếu hướng vào xuất khẩu, phụ thuộc lớn vào thị trường toàn cầu do sản lượng vượt xa nhu cầu thị trường nội địa. Để vượt qua khó khăn, các doanh nghiệp cần đa dạng sản phẩm, đa dạng thị trường. Chủ doanh nghiệp cũng cần chủ động đi tìm khách hàng, tham gia các hội chợ để tìm đơn hàng, tìm đối tác, không phải ở châu Âu nữa mà chuyển hướng sang châu Á, thậm chí cả châu Phi…
Phó vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại Đa biên (Bộ Công Thương) Ngô Chung Khanh đề xuất, trước mắt cần lập nhóm kết nối giữa các doanh nghiệp xuất khẩu với các cơ quan liên quan, triển khai sớm; tập trung xây dựng thương hiệu và có chiến lược xây dựng bài bản, hiệu quả; xây dựng hệ sinh thái cho ngành (cơ quan tư, địa phương, hiệp hội, công ty xuất khẩu chính, công ty tư vấn, nông dân, công ty cung cấp nguyên liệu đầu vào...). Đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng, chú ý phát triển bền vững (đi thẳng các tiêu chuẩn Global như Global Gap, quan tâm lao động, môi trường...)../.
Bài và ảnh: LÊ HIỆP
