-Thưa ông, mới qua 2 tháng hè, tại Hải Phòng nói riêng và các tỉnh Bắc Bộ, Trung Bộ xảy ra 5 đợt nắng nóng với cường độ gay gắt, kéo dài từ 3-5 ngày/đợt...Đây có phải là điều bất thường và là hệ quả của biến đổi khí hậu?
Người lao động dưới trời nắng nóng cần trang bị đầy đủ dụng cụ, quần áo bảo hộ, uống đủ nước để chống say nắng.
Với những diễn biến thời tiết trong năm 2018, năm 2019 được dự báo trước là năm có thời tiết nóng. Thực tế, do ảnh hưởng của hiện tượng En Ni-nô yếu, từ cuối năm 2018 đến nay, nền nhiệt ở hầu khắp các khu vực trên cả nước cao hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN) khoảng 1,1 độ C. Cụ thể, nhiệt độ trung bình ở Bắc Bộ và Trung Bộ các tháng 12-2018, tháng 1, 2, 3 năm 2019 phổ biến cao hơn từ 1- 2,5 độ C so với cùng kỳ những năm trước. Tháng 4-2019, nền nhiệt cao hơn 2-3 độ C.
Ngay từ đầu tháng 4 đến nay, các đợt nắng nóng gay gắt trên diện rộng xuất hiện liên tiếp tại khu vực Bắc bộ và Trung bộ. Nguyên nhân do vùng thấp nóng phía Tây hoạt động mạnh, kết hợp với hiệu ứng gió phơn. Dưới tác động của gió phơn và vùng thấp nóng khiến nền nhiệt Bắc bộ và Trung bộ tăng cao. Nền nhiệt độ trung bình cao hơn hẳn mọi năm, duy trì mức hơn 38 độ C. Đặc biệt một số điểm xuất hiện nắng nóng kỷ lục với nhiệt độ cao hơn 40 độ C. Đây chính là hệ quả của biến đổi khí hậu dưới tác động của hiệu ứng nhà kính và hiện tượng En Ni-no.
-Theo nhận định của ông, thời tiết khu vực, Hải Phòng trong những tháng tới có còn xuất hiện nắng nóng gay gắt nữa không?
Trong điều kiện khí quyển Trái đất ấm hơn, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, khắc nghiệt lớn hơn. Cộng thêm với tác động của hiện tượng En Ni-nô chuyển dần sang trạng thái trung tính vào cuối năm. Nắng nóng tiếp tục xảy ra. Khu vực Bắc bộ và Trung bộ có khả năng xảy ra nắng nóng gay gắt. Trong các tháng 7, 8, 9, xảy ra 3 đến 4 đợt nắng nóng nữa. Tuy nhiên, các đợt nắng nóng sẽ không kéo dài và không quá gay gắt.
-Ông có thể cho biết thêm một số điểm cần lưu ý về sự thay đổi của các yếu tố thời tiết trong mùa mưa bão sắp tới?
Kết quả dự báo mới nhất về hiện tượng ENSO cho thấy, nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 (vùng có tọa độ 5 độ Nam- 5 độ Bắc; 170 độ - 90 độ Tây) tiếp tục cao hơn so với TBNN. Theo đó, hiện tượng ENSO được dự báo sẽ duy trì trạng thái En Ni-nô yếu từ nay đến khoảng tháng 8-9 năm 2019 với xác suất khoảng 65%. Sau đó, nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 có xu hướng giảm thêm và ENSO có khả năng trở về trạng thái trung tính vào những tháng đầu năm 2020.
Như vậy, có thể nhận định mùa bão năm 2019 trên khu vực biển Đông đến muộn hơn so với TBNN. Dự báo, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên khu vực biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền trong năm 2019 có khả năng ít hơn so với TBNN. Cụ thể, khả năng xuất hiện khoảng 10-12 cơn bão và ATNĐ hoạt động trên khu vực biển Đông. Trong đó, có khoảng 4-5 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Hải Phòng sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp của 1-2 cơn bão. Từ tháng 7 đến tháng 8, có khả năng xuất hiện một số nhiễu động và hoàn lưu xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực Bắc biển Đông và ảnh hưởng đến các tỉnh Đông Bắc bộ. Sau đó, bão và ATNĐ có khả năng ảnh hưởng chủ yếu đến khu vực Trung bộ. Số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên biển Đông dự báo thấp hơn so với TBNN nhưng cần đề phòng khả năng xuất hiện của những cơn bão mạnh và có quỹ đạo phức tạp. Nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như: giông, sét, lốc, mưa đá trên phạm vi toàn quốc.
Riêng khu vực Đông Bắc bộ, từ tháng 7 đến tháng 12-2019, có thể chịu ảnh hưởng từ 6-9 đợt không khí lạnh. Trong đó, những đợt không khí lạnh mạnh chủ yếu tập trung trong tháng 11 và tháng 12-2019 với nhiệt độ ở mức cao hơn TBNN từ 1-1,5 độ C.
-Theo ông, người dân cần làm gì để bảo đảm sức khỏe, hoạt động sản xuất trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt như hiện nay?
Để phòng, tránh những yếu tố bất lợi do thời tiết nắng nóng mùa hè đến sức khỏe, khuyến cáo người dân, nhất là người già, trẻ em hạn chế các hoạt động ngoài trời khi nắng nóng cao điểm. Người dân cần uống nhiều nước, nhưng tránh uống nhiều đồ lạnh. Sử dụng kem chống nắng đúng cách, chăm sóc đường hô hấp. Đặc biệt, tránh hoạt động liên tục giữa hai môi trường quá chênh lệch nhiệt độ. Khi đi ra ngoài, cần che chắn bằng cách đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng, đeo kính râm, mang găng tay...để chống say nắng và tránh mất nhiều mồ hôi. Không bật máy điều hòa quá lạnh trong phòng ngủ; khi ra ngoài phải thay đổi nhiệt độ phòng dần dần để cơ thể thích nghi. Không bật quạt thốc thẳng vào người, càng không nên bật quạt hay nằm ngủ sau khi vừa tắm xong. Không đột ngột ra, vào phòng sử dụng máy điều hòa để tránh cảm lạnh.
Ngoài ra, trong điều kiện nắng nóng, người dân cần đề phòng những đợt mưa lớn bất thường xảy ra trong thời gian ngắn, phạm vi hẹp; nguy cơ sạt lở đất đá ở những nơi có địa hình dốc, thảm thực vật yếu, cũng như ngập úng ở những vùng trũng thấp.
- Trân trọng cảm ơn ông!
Ngọc Lan thực hiện - Ảnh: Hoàng Phước
