(HPĐT)- Hiện, tổng số lao động làm việc trong lĩnh vực logistics trên địa bàn thành phố khoảng 175.000 người tại hơn 1.000 doanh nghiệp, đáp ứng khoảng hơn 60% nhu cầu của ngành, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao mới đáp ứng hơn 40% nhu cầu. Hướng đến mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm dịch vụ logistics quốc gia vào năm 2025 và trung tâm dịch vụ logistics quốc tế hiện đại vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, công tác đào tạo nguồn nhân lực logistics phải phát triển đồng thời với sự phát triển và hoàn thiện của hệ thống hạ tầng logistics.
Sinh viên, học viên tham gia các khóa học thực hành tại Trung tâm Đào tạo Logistics tiểu vùng Mekong – Nhật Bản tại Việt Nam.
“Bài toán” về số lượng và chất lượng
Theo dự báo của Viện Nghiên cứu và Phát triển logistics Việt Nam (VLA), đến năm 2030, cả nước cần bổ sung 2,2 triệu lao động trong ngành logistics, trong đó cần 200.000 lao động được đào tạo bài bản, có kỹ năng nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ cao. Hiện, cả nước có 30/286 trường đại học tuyển sinh và đào tạo ngành hoặc chuyên ngành logistics, với quy mô đào tạo 3.000 sinh viên/năm; 32/236 trường cao đẳng có các chương trình đào tạo logistics và gần với logistics, với quy mô hằng năm từ 800-1.000 người học; bên cạnh đó là hoạt động đào tạo của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức phi chính phủ, hiệp hội ngành nghề.
Tại Hải Phòng, Trường đại học Hàng hải Việt Nam là cơ sở đào tạo cử nhân chuyên ngành logistics với năng lực khoảng 300 sinh viên/năm và khoảng 1.000 sinh viên các chuyên ngành gần với logistics như: Kinh tế vận tải biển, Kinh tế vận tải thủy, Kinh tế Ngoại thương... Bên cạnh việc đào tạo chính quy tại các trường đại học, cao đẳng, người học cũng có thể được đào tạo qua các chương trình ngắn hạn và được cấp chứng chỉ tại Trung tâm Đào tạo Logistics Tiểu vùng sông Mekong – Nhật Bản tại Việt Nam. Thực tế cho thấy, với quy mô đào tạo khoảng hơn 1.300 sinh viên mỗi năm trong lĩnh vực logistics thì chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Bởi theo thống kê, nhu cầu nguồn nhân lực logistics thành phố Hải Phòng năm 2025 khoảng 369.000 lao động, trong đó có 252.600 lao động qua đào tạo; năm 2030 khoảng 460.000 lao động, trong đó có 368.000 lao động qua đào tạo.
Ông Nguyễn Việt Anh (Viện Kinh tế Việt Nam) cho biết: Bên cạnh “bài toán” về số nhân lực còn thiếu thì “bài toán” chất lượng cũng rất đáng lưu tâm. Bởi, Hải Phòng đang cần nguồn nhân lực logistics chất lượng cao, được đào tạo bài bản, không chỉ có kỹ năng nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ mà còn có cả trình độ về yếu tố liên quan đến các chứng chỉ nghiệp vụ theo yêu cầu quốc tế, trình độ về luật pháp, nhất là luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, các chương trình đào tạo, nâng cao kỹ năng chuyên ngành logistics hiện nay chưa thực sự bài bản, chuyên sâu, chưa được chuẩn hóa và phù hợp thực tiễn trong nước và thương mại, hàng hải quốc tế. Mặt khác, đội ngũ giảng viên và hệ thống vật chất phục vụ đào tạo logistics còn thiếu, chất lượng chưa cao; sự gắn kết, quan hệ hợp tác trong đào tạo, tuyển dụng giữa nhà trường và doanh nghiệp còn hạn chế; giữa việc cung cấp kiến thức và thực hành thực tế còn khoảng cách khá xa, từ đó, dẫn tới chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo
Theo phân tích và dự báo, trong thời gian tới, các vị trí cần tuyển dụng nhiều trong ngành logistics gồm: nhân viên khai báo hải quan; nhân viên hành chính logistics; nhân viên giao nhận hàng hóa tổng hợp; nhân viên vận hành kho và nhân viên quản lý kho; nhân viên lái xe tải; nhân viên kinh doanh thương mại điện tử; nhân viên điều hành vận tải; nhân viên công nghệ thông tin. Do vậy, Trường đại học Hàng hải Việt Nam đang liên kết chặt chẽ với các bên liên quan cần tập trung để phân khúc đào tạo nhằm nâng cao chất lượng cũng như số lượng.
PGS. TS Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam khẳng định: Chương trình đào tạo của nhà trường liên tục được cải tiến, hoàn thiện liên tục nhằm tiệm cận hơn các tiêu chuẩn quốc tế. Hiện, nhà trường triển khai đào tạo chuyên ngành Kinh doanh quốc tế và Logistics, giảng dạy toàn bộ bằng Tiếng Anh theo chương trình hợp tác với Học viện Hàng hải California (Hoa Kỳ).
Nhằm bảo đảm số lượng, nâng cao chất lượng công tác đào tạo nguồn nhân lực logistics chất lượng cao, Trường đại học Hàng hải Việt Nam xác định cần tiếp tục đổi mới nội dung chương trình đào tạo ngành logistics theo hướng xây dựng bộ tiêu chuẩn riêng cho từng cấp học, chuẩn hoá đào tạo; chương trình đào tạo phải đổi mới liên tục, cập nhật theo chuẩn đầu ra để đáp ứng được nhu cầu của xã hội và bảo đảm người học chuẩn về kiến thức, kỹ năng và thái độ; nhà trường tiếp cận các trường trình đào tạo chuẩn quốc tế phổ biến trên thế giới; tăng cường về cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ giảng viên – PGS. TS Phạm Xuân Dương thông tin.
Đồng thời, nhà trường đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực logistics, cụ thể là xây dựng, vận hành cơ chế hợp tác trong đào tạo, bồi dưỡng sinh viên, chủ động thiết kế khóa học theo nhu cầu của doanh nghiệp và kết nối giảng viên từ phía doanh nghiệp để tham gia công tác giảng dạy; đồng thời, tăng cường mở rộng và hợp tác quốc tế trong đào tạo nguồn nhân lực logistics. Bên cạnh đó, để có chiến lược phát triển nguồn nhân lực logistics dài hơi, cần dự báo đúng nhu cầu của của xã hội. Theo đó, các đơn vị liên quan cần đưa ra phương pháp phân tích, đánh giá số liệu tốt để đưa ra dự báo chính xác, làm cơ sở để các trường triển khai các hoạt động tuyển sinh, đào tạo phù hợp./.
Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN
