(HPĐT)- Không chỉ phụ thuộc vào quy trình công nghệ, sản lượng hàng hóa, chất lượng sản phẩm của ngành công nghiệp phụ thuộc lớn vào chất lượng, tay nghề của người lao động. Giai đoạn 2021-2024, tỷ lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn thành phố tăng 1,5%, trong đó, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ tăng 3% (từ 36% lên 39%). Để có kết quả này, nhiều đơn vị, doanh nghiệp đa dạng, linh hoạt thực hiện các giải pháp để tổ chức đào tạo lại, nâng cao tay nghề cho người lao động.
Doanh nghiệp chung sức tham gia
Trong bối cảnh “cung” không đủ “cầu”, để giải quyết nhu cầu bổ sung lao động trước mắt, nhiều doanh nghiệp chấp nhận tuyển dụng lao động phổ thông, sau đó tổ chức đào tạo lại, mở các lớp học nghề miễn phí ngay tại nhà xưởng. Đơn cử như, Công ty TNHH Yazaki Hải Phòng Việt Nam tổ chức khóa đào tạo, cấp chứng chỉ cho lao động vừa tuyển; Công ty TNHH chế tạo máy Eba tổ chức lớp học hằng tuần về cấu tạo sản phẩm mới; Công ty TNHH công nghiệp chính xác Eva Hải Phòng tổ chức các lớp học tiếng Trung Quốc dành cho người lao động... Chỉ tính riêng tại các doanh nghiệp thuộc khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố, mỗi năm, có khoảng 30 nghìn lao động được bồi dưỡng, nâng cao trình độ. Dù cách thức triển khai, phạm vi, quy mô thực hiện khác nhau, song giải pháp này bước đầu đem lại lợi ích kép. Theo anh Đào Mạnh Đăng, cán bộ Phòng Hành chính, Nhân sự Công ty CP HTM Logistics, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển thêm 30 lao động. Sau khi tuyển dụng các ứng viên, qua quá trình thực tế làm việc, doanh nghiệp có điều kiện sàng lọc, lựa chọn lao động phổ thông, có năng lực phù hợp để bồi dưỡng, hướng dẫn, chuyển sang công việc mới phù hợp hơn. Sau khi được đào tạo trình độ, kỹ năng phù hợp, người lao động có thể nhận được mức thu nhập cao hơn từ 3- 10 triệu đồng, tùy theo vị trí việc làm và cơ hội thăng tiến tốt hơn.
Không ít doanh nghiệp chọn giải pháp “đặt hàng” các cơ sở nghề nghiệp để có đội ngũ lao động đạt trình độ sơ cấp, sau đó, tổ chức nâng cao tay nghề đối với lao động đáp ứng được yêu cầu. Anh Nguyễn Việt Vương, Giám đốc Công ty TNHH thương mại và dịch vụ điện máy Dương Vương cho biết: "Mỗi năm, công ty đặt hàng Trường trung cấp kỹ thuật nghiệp vụ Hải Phòng cung ứng từ 20-30 học viên, ngành điện, điện lạnh đã có chứng chỉ nghề sơ cấp. Các ứng viên có thể thử việc ngay, rút ngắn thời gian học việc, còn doanh nghiệp cũng cắt giảm chi phí đào tạo ban đầu".
Để góp phần nâng cao chất lượng lao động trên địa bàn thành phố, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm và Điều dưỡng người có công Hải Phòng Tăng Tiến Sơn thông tin: từ đầu năm 2025 đến nay, cán bộ Phòng Tư vấn, giới thiệu việc làm và Đào tạo nghề của Trung tâm tư vấn về chính sách hỗ trợ học nghề đối với hơn 1 nghìn lượt lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đồng thời, Trung tâm tham mưu, đề xuất Sở Nội vụ ban hành 97 quyết định học nghề, bằng hơn 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Việc hiểu đúng, chủ động tham gia học nghề, có chứng chỉ nghề giúp người lao động tránh được nguy cơ mất việc ở độ tuổi trung niên - khi sức khỏe, năng lực không đáp ứng yêu cầu.
Triển khai các cơ chế đặc thù
Dù có nhiều nỗ lực, nhưng những phương án kể trên chỉ mang tính tình thế, tạm thời. Để tìm lời bền vững cho việc nâng chất lượng nguồn lao động, cần có những giải pháp căn cơ hơn. Nhiều đơn vị, sở ngành chủ động, linh hoạt áp dụng các chiến lược “dài hơi”, với cơ chế mở, thông thoáng. Chẳng hạn như, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng thường xuyên tổ chức các hội nghị xúc tiến đầu tư với các doanh nghiệp trong nước và quốc tế, mở rộng cơ hội, lĩnh vực làm việc của người lao động hằng năm. Năm 2024, Ban tổ chức 46 cuộc xúc tiến thương mại, ký kết hơn 10 Biên bản ghi nhớ với gần 20 tổ chức, đơn vị trong và ngoài thành phố (Trường đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Rmit, Liên minh ảnh hưởng Đông Nam Á, Công ty CP Giáo dục quốc tế Sun Edu, Sở Khoa học và Công nghệ...) để kết nối đào tạo, cung ứng nguồn lao động có chứng chỉ, bằng cấp phù hợp cho các doanh nghiệp. Ngoài ra, Ban tham mưu thành phố quan tâm phát triển nhà ở, nhà ở xã hội cho công nhân, tích cực xây dựng Đề án đào tạo nghề, hỗ trợ học phí cho con người lao động trên địa bàn thành phố… nhằm tạo sức hút, “giữ chân” lao động chất lượng cao, có tay nghề ở lại Hải Phòng làm việc.
Theo Phó giám đốc Sở Nội vụ Hoàng Văn Đức, vừa qua, Sở phối hợp Sở Y tế trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 10 về chính sách đặc thù về hỗ trợ đào tạo, đãi ngộ nhân lực ngành Y tế thành phố Hải Phòng giai đoạn 2024-2030; Sở Nội vụ chủ trì, tham mưu trình Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết số 12 về việc đổi mới và phát triển Trường đại học Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; tham mưu trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 20 về chính sách hỗ trợ đào tạo, thu hút giảng viên trình độ cao cho Trường đại học Hải Phòng giai đoạn 2025-2030… Theo Nghị quyết số 13 của HĐND thành phố, từ 1-1-2024, thành phố miễn toàn bộ lệ phí cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Đây không chỉ là giải pháp khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện dịch vụ công trực tuyến, mà còn góp phần không nhỏ trong việc thu hút lao động là người nước ngoài đến Hải Phòng làm việc, đóng góp cho sự phát triển của thành phố Cảng.
Ghi nhận những nỗ lực của cả hệ thống chính trị thành phố trong việc thực hiện các chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2021-2024 của thành phố Hải Phòng, đồng chí Đinh Công Sỹ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội tin tưởng Hải Phòng sẽ thu hút thêm nhiều lao động chất lượng cao từ ngoại tỉnh đến thành phố làm việc nhờ chính sách đặc thù, vượt trội.
