Nâng tầm nhân lực ngành 'công nghiệp không khói' cho Hải Phòng

Áp lực từ những con số tăng trưởng

Bước sang năm 2026, du lịch Hải Phòng có sự chuyển mình mạnh mẽ sau khi quần thể di tích, danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được UNESCO vinh danh cùng với di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà. Hệ thống hạ tầng du lịch cũng bước vào giai đoạn hoàn thiện đồng bộ với sự vận hành ổn định của các tổ hợp nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế tại Đảo Vũ Yên, Đồi Rồng (Đồ Sơn) và Cát Bà.

Theo khảo sát từ các đơn vị lữ hành và cơ sở lưu trú, sau giai đoạn biến động của đại dịch, nhiều lao động có tay nghề trong ngành du lịch đã chuyển sang làm việc ở lĩnh vực khác. Hiện nay, dù các cơ sở đào tạo trên địa bàn thành phố vẫn cung cấp hàng nghìn sinh viên mỗi năm, nhưng kỹ năng thực tế của sinh viên mới ra trường vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu công việc tại các khách sạn và cơ sở lưu trú.

Trong bối cảnh thành phố đã có 10 khách sạn 5 sao cùng nhiều biệt thự du lịch cao cấp mới đi vào hoạt động, nhu cầu về nhân lực chất lượng cao vẫn rất lớn. Đặc biệt, ngành du lịch cần những lao động vừa thành thạo ngoại ngữ, vừa có hiểu biết về công nghệ số để đáp ứng yêu cầu vận hành các mô hình du lịch thông minh.

Sự xuất hiện của các thương hiệu quản lý khách sạn hàng đầu thế giới tại Hải Phòng như Pullman, Sheraton hay Wyndham đã đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về dịch vụ. Ông Mai Xuân Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hải Phòng chia sẻ: "Năm 2026 là năm bản lề cho chiến lược du lịch 4 mùa. Doanh nghiệp không chỉ cần nhân viên biết phục vụ bàn hay buồng, mà cần những người có tư duy về du lịch xanh, biết sử dụng các công nghệ thực tế ảo để tư vấn cho khách và có khả năng xử lý tình huống văn minh. Việc tuyển dụng nhân sự “làm được việc ngay” tại các dự án mới như VinWonders Royal Park hay Bến du thuyền cao cấp đang là áp lực lớn".

Nhiều doanh nghiệp lữ hành cũng bày tỏ mong muốn các cơ sở đào tạo chú trọng hơn vào các kỹ năng đặc thù như quản trị sự kiện, du lịch MICE (hội nghị, hội thảo) và các kỹ năng phục vụ khách quốc tế từ các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Trung Đông.

Theo các chuyên gia, định hướng phát triển du lịch Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2031 yêu cầu một bước ngoặt trong đào tạo. Bà Nguyễn Thị Hà, Giám đốc Công ty CP Du lịch và Truyền thông quốc tế Hải Hà nhận định: "Hải Phòng đang hướng tới trở thành thành phố đáng sống tầm cỡ Đông Nam Á. Do đó, nguồn nhân lực phải được chuẩn hóa theo bộ tiêu chuẩn nghề du lịch ASEAN. Đặc biệt, với định hướng “365 ngày du lịch”, nhân sự cần được trang bị kiến thức đa dạng từ du lịch biển đến du lịch tâm linh và kinh tế đêm".

Lãnh đạo Trường Cao đẳng Du lịch Hải Phòng (HCT) cho biết, trường chủ động điều chỉnh chương trình theo hướng "đào tạo kép", dành hơn 70% thời lượng cho thực hành ngay tại các tập đoàn đối tác lớn như Sun Group, VinGroup. Đây chính là cách ngắn nhất để sinh viên cọ xát với thực tế, giảm thời gian đào tạo lại cho doanh nghiệp.

Hướng đi gắn với định hướng phát triển thành phố

Để đạt mục tiêu đón hơn 16 triệu lượt khách và hướng tới mốc 25 triệu lượt khách vào năm 2030, Hải Phòng đang tập trung triển khai 4 nhóm giải pháp trọng tâm về nhân lực. Trong đó, việc đào tạo gắn với các dự án lớn và các sản phẩm du lịch mới được đặc biệt chú trọng.

Thành phố ưu tiên phát triển nguồn nhân lực cho những phân khúc đang tăng trưởng mạnh như du lịch golf, du lịch du thuyền và các dịch vụ kinh tế ban đêm. Sinh viên được tạo điều kiện học tập, thực hành trực tiếp trên các hạ tầng du lịch hiện đại tại Vũ Yên và Đồ Sơn, nhằm giúp kỹ năng đào tạo phù hợp, sát với yêu cầu thực tế của môi trường làm việc.

Các cơ sở đào tạo như Trường Cao đẳng Du lịch Hải Phòng đã và đang triển khai mạnh mẽ các thỏa thuận hợp tác chiến lược với các tập đoàn lớn (Sun Group, VinGroup, Flamingo, Accord, ... các hệ thống du thuyền đẳng cấp trên vịnh Lan Hạ, Tuần Châu, Hạ Long, Theo đó, doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo, cử trưởng bộ phận đến giảng dạy và tiếp nhận sinh viên thực tập ngay từ năm thứ nhất. Điều này giúp sinh viên sớm thích nghi với áp lực và môi trường chuyên nghiệp.

Bà Mai Thị Huệ, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hải Phòng cho biết, đẩy mạnh "du lịch xanh" và "du lịch số", năm 2026, Hải Phòng đặt mục tiêu 100% số khu, điểm du lịch không sử dụng nhựa dùng một lần. Do đó, chương trình đào tạo hiện nay đã tích hợp các kiến thức về bảo vệ môi trường, phát triển du lịch bền vững. Các lớp kỹ năng số, ứng dụng AI hay các phần mềm quản trị khách sạn được phổ cập cho cả lao động trực tiếp và gián tiếp.

Không chỉ đào tạo trong nước, Hải Phòng đang mở rộng liên kết với các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Hồng và các đối tác quốc tế để trao đổi sinh viên, giảng viên. Việc chuyển giao và tiếp cận giáo trình quốc tế giúp nhân lực Hải Phòng tự tin đón đầu dòng khách quốc tế chất lượng cao.

Thành phố Hải Phòng đã phê duyệt kế hoạch dành hơn 4,5 tỷ đồng từ ngân sách trong năm 2026 để hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn. Chương trình này bao gồm cả các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực du lịch, khởi sự kinh doanh và quản trị doanh nghiệp, với tổng cộng 119 khóa đào tạo được tổ chức trong năm.

Việc triển khai các khóa đào tạo nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ trên toàn địa bàn thành phố, từ các khách sạn cao cấp đến các mô hình homestay tại khu vực nông thôn và vùng biển, đảo.

Đầu tư cho nguồn nhân lực chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của du lịch Hải Phòng trong tương lai. Với những bước đi bài bản và sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, các cơ sở đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ lao động du lịch của thành phố Cảng không chỉ được nâng cao về nghiệp vụ mà còn trở thành những người truyền tải câu chuyện văn hóa địa phương đầy tâm huyết và chuyên nghiệp. Qua đó, Hải Phòng từng bước khẳng định vị thế là điểm đến “Thân thiện - Hấp dẫn - Năng động - Hội nhập” trên bản đồ du lịch thế giới.