Việc phát huy mọi khả năng, huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để đáp ứng yêu cầu cả trước mắt và lâu dài để ứng phó biến đổi khí hậu là cần thiết.
Trong 9 tháng qua, Biển Đông xuất hiện 14 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, cao hơn hẳn trung bình nhiều năm. Trong đó, 6 cơn bão đã ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến nước ta, tạo thành chuỗi thiên tai dồn dập, hầu như không có khoảng nghỉ đủ dài để khắc phục hậu quả. Điều này càng cho thấy sự cực đoan, hiếm gặp cả về cường độ, tần suất và phạm vi ảnh hưởng của mùa bão năm 2025.
Ngay từ tháng 6, bão số 1 (WUTIP) đã xuất hiện, là cơn bão xuất hiện sớm nhất trên Biển Đông trong hơn 40 năm qua. Chỉ hơn một tháng sau, bão số 3 và số 5 liên tiếp đổ bộ. Tiếp đó, siêu bão số 9 (RAGASA) xuất hiện trên Biển Đông với cấp gió đạt cấp 17, giật trên cấp 17, siêu bão mạnh nhất từng ghi nhận trên Biển Đông. Dù suy yếu trước khi vào bờ nhưng nó cho thấy nguy cơ của các siêu bão trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Bão số 10 (BUALOI) có nhiều điểm dị thường, cực đoan, như tốc độ di chuyển nhanh gấp đôi so với các cơn bão bình thường; thời gian lưu bão trên đất liền kéo dài ít thấy lên tới trên 12 tiếng; hoàn lưu gió bão mạnh từ cấp 6 trở lên trải dài 11/21 tỉnh ven biển, gây mưa lớn toàn Bắc bộ. Thành phố Hải Phòng dù cách xa tâm bão số 10 đến hàng trăm km, nhưng ghi nhận hiện tượng giông lốc xoáy, vòi rồng gây thiệt hại lớn về tài sản.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra nhiệt độ mặt biển tăng cùng hơi ẩm khí quyển khiến tỷ lệ bão mạnh và siêu bão gia tăng nhanh rõ rệt trong thập kỷ gần đây. Xu thế này sẽ tiếp tục dưới sự nóng lên của toàn cầu. Sự khó lường và phức tạp của thiên tai đặt ra những thách thức to lớn quốc gia và chính quyền địa phương.
Chúng ta không thể làm giảm được sức mạnh của một cơn bão, nhưng có thể giảm phát thải khí nhà kính, làm chậm quá trình biến đổi khí hậu. Trước những thách thức ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, thành phố Hải Phòng đang từng bước triển khai nhiều giải pháp phát triển bền vững nhằm nâng cao năng lực chống chịu và thích ứng. Chuyển đổi xanh là một đột phá chiến lược của thành phố. Các giải pháp phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, giảm mức phát thải khí nhà kính bằng 0 được hành động mạnh mẽ. Ban Quản lý Khu kinh tế ban hành Kế hoạch chuyển đổi xanh đối với toàn bộ khu công nghiệp, khu kinh tế, từng bước hình thành hệ thống báo cáo và giám sát phát thải khí nhà kính. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Công ty CP Đại Thành thực hiện mô hình “Cánh đồng công nghệ trong sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính, gắn với tăng trưởng xanh” với quy mô hơn 46 ha, hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Hướng tới đô thị không ngập, thích ứng với biến đổi khí hậu, thành phố khẩn trương triển khai dự án “Phát triển thành phố Hải Phòng thích ứng với biến đổi khí hậu”. Dự án do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ, Chính phủ phê duyệt chủ trương thực hiện vào đầu năm 2023, được triển khai trong giai đoạn 2024 - 2029, với tổng mức đầu tư khoảng 410,154 triệu USD (tương đương gần 1.000 tỷ đồng). Đây là một trong những dự án quy mô lớn nhất trong lĩnh vực thích ứng biến đổi khí hậu tại khu vực ven biển miền Bắc hiện nay.
Bên cạnh những giải pháp ứng phó lâu dài rất cần sự chủ động linh hoạt của mỗi tập thể, cá nhân ứng phó thiên tai. Một sáng kiến nhỏ, kiến thức, kinh nghiệm dân gian nếu được tổ chức đúng lúc có ý nghĩa lớn. Gần đây nhất, là Trường THCS Hồng Bàng, trong trận mưa lớn sáng 14-10, thay vì cho học sinh tan học theo quy định, nhà trường tổ chức ăn trưa, quản lý học sinh đến khi đường phố bớt ngập lụt. Trường THCS Hồng Bàng nhận được sự ủng hộ của cha mẹ học sinh và dư luận do trong tình huống khẩn cấp, đã dựa vào sáng kiến tại chỗ, linh hoạt, chủ động để bảo đảm an toàn cho học sinh.
Việc phát huy mọi khả năng, huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để đáp ứng yêu cầu cả trước mắt và lâu dài để ứng phó biến đổi khí hậu là cần thiết. Và hơn hết, việc giảm thiểu tác hại của biến đổi khí hậu là trách nhiệm của mọi tổ chức, mỗi người dân, không phải của riêng ai.
BẢO CHÂU
