(HPĐT)- Năm 2022, có 120 bản thỏa ước lao động tập thể (thỏa ước) do công đoàn tham gia thương lượng, ký kết với người sử dụng lao động đạt loại B trở lên, vượt 13% so với chỉ tiêu Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố đề ra. LĐLĐ thành phố phấn đấu năm 2023 có 60% số bản thỏa ước ký kết đạt loại B trở lên. Để thực hiện được chỉ tiêu này cần sự nỗ lực của các cấp công đoàn, đội ngũ cán bộ chủ chốt công đoàn “vững chuyên môn, giỏi thương lượng”.
Thỏa ước lao động tập thể của Công ty TNHH Synztec có nhiều phúc lợi, giúp công nhân thêm gắn bó với doanh nghiệp.
“Mẫu hóa” thỏa ước, chuẩn hóa quy trình
Để đạt loại B trở lên, đòi hỏi nội dung thỏa ước có nhiều điều khoản có lợi đối với người lao động so với quy định của pháp luật. Cùng với đó, thỏa ước phải thực hiện đúng, đủ quy trình thương lượng như: thành lập tổ thương lượng tập thể, lấy ý kiến người lao động về nội dung thương lượng, tổ chức thương lượng tập thể, tổ chức ký kết, thông báo các nội dung đạt được qua thương lượng tới người lao động.
Như thỏa ước của Công ty TNHH OKI (Khu công nghiệp Tràng Duệ) ký kết cuối năm 2022, đạt loại A, có 3 chương, 13 điều, trong đó có 39 điều khoản có lợi hơn với người lao động so với quy định của pháp luật. Thỏa ước của Công ty TNHH Synztec (Khu công nghiệp Nhật Bản- Hải Phòng) đang thực hiện cũng đạt loại A, trong đó có hơn 20 nội dung có lợi hơn với người lao động. Chủ tịch Công đoàn công ty Đoàn Lệ Thương cho biết, các điều khoản có lợi thuộc nhóm các nội dung: lương, thưởng, phụ cấp, ngày nghỉ, các mức hỗ trợ người lao động; thưởng các ngày lễ, Tết, tham quan, du lịch, tuyên truyền an toàn lao động, chăm sóc sức khỏe… Chị Vũ Thị Phúc, làm việc tại Xưởng SF phấn khởi bày tỏ, với những điều khoản trong thỏa ước, công nhân được thụ hưởng quyền lợi nhiều hơn, từ đó, thêm gắn bó với doanh nghiệp.
Tuy nhiên, những bản thỏa ước đạt loại A chưa nhiều. Theo thống kê của Liên đoàn Lao động thành phố, toàn hệ thống công đoàn còn khoảng 500 thỏa ước loại C, loại D, với rất ít nội dung có lợi với người lao động, thậm chí có những thỏa ước sao chép lại các quy định của pháp luật. Phần lớn những thỏa ước này thuộc các doanh nghiệp tư nhân nhỏ và vừa, điều kiện kinh tế, sản xuất còn khó khăn. Theo Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Nguyễn Hồng Quang, hầu hết thỏa ước đạt loại A, loại B đều có sự “dày công” thương lượng của đại diện công đoàn với doanh nghiệp theo quy trình “chuẩn”. Công đoàn Khu “mẫu hóa” một số thỏa ước và “chuẩn hóa quy trình” để các công đoàn cơ sở tham khảo, học tập. Công đoàn Khu khuyến khích tăng cường đưa nhiều nội dung có lợi cho người lao động vào thương lượng và tập trung chủ yếu vào các vấn đề lương, thưởng, phụ cấp, nâng lương, bảo đảm việc làm, thời giờ làm việc, các phúc lợi xã hội… Công đoàn ngành Công Thương, Giáo dục, một số LĐLĐ quận, huyện cũng có những thỏa ước đạt loại A tiêu biểu.
Nâng cao trình độ, kỹ năng cán bộ công đoàn tham gia thương lượng
Trưởng Ban Chính sách pháp luật và Quan hệ lao động (LĐLĐ thành phố) Vũ Ngọc Thức cho rằng, để nâng cao chất lượng thỏa ước, kỹ năng, trình độ của đội ngũ cán bộ công đoàn tham gia thương lượng với doanh nghiệp mang tính quyết định. Cán bộ công đoàn, tổ tư vấn, thương lượng phải hiểu rõ tình hình sản xuất - kinh doanh, những thuận lợi, khó khăn của doanh nghiệp để lựa chọn thời gian ký kết phù hợp. Thứ nữa là rà soát, chọn các nội dung đưa vào thương lượng theo tinh thần chỉ đưa vào những nội dung có lợi hơn cho người lao động; thỏa ước phải thông qua thương lượng tập thể, tổ chức ký kết và công khai tới người lao động để có sức lan tỏa.
Thẳng thắn nhìn nhận, đội ngũ cán bộ công đoàn trực tiếp tham gia thương lượng ở nhiều doanh nghiệp hiện nay, nhất là doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ còn hạn chế về trình độ, kỹ năng cũng như kiến thức pháp luật, khả năng vận động, tuyên truyền; phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp, tính độc lập chưa cao, chưa phát huy hết vai trò, “quyền năng” của tổ chức công đoàn trong thương lượng tập thể. Trước thực tế này, LĐLĐ thành phố, các công đoàn ngành, LĐLĐ quận, huyện hằng năm đều tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức pháp luật đối với cán bộ công đoàn cơ sở, trong đó phân tích các thỏa ước “mẫu” làm cơ sở để các công đoàn tham khảo học tập, áp dụng vào đơn vị mình. Việc trang bị kiến thức chú trọng vào đội ngũ cán bộ công đoàn chủ chốt các doanh nghiệp có thỏa ước phải ký mới, đến hạn ký lại với mục tiêu nâng số lượng thỏa ước đạt loại B và A ngày càng nhiều hơn.
Theo kế hoạch thực hiện Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị về “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới”, LĐLĐ thành phố phấn đấu đến năm 2025 có từ 80% trở lên; năm 2030 có 90% trở lên các doanh nghiệp, đơn vị đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thực hiện ký kết thỏa ước. Theo Phó chủ tịch Thường trực LĐLĐ thành phố Bùi Thị Ngọc, LĐLĐ thành phố chỉ đạo các cấp công đoàn tăng cường kiểm tra, giám sát thương lượng, ký kết và thực hiện thỏa ước tại cơ sở, định kỳ đánh giá kết quả thực hiện thỏa ước hằng năm, bảo đảm quyền lợi tập thể và trách nhiệm giữa các bên, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, hiệu quả cao./.
Bài và ảnh: PHƯƠNG NAM
