“Trẻ em như búp trên cành- Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan” là câu thơ chan chứa tình yêu thương của Bác Hồ dành cho trẻ em Việt Nam. Đây cũng đồng thời là trách nhiệm Người giao cho hậu thế về việc phải thường xuyên quan tâm, chăm lo thế hệ măng non của đất nước.
Thực hiện lời dạy của Bác Hồ, những năm qua, trẻ em Việt Nam thật sự được yêu thương, quan tâm, chăm sóc. “Dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em” là điều tâm niệm của các cấp, các ngành, của người lớn. Kinh tế phát triển, xã hội văn minh, trẻ em càng được nâng niu, yêu thương trong mỗi gia đình, nhà trường và xã hội, được hưởng những thành quả phát triển kinh tế- xã hội; được tiếp cận rất sớm với những phát minh mới của nhân loại. Và cũng không thể phủ nhận, trẻ em Việt Nam, trong đó có trẻ em của thành phố Hải Phòng ngày càng phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ; được sinh sống, học hành, vui chơi trong những môi trường tốt nhất. Rất nhiều em sớm bộc lộ khả năng, được chăm lo vun xới nên giành nhiều thành tích cao trong học tập, các lĩnh vực nghệ thuật, thể thao…, khiến người lớn thán phục và đặt nhiều kỳ vọng vào lớp chủ nhân tương lai của đất nước.
Thế nhưng, đằng sau những điểm sáng, vẫn có những góc khuất làm tổn hại trẻ em và đau lòng người lớn. Thật là sự trùng hợp khi đúng vào dịp 1-6 năm nay, diễn đàn kỳ họp Quốc hội “nóng” lên bởi tình trạng trẻ em bị xâm hại. Nhiều đại biểu Quốc hội phản ánh những con số “giật mình”. Theo đại biểu Trần Thị Hiền (Hà Nam), năm 2019, số trẻ em bị xâm hại tăng đột biến; xâm hại tình dục chiếm 75,38% tổng số vụ xâm hại trẻ em. Tại một số địa phương, tỷ lệ này chiếm hơn 90%; thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội là 2 trong nhiều địa phương có số trẻ em bị xâm hại nhiều nhất trên cả nước. Cũng thật đáng lo ngại khi nhiều nơi được coi là an toàn nhất cho trẻ em lại là nơi các em dễ bị xâm hại như gia đình, trường học, cơ sở bảo trợ xã hội… Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu con số: trung bình mỗi ngày có 7 trẻ em bị xâm hại; 1 năm có 38 trẻ em bị giết hại, 133 trẻ em bị thương tích, 1286 trẻ em bị xâm hại và 84 trẻ em mang thai… Đó là chưa kể còn nhiều vụ việc trẻ em bị xâm hại nhưng chưa được phát hiện kịp thời, chưa được xử lý, nhất là các hành vi bạo lực gia đình xuất phát từ những người thân gây tổn hại về thể chất, tinh thần, sức khỏe trẻ em. Phản ánh tình trạng xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) chỉ rõ, mỗi ngày có hơn 720.000 hình ảnh xâm hại trẻ em được đưa lên mạng, hầu hết là clip bạo lực, xâm hại tình dục. Kết quả khảo sát cho thấy 1/3 số trẻ cho biết từng là nạn nhân bị bắt nạt trên mạng, trong đó số em gái gấp 3 lần số trẻ em nam. Đại biểu Nguyễn Thị Thủy cho rằng xâm hại trẻ em trên môi trường mạng để lại hậu quả lớn và rất nghiêm trọng so với các vụ xâm hại ở ngoài xã hội. Nhiều đại biểu cũng cho rằng, con số của Bộ Công an đưa ra trong 3 năm qua, phát hiện và xử lý 156 vụ xâm hại trẻ em trên môi trường mạng chưa phản ánh hết bức tranh mà trẻ em bị lạm dụng, bị ảnh hưởng trên môi trường mạng. Cũng là bất cập khi báo cáo của Đoàn giám sát Quốc hội nêu rõ có 49/63 tỉnh, thành phố chưa có nghị quyết chuyên đề về phòng, chống xâm hại trẻ em mà chủ yếu lồng ghép vào các nhiệm vụ chung về kinh tế- xã hội với các nội dung chưa đầy đủ, chưa đáp ứng yêu cầu.
Chính vì thế, Đoàn giám sát của Quốc hội đề nghị Chính phủ có giải pháp khắc phục những hạn chế để giảm số vụ xâm hại trẻ em. Cụ thể, trong năm 2020, ban hành theo thẩm quyền hoặc chỉ đạo các bộ ban hành các văn bản như Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em giai đoạn 2021-2030; Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030; bộ chỉ tiêu thống kê về tình hình xử lý vi phạm hành chính đối với các hành vi xâm hại trẻ em; chương trình phòng, chống xâm hại trẻ em trong môi trường gia đình, môi trường giáo dục, trên môi trường mạng; bộ chỉ tiêu thống kê về tình hình trẻ em và tình hình xâm hại trẻ em; quy trình giám định đặc thù đối với các vụ xâm hại tình dục trẻ em; quy định về điều tra thân thiện đối với trẻ em...; các địa phương thực hiện đầy đủ trách nhiệm Luật Trẻ em giao; tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác phòng, chống xâm hại trẻ em. Đây là những công việc cần thiết, phải được coi trọng, thực hiện ngay, để trẻ em thực sự được yêu thương, tôn trọng, chăm sóc, nâng niu, được dành cho những gì tốt nhất…
Hồng Thanh
